Bộ: Tipiṭaka (Mūla) · Paṭṭhānapāḷi_3

Paṭṭhānapāḷi_3

Đang xem liên mạch theo sách (395 trang nguồn) · Đang giới hạn hiển thị 25 trang đầu để tránh lag

Ngôn ngữ gốc
Pāli
Bản dịch hiển thị
Tiếng Việt
Trạng thái dịch
Chưa có / nháp
Chế độ đọc
Song song — Liền mạch
Chế độ
Pāli
Namo tassa bhagavato arahato samm āsambuddhassa
Abhidhammapiṭake
Paṭṭhānapāḷi
(Tatiyo bhāgo)
Dhammānulome dukapaṭṭhānaṃ
1. Hetugocchakaṃ
1. Hetudukaṃ
1. Paṭiccavāro
1. Paccayānulomaṃ
1. Vibhaṅgavāro
Hetupaccayo
1. Hetuṃ dhammaṃ paṭicca hetu dhammo uppajjati hetupaccayā – alobhaṃ paṭicca adoso amoho,
adosaṃ paṭicca alobho amoho, amohaṃ paṭicca alobho adoso, lobhaṃ paṭicca moho, mohaṃ paṭicca
lobho, dosaṃ paṭicca moho, mohaṃ paṭicca doso; paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
Hetuṃ dhammaṃ paṭicca nahetu dhammo uppajjati hetupaccayā – hetuṃ dhammaṃ paṭicca
sampayuttakā khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe…. (2)
Hetuṃ dhammaṃ paṭicca hetu ca nahetu ca dhammā uppajjanti hetupaccayā – alobhaṃ paṭicca
adoso amoho sampayuttakā ca khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ (cakkaṃ). Lobhaṃ paṭicca moho
sampayuttakā ca khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe…. (3)
2. Nahetuṃ dhammaṃ paṭicca nahetu dhammo uppajjati hetupaccayā – nahetuṃ ekaṃ khandhaṃ
paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ…pe… dve khandhe paṭicca dve khandhā
cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe… khandhe paṭicca vatthu, vatthuṃ paṭicca khandhā;
ekaṃ mahābhūtaṃ…pe…. (1)
Nahetuṃ dhammaṃ paṭicca hetu dhammo uppajjati hetupaccayā – nahetū khandhe paṭicca hetū;
paṭisandhikkhaṇe…pe… vatthuṃ paṭicca hetū. (2)
Nahetuṃ dhammaṃ paṭicca hetu ca nahetu ca dhammā uppajjanti hetupaccayā – nahetuṃ ekaṃ
khandhaṃ paṭicca tayo khandhā hetu ca cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ…pe… dve khandhe paṭicca dve
khandhā hetu ca cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe… paṭisandhikkhaṇe vatthuṃ paṭicca
hetū sampayuttakā ca khandhā. (3)
3. Hetuñca nahetuñca dhammaṃ paṭicca hetu dhammo uppajjati hetupaccayā – alobhañca
sampayuttake ca khandhe pa ṭicca adoso amoho (cakka ṃ). Lobhañca sampayuttake ca khandhe pa ṭicca

moho, dosañca sampayuttake ca khandhe pa ṭicca moho …pe … pa ṭisandhikkha ṇe…pe … alobhañca
vatthuñca paṭicca adoso amoho…pe…. (1)
Hetuñca nahetuñca dhammaṃ paṭicca nahetu dhammo uppajjati hetupaccayā – nahetuṃ ekaṃ
khandhañca hetuñca paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ…pe… dve khandhe ca hetuñca
paṭicca dve khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe… paṭisandhikkhaṇe vatthuñca
hetuñca paṭicca sampayuttakā khandhā. (2)
Hetuñca nahetuñca dhammaṃ paṭicca hetu ca nahetu ca dhammā uppajjanti hetupaccayā – nahetuṃ
ekaṃ khandhañca alobhañca paṭicca tayo khandhā adoso amoho ca cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ…pe…
dve khandhe ca alobhañca paṭicca dve khandhā adoso amoho ca cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ (cakkaṃ).
Nahetu ṃ ekaṃ khandhañca lobhañca paṭicca tayo khandhā moho ca cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ…pe…
dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe… vatthuñca alobhañca paṭicca adoso amoho sampayuttakā
ca khandhā. (3)
Ārammaṇapaccayādi
4. Hetuṃ dhammaṃ paṭicca hetu dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā (rūpaṃ chaḍḍetvā
arūpeyeva nava pañhā)… adhipatipaccayā (paṭisandhi natthi, paripuṇṇaṃ) ekaṃ mahābhūtaṃ paṭicca
pe… mahābhūte paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ upādārūpaṃ… (imaṃ nānaṃ) anantarapaccayā
samanantarapaccayāsahajātapaccayā (sabbe mahābhūtā yāva asaññasattā)… aññamaññapaccayā
nissayapaccayāupanissayapaccayāpurejātapaccayāāsevanapaccayā (dvīsupi paṭisandhi natthi)
kammapaccayāvipākapaccayā (saṃkhittaṃ)… avigatapaccayā.
