Lục Chủng Tán Loạn
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Sáu nguyên do làm cho tâm ý Tán Loạn.
1. Tự tính Tán Loạn: Tự tính của 5 thức trước là mắt, tai, mũi, lưỡi và thân rong ruổi theo các cảnh tượng bên ngoài, không thể an định.
2. Ngoại Tán Loạn: Trong lúc tu thiện, bị cảnh ngũ dục Mê Hoặc nên tâm bị Tán Loạn.
3. Nội Tán Loạn: Khi tu thiền định, tâm bị động loạn, nên tham đắm Trần Cảnh, mà lui sụt Công Phu tu tập.
4. Tướng Tán Loạn: Giả tạo tướng tu thiện nên tâm bị lui sụt.
5. Thô trọng Tán Loạn: Lúc tu Thiện Pháp, tâm Sinh Khởi các chấp trước thô trọng như ngã, Ngã Sở, Ngã Mạn, nên Thiện Pháp tu tập không thanh tịnh.
6. Tác ý Tán Loạn: Nương theo Ngoại Giáo, gắng sức tu tập, đã không được chứng ngộ, trái lại còn sinh tâm Tán Loạn. [X. luận Đại Thừa A Tì Đạt Ma tạp tập Q. 1.].
1. Tự tính Tán Loạn: Tự tính của 5 thức trước là mắt, tai, mũi, lưỡi và thân rong ruổi theo các cảnh tượng bên ngoài, không thể an định.
2. Ngoại Tán Loạn: Trong lúc tu thiện, bị cảnh ngũ dục Mê Hoặc nên tâm bị Tán Loạn.
3. Nội Tán Loạn: Khi tu thiền định, tâm bị động loạn, nên tham đắm Trần Cảnh, mà lui sụt Công Phu tu tập.
4. Tướng Tán Loạn: Giả tạo tướng tu thiện nên tâm bị lui sụt.
5. Thô trọng Tán Loạn: Lúc tu Thiện Pháp, tâm Sinh Khởi các chấp trước thô trọng như ngã, Ngã Sở, Ngã Mạn, nên Thiện Pháp tu tập không thanh tịnh.
6. Tác ý Tán Loạn: Nương theo Ngoại Giáo, gắng sức tu tập, đã không được chứng ngộ, trái lại còn sinh tâm Tán Loạn. [X. luận Đại Thừa A Tì Đạt Ma tạp tập Q. 1.].