Ngũ Chủng Ngôn Thuyết
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Năm loại Ngôn Thuyết.
1. Tướng Ngôn Thuyết: Ngôn Thuyết do chấp trước các tướng sắc, thanh v.v... mà phát sinh.
2. Mộng Ngôn Thuyết: Ngôn Thuyết do nương theo cảnh giới Hư Vọng chẳng thật hiện ra trong giấc mộng mà phát sinh.
3. Chấp trước Ngôn Thuyết: Ngôn Thuyết do nghĩ đến các việc đã nghe, đã làm ở Quá Khứ mà phát sinh.
4. Vô thủy Ngôn Thuyết: Ngôn Thuyết do chấp trước Hí Luận và nương theo sự Huân Tập Chủng Tử Phiền Não từ vô thủy đến nay mà phát sinh.
5. Như nghĩa Ngôn Thuyết: Ngôn Thuyết phát sinh đúng như nghĩa, giải rõ ý Chỉ Không khác. Trong 5 thứ Ngôn Thuyết trên đây, 4 thứ trước là do Hư Vọng mà thốt ra, cho nên không nói được lí chân thực. Còn Ngôn Thuyết thứ 5 là thực thuyết, cho nên nói được Chân Lí. Bồ Tát Mã Minh đã y cứ vào 4 loại Ngôn Thuyết trước mà chủ trương rằng Chân Như lìa tướng Ngôn Thuyết. [X. luận Thích Ma Ha Diễn Q. 2.; luận Biện Hiển Mật Nhị Giáo Q.thượng].
1. Tướng Ngôn Thuyết: Ngôn Thuyết do chấp trước các tướng sắc, thanh v.v... mà phát sinh.
2. Mộng Ngôn Thuyết: Ngôn Thuyết do nương theo cảnh giới Hư Vọng chẳng thật hiện ra trong giấc mộng mà phát sinh.
3. Chấp trước Ngôn Thuyết: Ngôn Thuyết do nghĩ đến các việc đã nghe, đã làm ở Quá Khứ mà phát sinh.
4. Vô thủy Ngôn Thuyết: Ngôn Thuyết do chấp trước Hí Luận và nương theo sự Huân Tập Chủng Tử Phiền Não từ vô thủy đến nay mà phát sinh.
5. Như nghĩa Ngôn Thuyết: Ngôn Thuyết phát sinh đúng như nghĩa, giải rõ ý Chỉ Không khác. Trong 5 thứ Ngôn Thuyết trên đây, 4 thứ trước là do Hư Vọng mà thốt ra, cho nên không nói được lí chân thực. Còn Ngôn Thuyết thứ 5 là thực thuyết, cho nên nói được Chân Lí. Bồ Tát Mã Minh đã y cứ vào 4 loại Ngôn Thuyết trước mà chủ trương rằng Chân Như lìa tướng Ngôn Thuyết. [X. luận Thích Ma Ha Diễn Q. 2.; luận Biện Hiển Mật Nhị Giáo Q.thượng].