Hoàn Diệt

《還滅》 hái miè

Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển

Định nghĩa thuật ngữ

Cũng gọi Hoàn nguyên. Đối lại với Lưu Chuyển. Chuyển mê lầm để trở về Tịch Diệt. Luận Đại tì Bà Sa quyển 100 và luận Hiển dương Thánh Giáo quyển 15 nói, nhờ công hạnh tu hành, đoạn trừ Phiền Não, ra khỏi Sinh Tử mà trở về nguồn gốc Niết Bàn. Ma Ha Chỉ Quán quyển 5 thượng (Đại 46, 56 trung), nói: Trở về cội nguồn, Pháp Giới đều lặng, ấy gọi là Chỉ . Luận Câu xá quyển 3 căn cứ vào Lưu ChuyểnHoàn Diệt mà lập thành 22 căn, trong đó, 14 căn trước được thành lập theo 4 nghĩa: Sở y, Sinh, Trụ, Thụ Dụng của Lưu Chuyển; còn 8 căn sau cũng được thành lập theo 4 nghĩa trên, nhưng là của Hoàn Diệt. Tức là 5 căn Tín, Tiến, v.v... là sở y (chỗ nương) của Hoàn Diệt; còn trong 3 căn vô lậu, thì nhờ Vị tri đương tri căn mà sinh trí Vô lậu, nhờ Dĩ tri căn mà được Vô lậu trí trụ, nhờ Cụ tri căn mà được Thụ Dụng Hiện Pháp Lạc Trụ. [X. luận Du Già sư địa Q. 51.; luận A Tì Đạt Ma thuận chính lí Q. 9.; luận Thành Duy Thức Q. 3.; Đại Thừa Khởi Tín Luận Nghĩa Kí Q.trung phần cuối, Q.hạ phần cuối]. (xt. Lưu Chuyển).