1. Paccayānulomaṃ
2. Saṅkhyāvāro
5. Hetuyā nava, ārammaṇe nava (sabbattha nava), avigate nava (evaṃ gaṇetabbaṃ).
Anulomaṃ.
2. Paccayapaccanīyaṃ
1. Vibhaṅgavāro
Nahetupaccayo
6. Nahetuṃ dhammaṃ paṭicca nahetu dhammo uppajjati nahetupaccayā – ahetukaṃ nahetuṃ ekaṃ
khandhaṃ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ…pe… dve khandhe…pe…
ahetukapaṭisandhikkhaṇe…pe… khandhe paṭicca vatthu, vatthuṃ paṭicca khandhā; ekaṃ
mahābhūtaṃ…pe… bāhiraṃ… āhārasamuṭṭhānaṃ… utusamuṭṭhānaṃ… asaññasattānaṃ…pe….(1)
Nahetuṃ dhammaṃ paṭicca hetu dhammo uppajjati nahetupaccayā – vicikicchāsahagate
uddhaccasahagate khandhe paṭicca vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho. (2)
Naārammaṇapaccayādi
7. Hetuṃ dhammaṃ paṭicca nahetu dhammo uppajjati naārammaṇapaccayā – hetuṃ paṭicca
cittasamu ṭṭ hānarūpa ṃ; pa ṭisandhikkha ṇe…pe …. ( 1)

Nahetu ṃ dhamma ṃ pa ṭicca nahetu dhammo uppajjati na āramma ṇapaccay ā –nahet ū khandhe
paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe… sabbe mahābhūtā…pe…. (1)
Hetuñca nahetuñca dhammaṃ paṭicca nahetu dhammo uppajjati naārammaṇapaccayā – hetuñca
nahetuñca khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe… naadhipatipaccayā
(paripuṇṇaṃ) naanantarapaccayā… nasamanantarapaccayā… naaññamaññapaccayā
naupanissayapaccayā.
Napurejātapaccayo
8. Hetuṃ dhammaṃ paṭicca hetu dhammo uppajjati napurejātapaccayā – arūpe alobhaṃ paṭicca
adoso amoho (cakkaṃ). Lobhaṃ paṭicca moho, mohaṃ paṭicca lobho; paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
Hetuṃ dhammaṃ paṭicca nahetu dhammo uppajjati napurejātapaccayā – arūpe hetuṃ paṭicca
sampayuttakā khandhā, hetuṃ paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe…. (2)
Hetuṃ dhammaṃ paṭicca hetu ca nahetu ca dhammā uppajjanti napurejātapaccayā – arūpe alobhaṃ
paṭicca adoso amoho sampayuttakā ca khandhā (cakkaṃ). Lobhaṃ paṭicca moho sampayuttakā ca
khandhā (cakkaṃ); paṭisandhikkhaṇe…pe…. (3)
9. Nahetuṃ dhammaṃ paṭicca nahetu dhammo uppajjati napurejātapaccayā – arūpe nahetuṃ ekaṃ
khandhaṃ paṭicca tayo khandhā…pe… nahetū khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ;
paṭisandhikkhaṇe…pe… ekaṃ mahābhūtaṃ…pe…. (1)
Nahetuṃ dhammaṃ paṭicca hetu dhammo uppajjati napurejātapaccayā – arūpe nahetū khandhe
paṭicca hetū; paṭisandhikkhaṇe…pe…. (2)
Nahetuṃ dhammaṃ paṭicca hetu ca nahetu ca dhammā uppajjanti napurejātapaccayā – arūpe
nahetuṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā hetu ca…pe… dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe…
pe…. (3)
10 . Hetuñca nahetuñca dhammaṃ paṭicca hetu dhammo uppajjati napurejātapaccayā – arūpe
alobhañca sampayuttake ca khandhe paṭicca adoso amoho (cakkaṃ). Arūpe lobhañca sampayuttake ca
khandhe paṭicca moho (cakkaṃ); paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
Hetuñca nahetuñca dhammaṃ paṭicca nahetu dhammo uppajjati napurejātapaccayā – arūpe
nahetuṃ ekaṃ khandhañca hetuñca paṭicca tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe… nahetū khandhe ca
hetuñca paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ, hetuñca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ;
paṭisandhikkhaṇe…pe…. (2)
Hetuñca nahetuñca dhammaṃ paṭicca hetu ca nahetu ca dhammā uppajjanti napurejātapaccayā
arūpe nahetuṃ ekaṃ khandhañca alobhañca paṭicca tayo khandhā adoso amoho ca…pe… dve
khandhe…pe… (cakkaṃ). Nahetuṃ ekaṃ khandhañca lobhañca paṭicca tayo khandhā moho ca
(cakkaṃ); paṭisandhikkhaṇe…pe…. (3)
Napacchājātapaccayādi
11 . Hetuṃ dhammaṃ paṭicca hetu dhammo uppajjati napacchājātapaccayānaāsevanapaccayā.
