Bát Điên Đảo
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Tám Điên Đảo. Chỉ tám thứ Điên Đảo mà người Phàm Phu và Thanh Văn, Duyên Giác Mê Chấp. Gọi tắt là Bát đảo. Tức Phàm Phu thủ chấp các pháp Hữu Vi là thường còn, là vui thú, là có ta, là sạch sẽ; còn Thanh Văn, Duyên Giác thì chấp pháp Vô Vi Niết Bàn là chẳng phải thường còn, chẳng phải vui sướng, chẳng phải có ta, chẳng phải sạch sẽ, bởi thế cũng gọi là tám Điên Đảo của Phàm Phu và Tiểu Thừa.
1. Thường Điên Đảo, nghĩa là đối với các pháp vô thường ở Thế Gian, khởi lên cái thấy thường còn mãi.
2. Lạc Điên Đảo, nghĩa là sự vui sướng của năm dục của Thế Gian đều là nhân dẫn đến khổ đau, nhưng người Phàm Phu không thấy rõ lý ấy, nên chấp bậy là vui sướng.
3. Ngã Điên Đảo, thân này là do Bốn Đại hòa hợp giả tạm mà thành, vốn không có ta, Phàm Phu không rõ điều đó, nên chấp có ta làm chủ.
4. Tịnh Điên Đảo, thân mình thân người, đều có năm thứ dơ bẩn, Phàm Phu không rõ lý ấy, lại sinh tham đắm mà chấp càn là sạch sẽ.
5. Vô thường Điên Đảo, nghĩa là đối với Pháp Thân Thường Trụ của Như Lai thì cho là tướng có Sinh Diệt đổi khác.
6. Vô lạc Điên Đảo, nghĩa là đối với niềm vui trong sạch của Niết Bàn thì lại cho rằng không vui.
7. Vô Ngã Điên Đảo, nghĩa là trong cái ta Chân Thật của tính Phật lại chấp không có ta.
8. Vô tịnh Điên Đảo, nghĩa là thân Thường Trụ của Như Lai chẳng phải thân ăn uống tạp nhạp, chẳng phải thân Phiền Não, chẳng phải thân máu thịt, chẳng phải thân gân xương nối kết. Vì Thanh Văn, Duyên Giác không rõ lý ấy, nên cho là không trong sạch. [X. kinh Niết Bàn (bản Bắc) Q. 2.; luận Câu xá Q. 19.; Ma Ha Chỉ Quán Q. 2.].
1. Thường Điên Đảo, nghĩa là đối với các pháp vô thường ở Thế Gian, khởi lên cái thấy thường còn mãi.
2. Lạc Điên Đảo, nghĩa là sự vui sướng của năm dục của Thế Gian đều là nhân dẫn đến khổ đau, nhưng người Phàm Phu không thấy rõ lý ấy, nên chấp bậy là vui sướng.
3. Ngã Điên Đảo, thân này là do Bốn Đại hòa hợp giả tạm mà thành, vốn không có ta, Phàm Phu không rõ điều đó, nên chấp có ta làm chủ.
4. Tịnh Điên Đảo, thân mình thân người, đều có năm thứ dơ bẩn, Phàm Phu không rõ lý ấy, lại sinh tham đắm mà chấp càn là sạch sẽ.
5. Vô thường Điên Đảo, nghĩa là đối với Pháp Thân Thường Trụ của Như Lai thì cho là tướng có Sinh Diệt đổi khác.
6. Vô lạc Điên Đảo, nghĩa là đối với niềm vui trong sạch của Niết Bàn thì lại cho rằng không vui.
7. Vô Ngã Điên Đảo, nghĩa là trong cái ta Chân Thật của tính Phật lại chấp không có ta.
8. Vô tịnh Điên Đảo, nghĩa là thân Thường Trụ của Như Lai chẳng phải thân ăn uống tạp nhạp, chẳng phải thân Phiền Não, chẳng phải thân máu thịt, chẳng phải thân gân xương nối kết. Vì Thanh Văn, Duyên Giác không rõ lý ấy, nên cho là không trong sạch. [X. kinh Niết Bàn (bản Bắc) Q. 2.; luận Câu xá Q. 19.; Ma Ha Chỉ Quán Q. 2.].