Câu Xá Luận Kí

《俱舍論記》 jù shě lùn jì

Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển

Định nghĩa thuật ngữ

Gồm ba mươi quyển. Do ngài Phổ Quang (thế kỉ VII) đời Đường soạn, vì thế sách này còn được mệnh danh là Câu xá luận quang kí, Quang kí. Thu vào Đại chính tạng tập 41. Thần Thái, Phổ QuangPháp Bảo đều là học trò của ngài Huyền Trang, dịch giả Câu xá luận, được gọi chung là ba nhà Câu xá lớn. Thần Thái viết Thái sớ hai mươi quyển (có chỗ nói ba mươi quyển), thu vào Vạn tục tạng tập 83, nhưng hiện không còn đủ. Pháp Bảo viết Bảo sớ ba mươi quyển, thu vào Đại chính tạng tập 41. Trong ba bản sớ, Thái sớ là xưa nhất, thứ đến là Quang kí và sau hết là Bảo sớ. Đặc sắc của Thái sớ là ở chỗ theo văn mà giải thích, nghĩa lí rõ ràng, là bản chú sớ khó có được - nếu đem so sánh đối chiếu với Quang kí, thì lại càng thấy rõ sự thích Nghĩa Tương truyền của ngài Huyền Trang. Đặc sắc của Bảo sớ là ở chỗ Pháp Bảo vốn nghiên tập Niết Bàn, cho nên chia sự nghiên cứu luận Câu xá làm năm môn mà bàn về những chỗ huyền diệu, thường đứng trên quan điểm Đại Thừa mà nhìn luận Câu xá, do đó, đối với thuyết của hai vị Thần TháiPhổ Quang, có nhiều chỗ không sánh kịp. Thái độ của ba nhà lớn này tuy có điểm khác biệt như thế, nhưng, đứng về phương diện nghiên cứu luận Câu xá, họ đều là những người không thể bỏ qua được. [X. Câu xá luận tụng sớ tự kí - Tống Cao Tăng Truyện Q. 4. - Tân Biên Chư Tông Giáo Tạng Tổng Lục Q. 3.].