Cửu Phẩm Di Đà

《九品彌陀》 jiǔ pǐn mí tuó

Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển

Định nghĩa thuật ngữ

Chín loại Hình Tượng của Phật A di đà. Do Căn Cơ và chủng loại bất đồng mà những người được sinh về Tịnh Độ Cực Lạc có chín bậc khác nhau và Phật đến đón cũng có chín bậc, đời sau đặc biệt dùng ấn khế để phân Biệt Tướng của chín bậc. Vì Phật thể có chín loại nên cũng gọi Cửu Thể A Di Đà. Trong các tranh vẽ cũ, tay đức Phật A di đà đến đón đều Kết Ấn An úy Nhiếp Thủ phù hợp với câu văn Thụ Thủ nghinh tiếp (trao tay đón tiếp) trong kinh. Trong các bức tranh mới thì ba bậc Thượng thượng, Thượng trung, Hạ thượng đức Phật Kết Ấn Chuyển Pháp Luân, hai bậc Thượng hạ, Trung thượng thì Kết Ấn An úy Nhiếp Thủ. Thuyết này bắt nguồn từ kinh Quán vô lượng thọ, cho rằng những người Cửu Phẩm Vãng Sinh cảm được tướng Phật A di đà đến đón có khác nhau. Do đó, đời sau mới nói ấn khế có chín bậc Sai Biệt. Ở Trung Quốc, thuyết trên đã xuất hiện vào thời Tùy, Đường, như trong Nguyện vãng sinh Lễ Tán kệ, ngài Ngạn Tông đời Tùy đã trình bày Ấn khế tùy theo các bậc mà có khác. Thời Đường Vũ Tông, vị tăng người Nhật tên là Huệ Vận đã đem A di đà Cửu Phẩm Mạn Đồ La từ Trung Quốc về Nhật bản để truyền bá.