Phiền Não Tức Bồ Đề

《煩惱即菩提》 fán nǎo jí pú tí

Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển

Định nghĩa thuật ngữ

Phiền NãoBồ Đề không phải là hai mà cái này tức là cái kia. Thông thường, Phiền Não là chỉ cho tất cả Tác Dụng tinh thần làm trở ngại sự giác ngộ; còn Bồ Đề là trí tuệ dứt hết Phiền Não Thế GianThành Tựu Niết Bàn. Tuy nhiên, cái đương thể của các Phiền Não tham, sân, si chính là Bồ Đề, ngoài Pháp Tính Bồ Đề này ra thì không có 1 pháp nào khác, vì thế ở ngay nơi tính của Phiền Não mà lập tên gọi Bồ Đề. Đây chính là ý Phiền Não Tức Bồ Đề. Theo Nhập Lăng Già Tâm Huyền Nghĩa của ngài Pháp Tạng thì Phiền Não là tính Phân Biệt, cho nên thể của nó là Không. Khi thể của phiền nãođãlà Không thì cũng chẳng cần đoạn trừ Phiền Não mà vẫn Chứng Nhập Chân Như, cho nên nói Phiền Não Tức Bồ Đề. Ngoài ra, từ ngữ Phiền Não Tức Bồ Đề thường được dùng song song với từ ngữ Sinh Tử Tức Niết Bàn để biểu thị ý nghĩa tột cùng của Phật giáo Đại Thừa. [X. luận Đại trí độ Q. 6.; phẩm Tùy tu trong Đại Thừa Trang Nghiêm Kinh Luận Q. 6.; Nhiếp Đại Thừa Luận Thích Q. 14. (bản dịch đời Lương)].