Sở Tác Tương Tự Quá Loại

《所作相似過類》 suǒ zuò xiāng sì guò lèi

Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển

Định nghĩa thuật ngữ

Tiếng dùng trong Nhân Minh. Lỗi thứ12 trong 14 lỗi Tự Năng Phá do ngài Túc mục, Tổ của Cổ Nhân Minh lập ra. Đây là lỗi do ngườivấn nạn với ý đồ xấu dùng mánh khóe đểbác bỏ lập luận của đối phương, nhưng thất bại và tự chuốc lấy lỗi. Nghĩa là khi tranh luận, người lập luận dùng Nhân (lí do) chính xác để chứng minh cho chủ trương của mình, nhưng người vấn nạn lại tách rời Nhân và Đồng Dụ ra để công kích là Nhân của đối phương không thành lập được. Như Đệ Tử Phật lập luận thức: Tông: Âm thanh là vô thường. Nhân: Vì nó được tạo tác ra. Dụ: Như cái bình. Đây là luận thức hoàn toàn chính xác, nhưng Tín Đồ Ngoại Đạo muốn bác bỏ mới bắt bẻ rằng: Cái bình là từ đất nặn thành, cho nên có thể nói là được tạo tác ra; nhưng âm thanh thì không từ đất nặn thành,vì thế nó không phải được tạo ra. Nạn phá như vậy là do không hiểu cái tướng chung của những vật thể được tạo tác ra nên mắclỗi. Loại lỗi này tương đương với Sự dị nạn nói đến ở phẩm Đạo Lí nan trong luận Như thực của ngài Thế Thân.
X. luận Nhân Minh chính lí môn; Nhân Minh Luận sớ thụy nguyên kí Q. 8.; Nhân Minh thập tứ tương tự quá loại lược thích (Duy hiền, Hiện Đại Phật Giáo Học Thuật Tùng San 21]. (xt. Thập Tứ Quá Loại, Nhân Minh).

Sở Tác Tương Tự Quá Loại. Từ Điển Phật Học Vibudra. https://www.vibudra.org/glossary/thuatngu/so-tac-tuong-tu-qua-loai. Truy cập 07/04/2026.