Lục Diệu Môn
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Sáu Pháp Môn để đạt đến Niết Bàn, (Diệu chỉ cho Niết Bàn), tức là 6 pháp thiền quán do tông Thiên thai lập ra.
1. Sổ tức môn: Đếm hơi thở (từ 1 đến 10) để Nhiếp Tâm, là phương pháp trọng yếu để vào định.
2. Tùy tức môn: Chỉ theo dõi sự ra vào của hơi thở, chứ không đếm số, như thế thì thiền định dễ phát sinh.
3. Chỉ Môn: Chặn đứng tâm vọng tưởng thì thiền định tự phát.
4. Quán môn: Quán Tưởng sự hư dối của 5 ấm, phá mọi vọng kiến Điên Đảo, thì trí Phương Tiện vô lậu có thể nhân đó mà khai phát.
5. Hoàn Môn: Xoay tâm chiếu rọi trở lại, biết tâm năng quán chẳng phải thật, thì Ngã Chấp tự tiêu, trí Phương Tiện vô lậu tự nhiên sáng láng.
6. Tịnh môn: Tâm không dính mắc, hoàn toàn thanh tịnh, do đó đạt được trí vô lậu chân thực, tự nhiên Đoạn Hoặc chứng chân. Trong 6 diệu môn thì 3 Môn Đầu thuộc về định, 3 môn sau thuộc về tuệ; nương theo định, tuệ này thì chứng được Bồ Đề chân chính. [X. Lục Diệu Pháp môn; Pháp Giới Thứ Đệ Sơ Môn Q.thượng].
1. Sổ tức môn: Đếm hơi thở (từ 1 đến 10) để Nhiếp Tâm, là phương pháp trọng yếu để vào định.
2. Tùy tức môn: Chỉ theo dõi sự ra vào của hơi thở, chứ không đếm số, như thế thì thiền định dễ phát sinh.
3. Chỉ Môn: Chặn đứng tâm vọng tưởng thì thiền định tự phát.
4. Quán môn: Quán Tưởng sự hư dối của 5 ấm, phá mọi vọng kiến Điên Đảo, thì trí Phương Tiện vô lậu có thể nhân đó mà khai phát.
5. Hoàn Môn: Xoay tâm chiếu rọi trở lại, biết tâm năng quán chẳng phải thật, thì Ngã Chấp tự tiêu, trí Phương Tiện vô lậu tự nhiên sáng láng.
6. Tịnh môn: Tâm không dính mắc, hoàn toàn thanh tịnh, do đó đạt được trí vô lậu chân thực, tự nhiên Đoạn Hoặc chứng chân. Trong 6 diệu môn thì 3 Môn Đầu thuộc về định, 3 môn sau thuộc về tuệ; nương theo định, tuệ này thì chứng được Bồ Đề chân chính. [X. Lục Diệu Pháp môn; Pháp Giới Thứ Đệ Sơ Môn Q.thượng].