Nakammapaccayādi

12 . Hetudhamma ṃ pa ṭicca nahetu dhammo uppajjati nakammapaccay ā –hetu ṃ pa ṭicca
sampayuttakā cetanā. (1)
Nahetuṃ dhammaṃ paṭicca nahetu dhammo uppajjati nakammapaccayā – nahetū khandhe paṭicca
sampayuttakā cetanā… bāhiraṃ… āhārasamuṭṭhānaṃ… utusamuṭṭhānaṃ…pe…. (1)
Hetuñca nahetuñca dhammaṃ paṭicca nahetu dhammo uppajjati nakammapaccayā – hetuñca
sampayuttake ca khandhe paṭicca sampayuttakā cetanā. (1)
Hetuṃ dhammaṃ paṭicca hetu dhammo uppajjati navipākapaccayānava.
Naāhārapaccayādi
13 . Nahetuṃ dhammaṃ paṭicca nahetu dhammo uppajjati naāhārapaccayā – bāhiraṃ…
utusamuṭṭhānaṃ… asaññasattānaṃ…pe… naindriyapaccayā – bāhiraṃ… āhārasamuṭṭhānaṃ …
utusamuṭṭhānaṃ…pe… asaññasattānaṃ mahābhūte paṭicca rūpajīvitindriyaṃ, najhānapaccayā
pañcaviññāṇaṃ …pe… bāhiraṃ… āhārasamuṭṭhānaṃ… utusamuṭṭhānaṃ… asaññasattānaṃ…pe…
namaggapaccayā – ahetukaṃ nahetuṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca…pe… bāhiraṃ… āhārasamuṭṭhānaṃ…
utusamuṭṭhānaṃ… asaññasattānaṃ…pe… nasampayuttapaccayānavippayuttapaccayā
(napurejātasadisaṃ, arūpapañhāyeva) nonatthipaccayānovigatapaccayā.
2. Paccayapaccanīyaṃ
2. Saṅkhyāvāro
Suddhaṃ
14 . Nahetuyā dve, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā nava, naanantare tīṇi, nasamanantare tīṇi,
naaññamaññe tīṇi, naupanissaye tīṇi, napurejāte nava, napacchājāte nava, naāsevane nava, nakamme
tīṇi, navipāke nava, naāhāre ekaṃ, naindriye ekaṃ, najhāne ekaṃ, namagge ekaṃ, nasampayutte tīṇi,
navippayutte nava, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi (evaṃ gaṇetabbaṃ).
Paccanīyaṃ.
3. Paccayānulomapaccanīyaṃ
Hetudukaṃ
15 . Hetupaccayā naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā nava, naanantare tīṇi…pe… naupanissaye tīṇi,
napurejāte nava, napacchājāte nava, naāsevane nava, nakamme tīṇi, navipāke nava, nasampayutte tīṇi,
navippayutte nava, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi.
Anulomapaccanīyaṃ.
4. Paccayapaccanīyānulomaṃ
Nahetudukaṃ
16 . Nahetupaccayā ārammaṇe dve, anantare dve…pe… kamme dve, vipāke ekaṃ, āhāre dve,
indriye dve, jh āne dve, magge eka ṃ, sampayutte dve …pe … avigate dve.

Paccan īyānuloma ṃ.
2-6 Sahajāta-paccaya-nissaya-saṃsaṭṭha-sampayuttavāro
(Sahajātavāropi paccayavāropi nissayavāropi paṭiccavārasadisāyeva pañhā. Mahābhūtesu niṭṭhitesu
‘‘vatthuṃ paccayā’’ti kātabbā. Pañcāyatanāni anulomepi paccanīyepi yathā labbhanti tathā kātabbā.
Saṃsaṭṭhavāropi sampayuttavāropi paripuṇṇo. Rūpaṃ natthi, arūpameva.)
