Tiệm Ngộ

Cũng gọi: Tiệm liễu. Đối lại: Đốn Ngộ. Ngộ dần. Chỉ cho sự tu tập phải trải qua thứ lớp dần dần mới đạt tới cảnh giới triệt ngộ Thành Phật. Thiền Nguyên Chư Thuyên Tập Đô Tự quyển hạ, phần 1 (Đại 48, 407 hạ) ghi: Có người nói: Nhân đốn tu mà Tiệm Ngộ (như người học bắn. Đốn nghĩa là các mũi tên đều nhắm thẳng, chủ yếu là trúng đích; Tiệm nghĩa là lâu ngày luyện tập, từ gần trúng dần dần đến trúng đích. Thuyết này là nói về việc dụng tâm đốn tu, chứ không phải nói về công hạnh mau thành). Có người nói nhân tiệm tu mà Tiệm Ngộ(như lên đài 9 tầng, chân bước từ tầng thấp dần dần đến tầng cao, chỗ thấy dần dần cao xa). Tông Pháp tướng cho rằng: Bồ Tát Định Tính không cần trải qua quá trình tu chứng Thanh Văn, Duyên Giác, mà vào ngay địa vị Bồ Tát, đó là Bồ Tát Đốn Ngộ; còn chủng tính Bất Định thì phải trải qua quá trình tu hành Thanh Văn, Duyên Giác, rồi mới được vào đạo Bồ Tát, đó là Bồ Tát Tiệm Ngộ. (xt. Đốn Ngộ Tiệm Ngộ).