Đệ Nhất Tịch Diệt

《第一寂滅》 dì yī jì miè

Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển

Định nghĩa thuật ngữ

I. Đệ Nhất Tịch Diệt. Diệu lí thực tướng, Niết Bàn Tịch Tĩnh. Thực tướng của các pháp là đệ nhất. Xa lìa tất cả Danh Tướng, ngữ ngôn, gọi là Tịch Diệt. Phẩm Phương Tiện trong kinh Pháp hoa quyển 1 (Đại 9, 9 trung), nói: Biết được Đệ Nhất Tịch Diệt là nhờ sức Phương Tiện, tuy Phật dạy nhiều thừa nhưng thực thì chỉ có một Phật Thừa.
II. Đệ Nhất Tịch Diệt. Chỉ chữ (A) vốn chẳng sinh, là Lục Đại Thể Đại trong Mật giáo. Chữ A này của Mật giáo là nguồn gốc sinh ra các pháp nên gọi là Đệ nhất; dứt bặt các tướng Sai Biệt, tức là xa lìa tất cả tướng, nhưng cũng là tướng không lìa tướng, cho nên gọi là Tịch Diệt. Còn Lục Đại Thể Đại là 6 pháp đất, nước, lửa, gió, không, thức bao trùm vạn hữu trong Pháp Giới và là nguồn gốc của thể tính các pháp. Đây là học thuyết cơ bản của Mật giáo dùng để giải thích Bản Thể vũ trụ. Đại Nhật Kinh Sớ quyển 1 (Đại 39, 580 hạ), nói: ... Nhưng, tướng Đệ Nhất Tịch Diệt này, nhờ Thần Lực gia trì của Như Lai khiến người đáng độ tùy theo các Pháp Môn mà thể nhập, như là lấy sự thấy nghe chạm biết làm cửa mà vào Pháp Giới vậy.