7. Pañhāvāro
1. Paccayānulomaṃ
1. Vibhaṅgavāro
Hetupaccayo
17 . Hetu dhammo hetussa dhammassa hetupaccayena paccayoalobho adosassa amohassa
hetupaccayena paccayo (cakkaṃ). Lobho mohassa hetupaccayena paccayo, doso mohassa
hetupaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
Hetu dhammo nahetussa dhammassa hetupaccayena paccayohetū sampayuttakānaṃ khandhānaṃ
cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ hetupaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe…pe…. (2)
Hetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa hetupaccayena paccayoalobho adosassa
amohassa sampayuttakānañca khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ hetupaccayena paccayo
(cakkaṃ). Lobho mohassa…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe…. (3)
Ārammaṇapaccayo
18 . Hetu dhammo hetussa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo – hetuṃ ārabbha hetū
uppajjanti. (1)
Hetu dhammo nahetussa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo – hetuṃ ārabbha nahetū
khandhā uppajjanti. (2)
Hetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo – hetuṃ ārabbha
hetū ca sampayuttakā ca khandhā uppajjanti. (3)
19 . Nahetu dhammo nahetussa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayodānaṃ datvā sīlaṃ
pe… uposathakammaṃ katvā taṃ paccavekkhati, pubbe suciṇṇāni paccavekkhati. Jhānā vuṭṭhahitvā
pe… ariyā maggā vuṭṭhahitvā maggaṃ paccavekkhanti, phalaṃ…pe… nibbānaṃ…pe… nibbānaṃ
gotrabhussa, vodānassa, maggassa, phalassa, āvajjanāya ārammaṇapaccayena paccayo. Ariyā nahetū
pahīne kilese paccavekkhanti, vikkhambhite kilese paccavekkhanti, pubbe samudāciṇṇe kilese jānanti,
cakkhuṃ…pe… vatthuṃ, nahetū khandhe aniccato…pe… domanassaṃ uppajjati; dibbena cakkhunā
rūpaṃ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṃ suṇāti, cetopariyañāṇena nahetucittasamaṅgissa cittaṃ
jānāti. Ākāsānañcāyatanaṃ [ākāsānañcāyatanakiriyaṃ (syā.) evamuparipi tīsu ṭhānesu]
viññāṇañcāyatanassa…pe… ākiñcaññāyatanaṃ nevasaññānāsaññāyatanassa…pe… rūpāyatanaṃ
cakkhuviññāṇassa…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ kāyaviññāṇassa …pe… nahetū khandhā
iddhividhañāṇassa, cetopariyañāṇassa, pubbenivāsānussatiñāṇassa, yathākammūpagañāṇassa,
an āgata ṃsañ āṇ assa, āvajjan āya āramma ṇapaccayena paccayo. (1)

Nahetu dhammo hetussa dhammassa āramma ṇapaccayena paccayodāna ṃ datv ā
(paṭhamagamanaṃyeva, āvajjanā natthi. Rūpāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ
kāyaviññāṇassāti idaṃ natthi). (2)
Nahetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayodānaṃ datvā
sīlaṃ…pe… uposathakammaṃ katvā taṃ paccavekkhati, taṃ ārabbha hetū ca sampayuttakā ca khandhā
uppajjanti (tattha tattha ṭhitena imaṃ kātabbaṃ dutiyagamanasadisaṃ). (3)
20 . Hetu ca nahetu ca dhammā hetussa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo – hetuñca
sampayuttake ca khandhe ārabbha hetū uppajjanti. (1)
Hetu ca nahetu ca dhammā nahetussa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo – hetuñca
sampayuttake ca khandhe ārabbha nahetū khandhā uppajjanti. (2)
Hetu ca nahetu ca dhammā hetussa ca nahetussa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo
hetuñca sampayuttake ca khandhe ārabbha hetū ca sampayuttakā ca khandhā uppajjanti. (3)
Adhipatipaccayo
21 . Hetu dhammo hetussa dhammassa adhipatipaccayena paccayoārammaṇādhipati,
sahajātādhipati. Ārammaṇādhipati – hetuṃ garuṃ katvā hetū uppajjanti. Sahajātādhipatihetu
adhipati sampayuttakānaṃ hetūnaṃ adhipatipaccayena paccayo. (1)
Hetu dhammo nahetussa dhammassa adhipatipaccayena paccayoārammaṇādhipati,
sahajātādhipati. Ārammaṇādhipati – hetuṃ garuṃ katvā nahetū khandhā uppajjanti. Sahajātādhipati
hetu adhipati sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ adhipatipaccayena
paccayo. (2)
Hetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayoārammaṇādhipati,
sahajātādhipati. Ārammaṇādhipati – hetuṃ garuṃ katvā hetū ca sampayuttakā ca khandhā uppajjanti.
Sahajātādhipatihetu adhipati sampayuttakānaṃ khandhānaṃ hetūnañca cittasamuṭṭhānānañca
rūpānaṃ adhipatipaccayena paccayo. (3)
22 . Nahetu dhammo nahetussa dhammassa adhipatipaccayena paccayoārammaṇādhipati,
sahajātādhipati. Ārammaṇādhipatidānaṃ datvā (vitthāretabbaṃ yāva. Nahetū khandhā).
