Liên Nhãn

《蓮眼》 lián yǎn

Điển cứ gốc: Tự Điển Phật Học Đạo Uyển

Định nghĩa thuật ngữ

: mắt hoa sen, chỉ con mắt của chư Phật, Bồ Tát, một trong 32 tướng tốt của đức Phật, tức là mắt trong xanh (Sanskrit: abhinīla-netta, ) như hoa sen xanh (Sanskrit: utpala, Pāli: uppala , âm dịch là Ưu Bát La [], Thanh Liên). Các ngài thường có tâm từ bi, nhu hòa, lắng trong, thanh tịnh, nên con mắt của các ngài như hoa sen xanh. Vì vậy từ này thường dùng để chỉ cho Phật Nhãn hay bản thân đức Phật. Trong Phẩm Phật Quốc () của Duy Ma Kinh (Sanskrit: Vimalakīrti-nideśa, ) có diễn tả về con mắt của chư Phật, Bồ Tát như sau: “Mục tịnh tu quảng như Thanh Liên, tâm tịnh dĩ độ chư Thiền định, cửu tích Tịnh Nghiệp xưng vô lượng, đạo chúng dĩ tịch cố Khể Thủ, kí kiến Đại ThánhThần Biến, phổ hiện Thập Phương vô lượng độ (, mắt sạch dài rộng như hoa sen xanh, tâm sạch chứng khắp các Thiền định, tích tập lâu vô lượng các Tịnh Nghiệp, dẫn dắt mọi loài giải thoát nên con cúi lạy, đã thấy Đại Thánh dùng Thần Biến, hiện khắp mười phương vô lượng cõi nước).” Trong Tánh Linh Tập () quyển 8, Chiều Đề Tự Đát Sấn Văn () có câu: “Nhĩ nãi vạn đức khai từ bi chi Liên Nhãn, nhất xa huy trí tuệ chi đao nhận (, Người lấy vạn đức mở mắt sen từ bi, một xe rung lưỡi đao trí tuệ).” Trong Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh (Sanskrit: Buddhāvataṃsaka-nāma-mahāvaipulya-sūtra, , Taishō No. 293) quyển 25 lại có câu: “Phật khai quảng đại Thanh Liên nhãn, diệu tướng Trang Nghiêm Công Đức thân, Nhân Thiên cọng tán bất năng lường, thí nhược vạn lưu quy đại hải (, Phật mở mắt sen xanh rộng lớn, tướng mầu Trang Nghiêm Công Đức thân, trời người xưng tán không thể lường, giống như muôn dòng về biển cả).” Hay trong Đại Thừa Nhập Lăng Già Kinh (, Taishō No. 672) quyển 7 cũng có câu: “Thế Gian đọa nhị biên, Chư Kiến sở Mê Hoặc, duy nguyện Thanh Liên nhãn, thuyết chư địa Thứ Đệ (, Thế Gian rơi hai bên, chỗ thấy bị Mê Hoặc, xin nguyện đấng mắt sen, nói cảnh giới giải thoát).”