Chấn Đán Tam Huyền

Chỉ ba học thuyết của Chu dịch, Lão Tử, Trang tử. Hoa Nghiêm Huyền Đàm quyển 8, ghi thuyết của ngài Trừng quán bảo, Chu dịch là chân huyền, Lão Tử là hư huyền, Trang tử là Đàm Huyền. Lại Tông Kính Lục quyển 46, nêu thuyết của Chu Hoằng Chính, bảo Chu dịch nói về sự huyền nhiệm của Hữu (có), Lão Tử về Vô (không) Trang tử về Hữu vô (có, không). Trước nay giải thích về Tam Huyền có nhiều thuyết khác nhau, nhưng điểm tương đồng Duy Nhất đều cho đó là Ngoại Đạo Trung Quốc. Tam Luận Huyền Nghĩa (Đại 45, 2 thượng) nói: Ngoài chỉ biện luận về một hình, trong thì soi suốt ba đời - ngoài thì năm tình chưa đạt, trong thì nói sáu thông nhỏ nhiệm cùng cực - ngoài chưa tức vạn hữu mà là Thái Hư, trong nói chẳng hoại giả danh mà nói thực tướng - ngoài chưa thể tức Vô Vi mà rong chơi nơi vạn hữu, trong nói chẳng động chân tế, kiến lập muôn pháp - ngoài còn cửa được mất, trong đưa hai cõi vào lý tuyệt cú - ngoài chưa dứt cảnh, trí, trong thì duyên, quán đều lặng. Đó là sáu nghĩa hơn, kém mà Tam Luận Huyền Nghĩa nêu ra để Phân Biệt Nội Giáo (Phật Pháp) và Ngoại Đạo (Tam Huyền) - cho sự Viên Thông của Nội Giáo và sự chẳng đạt của Ngoại Đạo, cũng như cánh chim bằng đọ với cánh chim sẻ, đại dương so với giếng khơi, chưa đủ để thuyết minh sự sai khác giữa hai phía. Bởi vì Tam Huyền chấp thuyết vô nhân, tà nhân, tuy không phải hoàn toàn tà vọng, nhưng điều có ích của thuyết này chỉ thuộc loại nhân thừa và thiên thừa - còn điều vô ích thì đều thuộc thuyết của Ngoại Đạo [X. Tam Luận Huyền Sớ Văn Nghĩa Yếu Q. 2. ]. (xt. Tà Nhân Tà Quả, Vô Nhân Ngoại Đạo).