Hữu Tuỳ Miên Tâm
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Phạm:Sànuzaya-citta. Chỉ cho tâm Phiền Não. Tùy miên tức là Phiền Não. Cứ theo luận Câu xá quyển 20 và Câu xá luận quang kí quyển 20, thì Hữu tùy miên tâm được chia làm 2 loại: Hữu nhiễm hữu tùy miên tâm và Vô nhiễm hữu tùy miên tâm.
1. Hữu nhiễm hữu tùy miên tâm: Bao gồm cả Duyên phược đã dứt và Duyên phược chưa dứt. a) Hữu nhiễm tùy Tăng Hữu tùy miên tâm: Tùy miên chưa đoạn trừ, vì tương ứng với Sở Duyên mà có tính tùy tăng. b) Hữu nhiễm bất tùy Tăng Hữu tùy miên tâm: Tùy miên tuy đã bị đoạn trừ nhưng vẫn còn tính đồng bạn tương ứng với tâm.
2. Vô nhiễm hữu tùy miên tâm: Tùy miên chưa dứt hẳn, chỉ mới y cứ vào tùy tăng của Sở Duyên phược, vì tâm vô nhiễm này không có Tương ứng phược mà chỉ có Sở Duyên phược. Luận Đại tì Bà Sa quyển 22 có nêu ra quan điểm của 3 nhà đối với Hữu tùy miên tâm, trong đó, các nhà chủ trương Nhất Tâm tương tục cho rằng trong thân này nếu Thánh Đạo chưa Hiện Tiền, thì Phiền Não chưa dứt hết, cho nên tâm có Tùy miên; nếu Thánh Đạo Hiện Tiền thì Phiền Não đoạn tận, vì thế tâm không có Tùy miên. Tuy nhiên, tâm có Tùy miên và tâm không Tùy miên mặc dầu có sai khác, nhưng tính của chúng chỉ là một, giống như nhơ bẩn và không nhơ bẩn có khác nhau, nhưng áo thì không khác. [X. luận A tì đạt mà phát trí Q. 1.].
1. Hữu nhiễm hữu tùy miên tâm: Bao gồm cả Duyên phược đã dứt và Duyên phược chưa dứt. a) Hữu nhiễm tùy Tăng Hữu tùy miên tâm: Tùy miên chưa đoạn trừ, vì tương ứng với Sở Duyên mà có tính tùy tăng. b) Hữu nhiễm bất tùy Tăng Hữu tùy miên tâm: Tùy miên tuy đã bị đoạn trừ nhưng vẫn còn tính đồng bạn tương ứng với tâm.
2. Vô nhiễm hữu tùy miên tâm: Tùy miên chưa dứt hẳn, chỉ mới y cứ vào tùy tăng của Sở Duyên phược, vì tâm vô nhiễm này không có Tương ứng phược mà chỉ có Sở Duyên phược. Luận Đại tì Bà Sa quyển 22 có nêu ra quan điểm của 3 nhà đối với Hữu tùy miên tâm, trong đó, các nhà chủ trương Nhất Tâm tương tục cho rằng trong thân này nếu Thánh Đạo chưa Hiện Tiền, thì Phiền Não chưa dứt hết, cho nên tâm có Tùy miên; nếu Thánh Đạo Hiện Tiền thì Phiền Não đoạn tận, vì thế tâm không có Tùy miên. Tuy nhiên, tâm có Tùy miên và tâm không Tùy miên mặc dầu có sai khác, nhưng tính của chúng chỉ là một, giống như nhơ bẩn và không nhơ bẩn có khác nhau, nhưng áo thì không khác. [X. luận A tì đạt mà phát trí Q. 1.].