Kim Cương Tiên Luận

Cũng gọi Kim Cương tiên kí, Tiên kí. Tác phẩm, 10 quyển, do ngài Bồ Đề Lưu Chi dịch vào đời Bắc Ngụy, được thu vào Đại chính tạng tập 25. Đây là sách chú giải bộ Kim Cương Bát Nhã Ba La Mật Kinh Luận của ngài Thiên thân. Về Tác Giả của luận này, ở cuối quyển có ghi (Đại 25, 874 hạ): Di Lặc Thế Tôn giải thích bằng văn xuôi, Luận Chủ Thiên thân học được từ tỉ khưu Vô chướng ngại, nghiên cứu suy tìm ý của bộ kinh luận này, rồi làm kệ luận, nêu lên nhiều nghi vấn. Để giải thích những nghi vấn đó, nên làm 80 bài kệ và soạn luận thích bằng văn xuôi, rồi truyền dạy cho luận sư Kim Cương tiên. Luận sư Kim Cương tiên truyền dạy cho ngài Vô tận ý, ngài Vô tận ý truyền cho đến nay đã gần 200 năm mà chưa hề dứt tuyệt. Qua quá trình truyền thừa như trên, trong đó, về sự tích của các ngài Kim Cương tiên, Vô tận ý, Thánh tế, v.v... tuy không được rõ, nhưng nhan đề của luận này là Kim Cương Tiên Luận, thì có thể được xem như đã do ngài Kim Cương tiên soạn. Tuy nhiên, trong luận này có nhiều chỗ trích dẫn thuyết của các nhà Dịch Kinh ở Trung Quốc, thì rõ ràng luận này đã không phải được dịch từ tiếng Phạm. Kim Cương Bát Nhã kinh nghĩa sớ quyển 1 của ngài Cát Tạng, Nhân Vương kinh sớ quyển thượng phần cuối của ngài Viên trắc, Khai Nguyên Thích Giáo Lục quyển 12, v.v... đều cho rằng luận Kim Cương tiên là do ngài Bồ Đề Lưu Chi soạn. Nhưng Kim Cương Bát Nhã Kinh Tán thuật quyển thượng của ngài Khuy Cơ thì cho rằng ý nghĩa Hồi Tâm của hàng Nhị Thừa Định Tính và thuyết Chân thức Duyên Khởi nói trong luận Kim Cương tiên đều xa lạ với các môn hạ của ngài Thiên thân, bởi thế, ngài Khuy Cơ đã đoán định rằng Kim Cương tiên là người nước Ngô ở miền Nam Trung Quốc. [X. Đông vực Truyền Đăng Mục Lục Q.thượng].