Câu Lô Xá

Phạm: Kroza, Pàli: Kosa. Tên gọi kích thước của Ấn Độ đời xưa. Cũng gọi Câu lâu xa. Dịch ý là tiếng, kêu gọi. Tức là khoảng cách mà người ta có thể nghe được tiếng kêu của con bò lớn hoặc là tiếng trống vang đến, cũng tức là chỗ cách xa làng mạc đến a luyện nhã. Tuy nhiên, vì mặt đất có cao, thấp, lượng của âm thanh có to nhỏ khác nhau, nên cái khoảng cách mà tiếng vang của âm thanh vọng tới phần nhiều cũng bất đồng, bởi thế mà kích thước của Câu Lô Xá chưa hẳn đã nhất định chính xác. Cứ theo luận Đại tì Bà Sa quyển 136, luật Thập tụng quyển 11, Hữu Bộ tì nại da quyển 21, luận Tạp a tì đàm tâm quyển 2, luận Câu xá quyển 12, luận A Tì Đạt Ma thuận chính lí quyển 32, Đại Đường Tây Vực Kí quyển 2 v.v... chép, thì chiều dài của một Câu Lô Xá bằng năm trăm Cung. Cứ theo Tứ phần luật san bổ tùy cơ Yết Ma sớ quyển 1 chép, thì một cung bằng bốn khuỷu tay, một khuỷu tay bằng một thước tám tấc (Tàu), vì thế, một Câu Lô Xá tức là ba nghìn sáu trăm thước. Cũng có thuyết nói, một Câu Lô Xá bằng khoảng cách giữa a luyện nhã và làng mạc.Lại cứ theo Tát Bà Đa tì ni tì ba sa quyển 5 chép, thì một Câu Lô Xá bằng bốn trăm cung, khoảng cách từ a luyện nhã đến làng mạc là năm trăm cung. Cứ theo chú thích của kinh Tạp Bảo Tạng quyển 8 nói, thì một Câu Lô Xá bằng năm dặm, Huyền Ứng Âm Nghĩa quyển 19, Tứ phần luật san bổ tùy cơ Yết Ma sớ quyển 1, Tứ phần luật Yết Ma sớ Tế duyên kí quyển 1 đoạn 4, Tứ phần Luật Hành sự sao tư trì kí quyển thượng phần 1 đoạn 4 v.v... đều theo thuyết của kinh Tạp Bảo Tạng. Lại cứ theo Tuệ uyển Âm Nghĩa quyển hạ chép, thì một khuỷu tay bằng một thước năm tấc. Cứ theo kinh Phương quảng đại Trang Nghiêm quyển 4 chép, thì bốn khuỷu tay thành một cung, một nghìn cung là một Câu Lô Xá. Cứ theo luật Ma Ha Tăng Kì quyển 8, quyển 9 chép, thì năm khuỷu tay thành một cung, hai nghìn cung là một Câu Lô Xá. Kinh Phật Bản Hạnh tập quyển 12 thì bảo, chiều dài của một khuỷu tay là hai thước, bốn khuỷu tay là một cung, năm cung là một trượng, mười trượng là một tức, tám mươi tức là một Câu Lô Xá. Trong đây, tám mươi tức là sáu tức nói lầm ra, đây là theo Tuệ uyển lâm nghĩa quyển hạ, do tính lại chiều dài của Câu Lô Xá mà biết được. [X. luận Câu xá quang kí Q. 12. - Tuệ lâm Âm Nghĩa Q. 3., Q. 4. - Phiên Dịch Danh Nghĩa Tập Q. 8.]. (xt. Cung, Trửu Lượng).