Sahajātādhipati – nahetu adhipati sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ
adhipatipaccayena paccayo. (1)
Nahetu dhammo hetussa dhammassa adhipatipaccayena paccayoārammaṇādhipati,
sahajātādhipati. Ārammaṇādhipatidānaṃ datvā (saṃkhittaṃ. Yāva vatthu nahetū ca khandhā tāva
kātabbaṃ). Sahajātādhipati nahetu adhipati sampayuttakānaṃ hetūnaṃ adhipatipaccayena paccayo. (2)
Nahetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayo
ārammaṇādhipati, sahajātādhipati. Ārammaṇādhipatidānaṃ datvā sīlaṃ…pe… uposathakammaṃ
katvā taṃ garuṃ katvā paccavekkhati, taṃ garuṃ katvā nahetū khandhā ca hetū ca uppajjanti, pubbe
suciṇṇāni (yāva vatthu nahetū khandhā, ca tāva kātabbaṃ). Sahajātādhipati – nahetu adhipati
sampayuttakānaṃ khandhānaṃ hetūnañca cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ adhipatipaccayena paccayo.
(3)
23 . Hetu ca nahetu ca dhammā hetussa dhammassa adhipatipaccayena paccayo.

Āramma ṇā dhipati –hetuñca sampayuttake ca khandhe garu ṃ katv ā het ū uppajjanti. (1)
Hetu ca nahetu ca dhammā nahetussa dhammassa adhipatipaccayena paccayo. Ārammaṇādhipati
–hetuñca sampayuttake ca khandhe garuṃ katvā nahetū khandhā uppajjanti. (2)
Hetu ca nahetu ca dhammā hetussa ca nahetussa ca dhammassa adhipatipaccayena paccayo.
Ārammaṇādhipati – hetuñca sampayuttake ca khandhe garuṃ katvā hetū ca sampayuttakā ca khandhā
uppajjanti. (3)
Anantarapaccayo
24 . Hetu dhammo hetussa dhammassa anantarapaccayena paccayopurimā purimā hetū
pacchimānaṃ pacchimānaṃ hetūnaṃ anantarapaccayena paccayo. (1)
Hetu dhammo nahetussa dhammassa anantarapaccayena paccayopurimā purimā hetū
pacchimānaṃ pacchimānaṃ nahetūnaṃ khandhānaṃ anantarapaccayena paccayo. (2)
Hetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa anantarapaccayena paccayopurimā purimā
hetū pacchimānaṃ pacchimānaṃ hetūnaṃ sampayuttakānañca khandhānaṃ anantarapaccayena
paccayo. (3)
25 . Nahetu dhammo nahetussa dhammassa anantarapaccayena paccayopurimā purimā nahetū
khandhā pacchimānaṃ pacchimānaṃ nahetūnaṃ khandhānaṃ anantarapaccayena paccayo; anulomaṃ
gotrabhussa (saṃkhittaṃ) nevasaññānāsaññāyatanaṃ phalasamāpattiyā anantarapaccayena paccayo. (1)
Nahetu dhammo hetussa dhammassa anantarapaccayena paccayo…pe…. (2)
Nahetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa anantarapaccayena paccayo (nahetumūlakaṃ
tīṇipi ekasadisaṃ). (3)
26 . Hetū ca nahetū ca dhammā hetussa dhammassa anantarapaccayena paccayopurimā purimā
hetū ca sampayuttakā ca khandhā pacchimānaṃ pacchimānaṃ hetūnaṃ anantarapaccayena paccayo. (1)
Hetū ca nahetū ca dhammā nahetussa dhammassa anantarapaccayena paccayopurimā purimā
hetū ca sampayuttakā ca khandhā pacchimānaṃ pacchimānaṃ nahetūnaṃ khandhānaṃ
anantarapaccayena paccayo. (2)
Hetū ca nahetū ca dhammā hetussa ca nahetussa ca dhammassa anantarapaccayena paccayo
purimā purimā hetū ca sampayuttakā ca khandhā pacchimānaṃ pacchimānaṃ hetūnaṃ
sampayuttakānañca khandhānaṃ anantarapaccayena paccayo. (3)
Samanantarapaccayādi
27 . Hetu dhammo hetussa dhammassa samanantarapaccayena paccayo (anantarasadisaṃ.)…
Sahajātapaccayena paccayo… aññamaññapaccayena paccayo (ime dvepi paṭiccasadisā. Nissayapaccayo
paccayavāre nissayapaccayasadiso.)
