Hương Sơn Tự

I. Hương Sơn Tự. Chùa ở sườn phía đông núi Long Môn, cách huyện Lạc Dương, Tỉnh Hà nam, Trung Quốc, 14 km về mạn tây nam. Chùa được sáng lập vào thời đại nào không được rõ. Có thuyết cho rằng nó được xây dựng vào niên hiệu Hi bình năm đầu (516) đời Bắc Ngụy. Lại có thuyết cho rằng nơi đây là phần mộ của ngài Tam Tạng Nhật chiếu đời Đường, về sau do Lương vương kiến Thiết Thành Già Lam. Trong năm Nguyên hòa (806-820), Đệ Tử nối pháp của Thiền Sư Mã tổ Đạo nhất là ngài Phục Ngưu Tự Tại từng trụ ở chùa này. Năm Đại Hòa thứ 6 (832) đời Đường, ông Bạch Cư Dị trùng tu và thỉnh ngài Thanh nhàn làm Trụ trì. Trong chùa có 5270 quyển Kinh, Luật, Luận chia làm 3 tạng Đại Thừa, 3 tạng Tiểu Thừa. Hương sơn là 1 trong 10 ngôi chùa nổi tiếng ở Long Môn thời bấy giờ. Về sau, chùa dần dần suy đồi. Mãi đến đầu đời Thanh mới được vua ban sắc trùng tu. Nay trong chùa có mộ của ông Bạch Cư Dị và bia của Hòa Thượng Bất Không. [X. Bạch thị văn tập Q. 68., Q. 71.; Đại Minh Nhất thống chí Q. 29.; Đại thanh nhất thống chí Q. 163.; Cổ kim đồ thư tập thành phương chức điển 428, 434].
II. Hương Sơn Tự. Chùa trên núi Hương sơn phía tây bắc thành phố Bắc bình, được sáng lập vào đời Liêu. Năm Đại Định 26 (1186) đời Kim, chùa được xây dựng lại và được ban tên Đại Vĩnh An Tự , cũng gọi là Cam lộ tự. Chùa dựa theo thế núi, vốn có điện 5 tầng, 2 bên có hiên gác. Sau, chùa bị cháy, tầng dưới vẫn còn thềm đá và đàn hoa xếp bằng gạch lưu li. Chùa nổi tiếng về những cây bách. Các vua triều Thanh từng kiến thiết đại qui mô, sửa sang nhiều lầu gác, Điện Đường. Nhưng phần lớn các kiến trúc này đã bị liên quân Anh, Pháp đốt phá vào năm Hàm phong thứ 10 (1860) và liên quân 8 quốc gia vào năm Quang tự 26 (1900).