Hưng Phước Tự

《興福寺》 xìng fú sì

Điển cứ gốc: Tự Điển Phật Học Đạo Uyển

Định nghĩa thuật ngữ

Kōfuku-ji: ngôi đại Bản Sơn của Pháp Tướng Tông, tọa lạc tại Noboriōji-chō (), Nara-shi (), Nara-ken (). Nguồn gốc của chùa là ngôi Sơn Giai Tự (, Yamashina-dera) do Đằng Nguyên Liêm Túc (, Fujiwara-no-Kamatari) xây cho vợ mình là Kính Vương Nữ (, Kagami-no-Ōkimi) vào năm thứ 8 (669) đời Thiên Trí Thiên Hoàng (, Tenji Tennō); sau đó chùa được dời về vùng Phi Điểu (, Asuka) và lấy tên là Cứu Phản Tự (, Umayasaka-dera). Sau khi kinh đô được dời về vùng Bình Thành (, Heizei), chùa được chuyển về vị trí hiện tại, trở thành ngôi chùa của dòng họ Đằng Nguyên và lấy tên là Hưng Phước Tự. Các kiến trúc như Trung Kim Đường (), Bắc Viên Đường (), Đông Kim Đường (), Ngũ Trùng Tháp (), Tây Kim Tháp (西), Nam Viên Đường (), v.v., lần lần được xây dựng. Rất nhiều tác phẩm thuộc dạng điêu khắc thời Thiên Bình () vẫn còn lưu lại cho đến ngày nay như tượng Thập Đại Đệ Tử, Bát Bộ Chúng, do Quang Minh Hoàng Hậu (, Kōmyō Kōgō) Phát Nguyện cúng dường để cầu nguyện cho mẹ Quất Tam Thiên Đại () được Siêu Độ, được an trí tại Tây Kim Đường (西). Đến Thời Đại Bình An, cùng với sự vinh quang của dòng họ Đằng Nguyên, chùa cũng trở nên hưng thịnh và được xếp vào một trong 7 ngôi chùa nổi tiếng vùng Nam Đô với nhiều trang viên tuyệt mỹ. Chùa đã kết hợp tư tưởng Thần Phật Tập Hợp để trở thành Nhất Thể với đền thờ Xuân Nhật Thần Xã (, Kasuga-jinja). Dưới thời đại Viện Chính (, Insei), thỉnh thoảng có xảy ra vài trận hỏa hoạn; đặc biệt trận phóng hỏa của Bình Trọng Hành (, Taira-no-Shigehira) vào năm thứ 4 (1180) niên hiệu Trị Thừa () đã là cho ngôi Già Lam bị cháy rụi và phải mất 30 năm sau mới có thể tái thiết được. Trong lần này, các tượng Bất Không Quyên Sách Quan Âm (), Tứ Thiên Vương (), v.v., do nhóm môn hạ của Khang Khánh (, Kōkei), và tượng Di Lặc Phật (), Vô Trước (), Thế Thân (), v.v., do nhóm môn hạ của Vận Khánh (, Unkei) làm nên. Đến Thời Đại Liêm Thương, chùa được ủy nhiệm chức Thủ Hộ tiểu quốc Đại Hòa (, Yamato) nên đã xác lập được quyền thống trị cả một tiểu quốc. Từ cuối thời Liêm Thương trở đi, chùa tự lập hóa với lực lượng Tăng Binh. Sau vụ Loạn Ứng Nhân (, Ōnin-no-ran), uy thế của chùa dần dần suy yếu; nhưng đến thời Giang Hộ lại được ban cho đất đại khá nhiều. Đến thời Minh Trị Duy Tân, chùa công kích bởi làn song Phế Phật Hủy Thích; tuy nhiên sau đó thì từ từ hồi phục lại. Trong số các thư tịch ghi lại nguồn gốc của chùa, bản Hưng Phước Tự Duyên Khởi () là tối cổ, do Đằng Nguyên Lương Thế () viết vào năm thứ 3 (900) niên hiệu Xương Thái (), có ghi lại sự việc kiến lập các ngôi Đường Tháp, tạo dựng tượng Phật, xuất xứ những Pháp Hội, v.v.