Cửu Phong Đầu Vĩ

Cửu phong đầu đuôi. Tên Công Án trong Thiền Tông. Tăng hỏi Cửu phong (Đại 48, 268 thượng): - Thế nào là đầu? Phong bảo: Mở mắt mà chẳng thấy. - Thế nào là đuôi? - Chẳng ngồi giường muôn năm. - Khi có đầu không đuôi thì thế nào? - Rốt cuộc chẳng quí. - Lúc có đuôi không đầu thì thế nào? - Tuy no mà vô lực. - Ngay lúc đầu đuôi tương xứng thì thế nào?- Con cháu đắc lực trong nhà chẳng biết.Cửu phong tức là Thiền Sư Đạo kiền, Đệ Tử nối pháp của ngài Khánh Chư ở núi Thạch Sương. Trong Cơ Duyên vấn đáp trên đây, ngài Cửu phong mượn chuyện vị tăng hỏi về đầu đuôi để chỉ bảy cảnh giới chân thực mà người tu đạo đạt được. Đầu, hàm ý là chứng thấy hết thảy pháp rốt ráo rỗng lặng. Đuôi, hàm ý sau khi chứng thấy các pháp là không, nhưng không trụ nơi không mà hòa mình vào giữa Thế Gian sum la muôn tượng để thể hiện cái Diệu Dụng Tự Tại, giữa cảnh Thế Gian mà không bị dính mắc. Nếu có đầu không đuôi thì không phải quí - trái lại, nếu có đuôi mà không đầu thì không có sức mạnh. Đầu đuôi tương xứng mới đầy đủ ý nghĩa. [X. Thung Dung Lục tắc 66].