Bảo Kính Tam Muội Ca

《寶鏡三昧歌》 bǎo jìng sān mèi gē

Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển

Định nghĩa thuật ngữ

Có một quyển. Còn gọi là Động Sơn Lương Giới Thiền Sư Bảo Kính Tam Muội, Bảo Kính Tam Muội. Do tổ Động Sơn Lương Giới (807-869) thuộc tông Tào động đời Đường soạn. Thu vào Đại chính tạng tập 47 (Quân châu Động sơn ngộ bản Thiền Sư Ngữ Lục) và Đại chính tạng tập 48 (Nhân Thiên Nhãn Mục quyển 3). Tập thơ này là diễn tả ý chỉ sâu xa của thuyết Chính thiên hồi hỗ trong tông Tào động. Nhưng thật ra, thuyết Chính thiên hồi hỗ đã bắt nguồn từ Tham Đồng Khế do sư Thạch Đầu Hi Thiên soạn. Về sau, Thạch đầu truyền cho Dược sơn, Dược sơn truyền Vân nham, Vân nham truyền Động sơn, đến Động sơn mới tập đại thành thuyết Ngũ Vị. Bởi thế, tập thơ này cùng với Tham Đồng Khế đều là sách của tông Tào động và đều được coi trọng. Toàn tập có chín mươi tư câu thể bốn chữ, gồm ba trăm bảy mươi sáu chữ tổ thành. Các sách chú giải về tập thơ này thì có:
1. Bảo Kính Tam Muội Huyền Nghĩa 1 quyển, được in trong phần Phụ lục của sách Trùng biên Tào động Ngũ Vị hiển quyết quyển hạ. Do Vân Ngoại Vân Tụ (1242-1324) đời Tống viết. Vân tụ chú thích Bảo Kính Tam Muội rất tường tận để nói rõ cái nguyên nghĩa của nó.
2. Bảo Kính Tam Muội bản nghĩa 1 quyển, do Hành Sách đời Thanh viết. Dùng sáu loại đồ thuyết Bảo Kính Tam Muội, Thiên chính hồi hỗ, Tam điệp phân quái, Ngũ biến thành vị, Nhị dụ hiển pháp và Lục hào nhiếp nghĩa để nêu tỏ cái tinh nghĩa của Trùng li lục hào và Thiên chính hồi hỗ; còn giải rõ thuyết Ngũ Vị và bác bỏ sự nhận xét của Giác phạm và Vĩnh giác.
3. Bảo Kính Tam Muội nguyên tông biện mậu thuyết 1 quyển, do Vân tông Tịnh nạp đời Thanh viết. Tịnh nạp trình bày nghĩa gốc của Bảo Kính Tam Muội, đồng lời: - Nói rõ về Trùng li lục hào, Thiên chính hồi hỗ của Vân nham. - Lấy Chính thiên của Động Sơn Lương Giới làm gốc mà dựng Ngũ Vị Công Huân. - Lấy Công Huân của Tào Sơn Bản Tịch làm gốc mà lập Ngũ Vị quân thần. - Lấy Chính thiên Công Huân quân thần của Thạch Sương làm gốc mà lập Ngũ Vị vương tử v.v... để hiển bày cái nguyên ý của Bảo Kính Tam Muội Ca, mà bác bỏ thuyết của Giác phạm và Đại tuệ. Ba tác phẩm kể trên đây đều được thu vào Vạn tục tạng tập 111. Ngoài ra, còn có Bảo Kính Tam Muội Bất Năng Ngữ do vị tăng người Nhật bản là Chỉ Nguyệt Tuệ ấn soạn, và Bảo Kính Tam Muội xuy xướng của Diện sơn Thụy phương.