Bản Địa Thùy Tích

《本地垂迹》 běn dì chuí jì

Điển cứ gốc: Tự Điển Phật Học Đạo Uyển

Định nghĩa thuật ngữ

Honjisuijaku: thuyết cho rằng Bản Địa của Thần là Phật và để cứu độ nhân dân Nhật Bản, chư Phật đã Thị Hiện dưới thân của vị Thần. Đây cũng là sự phát triển của tư tưởng Thần Phật Tập Hợp. Buổi đầu, khi Phật Giáo mới truyền vào Nhật thì cũng giống như Ấn Độ, Thần cũng được xem như là một loại Chúng Sanh đang trong vòng mê muội; cho nên để cứu độ Thần và làm cho thăng hoa Thành Phật thì cần phải chép kinh, Độ Tăng, Hồi Hướng Công Đức Phật Pháp; nhờ vậy mới có thể làm cho thoát ly khỏi thân của Thần. Việc này được gọi là Thần Thác (). Tuy nhiên, đến thời ký Thiên Võ Thiên Hoàng (, khoảng hậu bán thế kỷ thứ 7), cùng với việc chỉnh đốn quốc gia, lấy Thiên Hoàng làm trung tâm, chư vị Thần được trọng dụng để kiến tạo đất nước với tư cách là Thiên Chiếu Đại Thần (, Amaterasuōmikami)—vị thần dòng họ của Thiên Hoàng, đã trở thành vị Thần của dân tộc. Về phía Phật Giáo cũng thể hiện sự tôn kính đối với các vị Thần này và dần dần nâng cao vị trí của họ lên. Người ta đã nêu ra các giải thích tổng thể rằng chư vị Thần này thọ hưởng Pháp Vị của Phật Pháp và trở thành Thiện Thần bảo vệ Phật Pháp; cho nên từ cuối thời Nại Lương cho đến đầu thời Bình An, chư Thần được thêm vào hiệu Bồ Tát. Thí Dụ điển hình cho thấy Bát Phan Thần () là đại biểu cho thần dân tộc, sau này được gọi là Bát Phan Đại Bồ Tát (). Vấn đề này nếu đạt đến triệt để, Thần có thể thăng tiến Thành Phật, từ đó ra đời tư tưởng Bản Địa Thùy Tích của Thần Phật đồng Nhất Thể. Từ khoảng giữa thời Bình An, chư vị Thần xuất hiện với tư cách là Hóa Thân Thùy Tích có quyền năng của Phật Bản Địa (được gọi là Quyền Hóa [, gonge], Quyền Hiện [, gongen]); vì vậy Thần được thêm vào Danh Hiệu Quyền Hiện. Ví dụ như trường hợp Bát Phan Đại Quyền Hịên (). Tuy nhiên, thuyết Bản Địa Thùy Tích này không thích dụng đối với các vị Thần như thần tự nhiên (vong linh người chết, Linh Hồn tự nhiên, v.v.), và tách riêng hẳn các vị này ra. Tỷ dụ có sự Phân Biệt về các vị Thần Quyền Hóa (), Thần Thật Loại (), Thần Quyền Xã (), Thần Thật Xã (), v.v. Những Tín Đồ Phật Giáo cũng có thể tôn kính các vị Thần Quyền Hóa; nhưng đối với Thần Thật Loại thì không được tôn thờ. Từ giữa thời Liêm Thương trở đi, khi cuộc vận động độc lập khỏi Phật Giáo của Thần Đạo xuất hiện, Tín Đồ Phật Giáo cảm thấy bất mãn đối với thuyết Bản Địa Thùy Tích vốn chủ trường rằng Phật Bản Thần Tích (, Phật là gốc và Thần là nương theo) hay Phật Chủ Thần Tùng (, Phật là chủ và Thần là phụ thuộc); cho nên thuyết Bản Địa Thùy Tích chủ trương ngược lại rằng Thần Bản Phật Tích (, Thần là gốc và Phật là nương theo) hay Thần Chủ Phật Tùng (, Thần là chủ và Phật phụ thuộc) ra đời. Tư tưởng Bản Giác của Thiên Thai Tông vốn lấy tư tưởng Nhật Bản khẳng định hiện thực, cũng đồng điệu với chủ trương này và Tân Phật Giáo Liêm Thương đã dừng lại ở giai đoạn thuyết Bản Địa Thùy Tích. Hơn nữa, với tư cách là sản vật phụ của thuyết này, mỹ thuật Thùy Tích như tạo Lập Tượng Quyền Hiện, tranh vẽ Thùy Tích, v.v., phát triển mạnh. Về mặt văn học, từ cuối thời Liêm Thương trở đi, các vật Bản Địa được chế tạo ra rất nhiều.