Upanissayapaccayo
28 . Hetu dhammo hetussa dhammassa upanissayapaccayena paccayoāramma ṇū panissayo ,

anantar ūpanissayo, pakat ūpanissayo …pe …. Pakat ūpanissayo –het ū het ūna ṃ upanissayapaccayena
paccayo. (1)
Hetu dhammo nahetussa dhammassa upanissayapaccayena paccayo – ārammaṇūpanissayo,
anantarūpanissayo, pakatūpanissayo…pe…. Pakatūpanissayo – hetū nahetūnaṃ khandhānaṃ
upanissayapaccayena paccayo. (2)
Hetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa upanissayapaccayena paccayo
ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo…pe…. Pakatūpanissayo – hetū hetūnaṃ
sampayuttakānañca khandhānaṃ upanissayapaccayena paccayo. (3)
29 . Nahetu dhammo nahetussa dhammassa upanissayapaccayena paccayo – ārammaṇūpanissayo,
anantarūpanissayo, pakatūpanissayo…pe… pakatūpanissayo – saddhaṃ upanissāya dānaṃ deti…pe…
samāpattiṃ uppādeti…pe… diṭṭhiṃ gaṇhāti; sīlaṃ…pe… senāsanaṃ upanissāya dānaṃ deti…pe…
saṅghaṃ bhindati; saddhā…pe… senāsanaṃ saddhāya…pe… phalasamāpattiyā upanissayapaccayena
paccayo. (1)
Nahetu dhammo hetussa dhammassa upanissayapaccayena paccayo – ārammaṇūpanissayo,
anantarūpanissayo, pakatūpanissayo…pe… pakatūpanissayo – saddhaṃ…pe… senāsanaṃ upanissāya
dānaṃ deti…pe… saṅghaṃ bhindati; saddhā…pe… senāsanaṃ saddhāya…pe… patthanāya maggassa
phalasamāpattiyā upanissayapaccayena paccayo. (2)
Nahetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa upanissayapaccayena paccayo
ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo…pe… pakatūpanissayo
(dutiyaupanissayasadisaṃ). (3)
30 . Hetū ca nahetū ca dhammā hetussa dhammassa upanissayapaccayena paccayo
ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo…pe…. Pakatūpanissayo – hetū ca
sampayuttakā ca khandhā hetūnaṃ upanissayapaccayena paccayo. (1)
Hetū ca nahetū ca dhammā nahetussa dhammassa upanissayapaccayena paccayo
ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo…pe…. Pakatūpanissayo – hetū ca
sampayuttakā ca khandhā nahetūnaṃ khandhānaṃ upanissayapaccayena paccayo. (2)
Hetū ca nahetū ca dhammā hetussa ca nahetussa ca dhammassa upanissayapaccayena paccayo
ārammaṇūpanissayo, anantarūpanissayo, pakatūpanissayo …pe…. Pakatūpanissayo – hetū ca
sampayuttakā ca khandhā hetūnañca sampayuttakānañca khandhānaṃ upanissayapaccayena paccayo.
(3)
Purejātapaccayo
31 . Nahetu dhammo nahetussa dhammassa purejātapaccayena paccayo – ārammaṇapurejātaṃ,
vatthupurejātaṃ. Ārammaṇapurejātaṃ– cakkhuṃ…pe… vatthuṃ aniccato…pe… domanassaṃ
uppajjati; dibbena cakkhunā rūpaṃ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṃ suṇāti, rūpāyatanaṃ
cakkhuviññāṇassa…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ kāyaviññāṇassa…pe…. Vatthupurejātaṃ–
cakkhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ…pe… vatthu nahetūnaṃ khandhānaṃ purejātapaccayena paccayo.
(1)
Nahetu dhammo hetussa dhammassa purejātapaccayena paccayo – ārammaṇapurejātaṃ,
vatthupurejātaṃ. Ārammaṇapurejātaṃ– cakkhuṃ…pe… vatthuṃ aniccato…pe… domanassaṃ
uppajjati; dibbena cakkhun ā rūpapassati, dibb āya sotadh ātuy ā sadda ṃ su ṇā ti. Vatthupurej āta ṃ–

vatthu het ūna ṃ purej ātapaccayena paccayo. (2)
Nahetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa purejātapaccayena paccayo
ārammaṇapurejātaṃ, vatthupurejātaṃ. Ārammaṇapurejātaṃ– cakkhuṃ…pe… vatthuṃ aniccato
pe… domanassaṃ uppajjati. Vatthupurejātaṃ– vatthu hetūnaṃ sampayuttakānañca khandhānaṃ
purejātapaccayena paccayo. (3)
Pacchājātapaccayādi
32 . Hetu dhammo nahetussa dhammassa pacchājātapaccayena paccayopacchājātā hetū
purejātassa imassa kāyassa pacchājātapaccayena paccayo. (1)
Nahetu dhammo nahetussa dhammassa pacchājātapaccayena paccayopacchājātā nahetū khandhā
purejātassa imassa kāyassa pacchājātapaccayena paccayo. (1)
Hetū ca nahetū ca dhammā nahetussa dhammassa pacchājātapaccayena paccayopacchājātā hetū
ca sampayuttakā ca khandhā purejātassa imassa kāyassa pacchājātapaccayena paccayo. (1)
Hetu dhammo hetussa dhammassa āsevanapaccayena paccayo (anantarasadisaṃ).
