Bách Giới Thiên Như

Tông Thiên thai đem phân loại tất cả các pháp trong cảnh Mê Ngộ Sai Biệt làm mười cõi (giới) là: Địa Ngục, ngã quỉ, Súc Sinh, tu la, Nhân Gian, Thiên Thượng, Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ Tát và Phật. Mười cõi này, trong mỗi cõi lại có đủ tự tướng mười cõi, cộng thành một trăm Pháp Giới. Trăm Pháp Giới này, trong mỗi Pháp Giới đều có đủ mười thứ Sự Lí (Thập Như Thị), là: tướng, tính, thể, lực, tác, nhân, duyên, quả, báo, bản mạt cứu kính đẳng, cho nên, trăm giới cộng có nghìn như. Nếu đem nhân với ba Thế Gian thì thành là ba nghìn, đó tức là cái mà tông Thiên Thai gọi là Tam Thiên Chư Pháp(ba nghìn các pháp); Quán Pháp tam thiên này có đầy đủ trong một niệm, đó tức là phép quán Nhất Niệm Tam Thiên. Vì thế, khi đề cập đến cảnh sở quán, thì gọi là Bách Giới Thiên Như, hoặc gọi là Tam thiên Tính Tướng. Pháp Hoa Huyền Nghĩa quyển 2 (Đại 33, 696 thượng), nói: Nếu thuyết minh một cách rộng rãi về Phật Pháp, thì Phật đâu có pháp nào khác, chỉ là Bách Giới Thiên Như mà thôi: đó là cảnh giới Phật mà chỉ có Phật với Phật mới thấu suốt cùng tột lí ấy. Lại trong giáo nghĩa của tông Thiên thai, còn thêm tam chuyển độc (đọc theo ba cách) thì có thể hiển bày cái lí ba đế viên dung: không, giả, trung. (xt. Nhất Niệm Tam Thiên).