Hành Giải
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
I. Hành Giải. Khi Tâm Vương và Tâm Sở tiếp xúc với đối tượng thì phát sinh Tác Dụng Nhận Thức, hiểu biết, gọi là Hành Giải. Hành Giải có tổng tướng và Biệt Tướng khác nhau mà trong các bộ luận Phật giáo giải thích bằng nhiều cách:
1. Tâm Vương thu nhiếp lấy tổng tướng của đối tượng (như sắc, thanh), chứ không thể thu nhiếp lấy Biệt Tướng (như thuận, nghịch). Trái lại, Tâm Sở thu nhiếp Biệt Tướng chứ không thể thu nhiếp tổng tướng.
2. Tâm Vương vừa thu nhiếp tổng tướng lại vừa thu nhiếp Biệt Tướng, còn Tâm Sở thì chỉ thu nhiếp Biệt Tướng mà thôi. Bởi vì thuyết này cho rằng sức Tác Dụng của Tâm Vương mạnh hơn Tâm Sở.
3. Tâm Sở thu nhiếp cả Biệt Tướng và tổng tướng, còn Tâm Vương thì chỉ thu nhiếp tổng tướng. Bởi vì thuyết này cho rằng hễ Tâm Vương Tác Dụng chỗ nào thì chắc chắn Tâm Sở cũng y theo chỗ đó.
4. Tâm Vương và Tâm Sở đều có thể thu nhiếp tổng tướng và Biệt Tướng. Ngoài ra, tông Câu xá và tông Duy Thức đều cho Hành Giải là Tác Dụng liễu biệt của Tâm Vương và Tâm Sở, nhưng vì tông Câu xá gọi những Ảnh Tượng (bóng dáng) hiện lên trong Tâm Thức là Hành tướng , cho nên đặc biệt gọi Tác Dụng liễu biệt của Tâm Thức là Hành Giải. Còn tông Duy Thức thì trực tiếp gọi Tác Dụng liễu biệt của Tâm Thức là Hành tướng, cho nên giữa Hành tướng và Hành Giải không có sự sai khác. [X. luận Đại tì Bà Sa Q. 34.; luận Thành Duy Thức Q. 5.; Thành Duy Thức Luận Thuật Kí Q. 5. phần cuối; Câu xá luận quang kí Q. 1. phần cuối]. (xt. Hành Tướng).
II. Hành Giải. Gọi chung Hành (thực hành) và Giải (hiểu biết). Hiểu biết và thực hành những giáo lí được chỉ dạy. Đây là 2 điều kiện căn bản để đạt đến quả vị Phật. (xt. Giải Hành).
1. Tâm Vương thu nhiếp lấy tổng tướng của đối tượng (như sắc, thanh), chứ không thể thu nhiếp lấy Biệt Tướng (như thuận, nghịch). Trái lại, Tâm Sở thu nhiếp Biệt Tướng chứ không thể thu nhiếp tổng tướng.
2. Tâm Vương vừa thu nhiếp tổng tướng lại vừa thu nhiếp Biệt Tướng, còn Tâm Sở thì chỉ thu nhiếp Biệt Tướng mà thôi. Bởi vì thuyết này cho rằng sức Tác Dụng của Tâm Vương mạnh hơn Tâm Sở.
3. Tâm Sở thu nhiếp cả Biệt Tướng và tổng tướng, còn Tâm Vương thì chỉ thu nhiếp tổng tướng. Bởi vì thuyết này cho rằng hễ Tâm Vương Tác Dụng chỗ nào thì chắc chắn Tâm Sở cũng y theo chỗ đó.
4. Tâm Vương và Tâm Sở đều có thể thu nhiếp tổng tướng và Biệt Tướng. Ngoài ra, tông Câu xá và tông Duy Thức đều cho Hành Giải là Tác Dụng liễu biệt của Tâm Vương và Tâm Sở, nhưng vì tông Câu xá gọi những Ảnh Tượng (bóng dáng) hiện lên trong Tâm Thức là Hành tướng , cho nên đặc biệt gọi Tác Dụng liễu biệt của Tâm Thức là Hành Giải. Còn tông Duy Thức thì trực tiếp gọi Tác Dụng liễu biệt của Tâm Thức là Hành tướng, cho nên giữa Hành tướng và Hành Giải không có sự sai khác. [X. luận Đại tì Bà Sa Q. 34.; luận Thành Duy Thức Q. 5.; Thành Duy Thức Luận Thuật Kí Q. 5. phần cuối; Câu xá luận quang kí Q. 1. phần cuối]. (xt. Hành Tướng).
II. Hành Giải. Gọi chung Hành (thực hành) và Giải (hiểu biết). Hiểu biết và thực hành những giáo lí được chỉ dạy. Đây là 2 điều kiện căn bản để đạt đến quả vị Phật. (xt. Giải Hành).