Kammapaccayo
33 . Nahetu dhammo nahetussa dhammassa kammapaccayena paccayosahajātā, nānākkhaṇikā.
Sahajātā– nahetu cetanā sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ
kammapaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe…pe…. Nānākkhaṇikā– nahetu cetanā vipākānaṃ
khandhānaṃ kaṭattā ca rūpānaṃ kammapaccayena paccayo. (1)
Nahetu dhammo hetussa dhammassa kammapaccayena paccayosahajātā, nānākkhaṇikā.
Sahajātā– nahetu cetanā sampayuttakānaṃ hetūnaṃ kammapaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe…
pe…. Nānākkhaṇikā– nahetu cetanā vipākānaṃ hetūnaṃ kammapaccayena paccayo. (2)
Nahetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa kammapaccayena paccayosahajātā,
nānākkhaṇikā. Sahajātā– nahetu cetanā sampayuttakānaṃ khandhānaṃ hetūnaṃ cittasamuṭṭhānānañca
rūpānaṃ kammapaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe…pe…. Nānākkhaṇikā– nahetu cetanā
vipākānaṃ khandhānaṃ hetūnaṃ kaṭattā ca rūpānaṃ kammapaccayena paccayo. (3)
Vipākapaccayo
34 . Hetu dhammo hetussa dhammassa vipākapaccayena paccayovipāko alobho adosassa
amohassa vipākapaccayena paccayo (paṭiccavārasadisaṃ. Vipākavibhaṅge nava pañhā).
Āhārapaccayo
35 . Nahetu dhammo nahetussa dhammassa āhārapaccayena paccayo – nahetū āhārā
sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ āhārapaccayena paccayo;
paṭisandhikkhaṇe…pe… kabaḷīkāro āhāro imassa kāyassa āhārapaccayena paccayo. (1)
Nahetu dhammo hetussa dhammassa āhārapaccayena paccayo – nahetū āhārā sampayuttakānaṃ
hetūnaṃ āhārapaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe…pe…. (2)

Nahetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa āhārapaccayena paccayo –nahet ū ā hārā
sampayuttakānaṃ khandhānaṃ hetūnaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ āhārapaccayena paccayo;
paṭisandhikkhaṇe…pe…. (3)
Indriyapaccayo
36 . Hetu dhammo hetussa dhammassa indriyapaccayena paccayo…pe… (hetumūlake tīṇi).
Nahetu dhammo nahetussa dhammassa indriyapaccayena paccayo – nahetū indriyā
sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ indriyapaccayena paccayo;
paṭisandhikkhaṇe…pe… cakkhundriyaṃ cakkhuviññāṇassa…pe… kāyindriyaṃ kāyaviññāṇassa…pe…
rūpajīvitindriyaṃ kaṭattārūpānaṃ indriyapaccayena paccayo (evaṃ indriyapaccayā vitthāretabbā. Nava).
Jhānapaccayādi
37 . Nahetu dhammo nahetussa dhammassa jhānapaccayena paccayotīṇi.
Hetu dhammo hetussa dhammassa maggapaccayena paccayo… sampayuttapaccayena paccayo.
(Imesu dvīsu nava.)
Vippayuttapaccayo
38 . Hetu dhammo nahetussa dhammassa vippayuttapaccayena paccayo – sahajātaṃ, pacchājātaṃ.
Sahajātāhetū cittasamuṭṭhānānaṃ rūpānaṃ vippayuttapaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe hetū
kaṭattārūpānaṃ vippayuttapaccayena paccayo. Hetū vatthussa vippayuttapaccayena paccayo.
Pacchājātāhetū purejātassa imassa kāyassa vippayuttapaccayena paccayo. (1)
Nahetu dhammo nahetussa dhammassa vippayuttapaccayena paccayo – sahajātaṃ, purejātaṃ,
pacchājātaṃ. Sahajātā– nahetū khandhā cittasamuṭṭhānānaṃ rūpānaṃ vippayuttapaccayena paccayo;
paṭisandhikkhaṇe nahetū khandhā kaṭattārūpānaṃ vippayuttapaccayena paccayo. Khandhā vatthussa…
pe… vatthu khandhānaṃ vippayuttapaccayena paccayo. Purejātaṃ– cakkhāyatanaṃ
cakkhuviññāṇassa…pe… kāyāyatanaṃ kāyaviññāṇassa, vatthu nahetūnaṃ khandhānaṃ
vippayuttapaccayena paccayo. Pacchājātā– nahetū khandhā purejātassa imassa kāyassa
vippayuttapaccayena paccayo. (1)
Nahetu dhammo hetussa dhammassa vippayuttapaccayena paccayo – sahajātaṃ, purejātaṃ.
