Tam Sanh Lục Thập Kiếp

Ba đời sáu mươi kiếp. Đây là thời gian mà người tu Thanh Văn Thừa phải trải qua. Tức là tu quán 16 hành tướng của Tứ Đế, dứt hết Phiền Não trong 3 cõi, chứng được quả A La Hán thì nhanh nhất là 3 đời, mà chậm nhất là 60 kiếp. Trong 3 đời thì đời thứ nhất là tính tập tư lương Ngũ đình tâm và Tổng, Biệt niệm trụ... gieo trồng căn lành thuận với Giải thoát phần, đời thứ hai thì nương vào định Vị chí mà Phát Khởi trí tuệ thuận với Quyết Trạch phần, đời thứ ba nương vào Định Căn bản, một lần nữa, Phát Khởi trí tuệ thuận với Quyết Trạch phần để vào Kiến Đạo. Cũng có thuyết cho rằng đời thứ ba mới Phát Khởi trí tuệ thuận với Quyết Trạch phần. Lí do của việc Thanh Văn Chứng Quả Nhập Đạo có nhanh có chậm là vì Căn Cơ có lợi có độn khác nhau. Tuy nhiên, về vấn đề này, các luận thuyết nói không đồng nhất, như Ngũ Giáo chương thông lộ kí quyển 41 và Tứ phần luật san bổ tùy cơ Yết Ma sớ quyển 4 đều chủ trương 3 đời là Lợi Căn, 60 kiếp là Độn Căn; còn Hoa Nghiêm Ngũ Giáo Chương quyển 2, Pháp hoa kinh huyền tán yếu tập quyển 21 và Câu xá luận quang kí quyển 23 thì, ngược lại, chủ trương chậm là Lợi Căn, nhanh là Độn Căn, lí do là vì người Lợi Căn mới kham nổi việc tu hành lâu dài, như đức Phật đã trải qua thời kỳ tu hành trong 3 Tăng Kì trăm đại kiếp! [X. luận Đại tì Bà Sa Q. 7., 31; luận Du Già sư địa Q. 21., luận Hiển dương Thánh Giáo Q. 7.; Tam Đại Bộ bổ chú Q. 8. (Tòng nghĩa)]. (xt. Tam Tăng Kì Bách Đại Kiếp).