Nhất Nhất Tâm Thức

Cũng gọi Nhất Nhất Thức Tâm, Nhất Tâm Nhất Tâm thức, Câu phi niệm,Tịch Diệt Tịch Tĩnh niệm. Mỗi mỗi Tâm Thức. Chỉ cho thức sở nhập của Chân Như, là Tâm Niệm chẳng phải thường chẳng phải vô thường, vì thế mà gọi là Câu phi (đều chẳng phải). Đây là thức thứ 10 trong 10 thức do Mật giáo y cứ vào luận Thích Ma Ha Diễn mà thành lập. Nghĩa là vì Tâm Sở y của Chân Như môn hợp với lí của thực tướng Nhất Vị nên gọi là Tâm Thức. Vả lại, thể Chân Như chung cho tất cả loài hữu tình, Phi Tình và chỉ có 1 nên gọi là Nhất Tâm. Thích Ma Ha Diễn Luận tán Huyền Sớ quyển 2 (Vạn tục 72, 44 hạ) nói: Thức Tâm thứ 10 là pháp sở y căn bản của Chân Như môn, chỉ duyên theo Chân Lí của tự môn, thể soi sáng dụng, thể ấy độc lập nên gọi là Duyên. Tâm này duyên theo Chân Lí làm cảnh giói, cho nên khác với thức thứ 9 (Nhất Thiết Nhất Tâm Thức) không duyên theo Chân Lí. Tâm Thức thứ 10 này của Mật giáo tương đương với Viên giáo trong 4 giáo của tông Thiên thai. [X. luận Thích Ma Ha Diễn Q. 2.; Thích ma diễn luận kí Q. 2.; Thai tạng Kim Cương Bồ Đề Tâm nghĩa lược vấn đáp Q. 2., phần cuối; Tông Kính Lục Q. 45.].(xt. Nhất Thiết Nhất Tâm Thức, Thập Thức).