Côn Lôn Sơn

Còn gọi là Côn sơn. Là ngọn núi có tính thần bí. Tương truyền, là nguồn của sông Hoàng, hoặc trên núi có hồ A nậu đạt, hoặc là chỗ ở của Tây vương mẫu, Mục vương nhà Tây Chu đã từng đến thăm Tây vương mẫu và được đãi yến ở Dao trì. Bài Tựa kinh Hưng Khởi Hành, kinh Phật ngũ bách Đệ Tử tự thuyết bản khởi, Cổ kim đồ thư tập thành sơn xuyên 80 Côn Lôn Sơn bộ tạp lục v.v... đều cho núi này là trung tâm của trời đất, sản sinh nhiều thứ trân quí, vàng ròng - có năm trăm vị La hán ở trong hang núi - hoặc nói có Long Vương A nậu đạt từng ở núi này, kinh Khởi thế quyển 1 thì bảo núi Côn lôn tức là Tuyết Sơn - hoặc được coi là ở Tây vực, là Linh Sơn trong truyền thuyết. Nhưng thật thì núi này ở mạn nam Tân cương, phía bắc Tây tạng, đứng vượt lên giữa khoảng dẫy Thiên sơn và Khách lạt, gọi chung là dẫy Côn lôn, bắt đầu từ cao nguyên Parmir phía đông chia ra nhiều dẫy nhỏ - tên gọi của dẫy núi này chưa thấy ghi trong Địa đồ của triều đình đời Thanh, mà chỉ mới xuất hiện gần đây do các nhà Thám Hiểm người Âu đặt ra. Cái mà đời xưa gọi là núi Côn lôn, có thể là bắt đầu từ Sơn mạch ngày nay, rồi gọi chung một dải Hi mã lạp sơn và cao nguyên Parmir, và rất có thể bao quát cả địa khu Tây tạng. Ngoài ra, Thiền Tông dùng núi này để biểu thị ý căn bản của Phật Pháp. Hư đường Hòa Thượng Ngữ Lục quyển 3 (Vạn tục 121, 352 hạ), nói: Chỉ niệm một tiếng Na mô Phật, đều đã Thành Phật đạo, nếu nói đến Kim Luân thủy tế đỉnh núi Côn lôn, thì Công Đức qui về đâu? [X. Kinh Luật Dị Tướng Q. 3. - Sử kí đại uyển liệt truyện 63 - Tống sử hà cừ chí - Nguyên sử chí 15 Địa lí hà nguyên phụ lục].