Kiều Phạm Ba Đề

《憍梵波提》 jiāo fàn bō tí

Điển cứ gốc: Tự Điển Phật Học Đạo Uyển

Định nghĩa thuật ngữ

s: Gavāṃpati, Pāli: Gavaṃpati: còn gọi là Kiều Phạm Bạt Đề () Cấp Phòng Bát Để (), Già Bà Bạt Đế (), Già Phạm Ba Đề (), Kiều Hằng Bát (), Phòng Bát Để (); ý dịch là Ngưu Tích (), Ngưu Ha (), Ngưu Ty (), Ngưu Chủ (), Ngưu Vương (), Ngưu Tướng (), từng được Trưởng Lão Xá Lợi Phất (Sanskrit: Śāriputra, Pāli: Sāriputta ) chỉ đạo. Tương truyền vào thời Quá Khứ ông từng ngắt một cọng lúa, làm rơi hạt lúa xuống đất, nên bị đọa làm thân con bò trong 500 kiếp, vì vậy khi làm thân người, ông vẫn còn tánh khí của con trâu, ăn xong thường ợ hơi ra, nhai lại. Hơn nữa, do ông tạo Ác Nghiệp khinh thường Sa Môn nên hiện đời phải thọ Quả Báo miệng thường há và ngáp như loài bò (), hay móng chân ông giống như chân bò. Chuyện kể rằng trong 500 kiếp đời Quá Khứ, ông là một chú Sa Di nhỏ, thấy một vị Tỳ Kheo già có hàm răng lung lay, rụng gần hết, nên mỗi khi ăn uống rất khó khăn, ông thấy vậy mà cười chế nhạo rằng: “Xem kìa, ông kia ăn cơm như bò nhai cỏ vậy.” Vị kia nghe vậy khuyên rằng: “Này chú Sa Di kia ! Chớ có nói lời như vậy. Tôi là bậc La Hán, chú hủy báng như vậy sẽ bị đọa Địa Ngục. Hãy nên phát tâm Sám Hối lời nói của mình đi !” Sau khi làm Đệ Tử của Đức Phật và Chứng Đạo rồi nhưng dư báo ấy vẫn không trị được. Thấy ông thường bị mọi người khinh khi hủy báng, đức Phật cho ông lên sống trên Thi Lợi Sa Viên () của cung Trời Đao Lợi (Sanskrit: Trāyastriṃśa, Pāli: Tāvatiṃsa ) để tu tập Thiền định. Sau khi Đức Phật Nhập Diệt, lúc Tôn Giả Ma Ha Ca Diếp (Sanskrit: Mahākāśyapa, Pāli: Mahākassapa ) cùng với các Trưởng Lão khác Kết Tập Kinh Điển lần đầu tiên, họ sai người lên cung trời đón ông, lúc đó ông mới biết là đức Phật và Tôn Giả Xá Lợi Phất đã Nhập Diệt, cho nên tương truyền ông cũng tự đốt thân mình và Nhập Diệt. Ông được xem như là người Giải Luật Đệ Nhất.