Sahajātaṃ– paṭisandhikkhaṇe vatthu hetūnaṃ vippayuttapaccayena paccayo. Purejātaṃ– vatthu
hetūnaṃ vippayuttapaccayena paccayo. (2)
Nahetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa vippayuttapaccayena paccayo – sahajātaṃ,
purejātaṃ. Sahajātaṃ– paṭisandhikkhaṇe vatthu hetūnaṃ sampayuttakānañca khandhānaṃ
vippayuttapaccayena paccayo. Purejātaṃ– vatthu hetūnaṃ sampayuttakānañca khandhānaṃ
vippayuttapaccayena paccayo. (3)
Hetū ca nahetū ca dhammā nahetussa dhammassa vippayuttapaccayena paccayo – sahajātaṃ,
pacchājātaṃ. Sahajātāhetū ca sampayuttakā ca khandhā cittasamuṭṭhānānaṃ rūpānaṃ
vippayuttapaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe hetū ca sampayuttakā ca khandhā kaṭattārūpānaṃ
vippayuttapaccayena paccayo. Pacchājātāhetū ca sampayuttakā ca khandhā purejātassa imassa
kāyassa vippayuttapaccayena paccayo. (1)

Atthipaccay ādi
39 . Hetu dhammo hetussa dhammassa atthipaccayena paccayoalobho adosassa amohassa
atthipaccayena paccayo (cakkaṃ). Lobho mohassa atthipaccayena paccayo (cakkaṃ);
paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
Hetu dhammo nahetussa dhammassa atthipaccayena paccayo – sahajātaṃ, pacchājātaṃ. Sahajātā
hetū sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ atthipaccayena paccayo;
paṭisandhikkhaṇe…pe…. Pacchājātāhetū purejātassa imassa kāyassa atthipaccayena paccayo. (2)
Hetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa atthipaccayena paccayoalobho adosassa
amohassa sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ atthipaccayena paccayo
(cakkaṃ). Lobho mohassa sampayuttakānaṃ khandhānaṃ cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ
atthipaccayena paccayo (cakkaṃ); paṭisandhikkhaṇe…pe…. (3)
40 . Nahetu dhammo nahetussa dhammassa atthipaccayena paccayo – sahajātaṃ, purejātaṃ,
pacchājātaṃ, āhāraṃ, indriyaṃ. Sahajāto – nahetu eko khandho tiṇṇannaṃ khandhānaṃ
cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ atthipaccayena paccayo…pe… dve khandhā…pe… paṭisandhikkhaṇe
nahetu eko khandho tiṇṇannaṃ khandhānaṃ kaṭattā ca rūpānaṃ…pe… khandhā vatthussa
atthipaccayena paccayo; vatthu khandhānaṃ atthipaccayena paccayo; ekaṃ mahābhūtaṃ…pe…
bāhiraṃ… āhārasamuṭṭhānaṃ… utusamuṭṭhānaṃ… asaññasattānaṃ…pe…. Purejātaṃ– cakkhuṃ…
pe… vatthuṃ…pe… dibbena cakkhunā rūpaṃ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṃ suṇāti, rūpāyatanaṃ
cakkhuviññāṇassa…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ kāyaviññāṇassa, cakkhāyatanaṃ cakkhuviññāṇassa…
pe… kāyāyatanaṃ kāyaviññāṇassa, vatthu nahetūnaṃ khandhānaṃ atthipaccayena paccayo. Pacchājātā
–nahetū khandhā purejātassa imassa kāyassa atthipaccayena paccayo. Kabaḷīkāro āhāro imassa
kāyassa atthipaccayena paccayo. Rūpajīvitindriyaṃkaṭattārūpānaṃ atthipaccayena paccayo. (1)
Nahetu dhammo hetussa dhammassa atthipaccayena paccayo – sahajātaṃ, purejātaṃ. Sahajātā
nahetū khandhā sampayuttakānaṃ hetūnaṃ atthipaccayena paccayo. Paṭisandhikkhaṇe…pe… vatthu
hetūnaṃ atthipaccayena paccayo. Purejātaṃ– cakkhuṃ…pe… vatthuṃ aniccato…pe… domanassaṃ
uppajjati; dibbena cakkhunā rūpaṃ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṃ suṇāti; vatthu hetūnaṃ
atthipaccayena paccayo. (2)
Nahetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa atthipaccayena paccayo – sahajātaṃ,
purejātaṃ. Sahajāto – nahetu eko khandho tiṇṇannaṃ khandhānaṃ hetūnaṃ cittasamuṭṭhānānañca
rūpānaṃ atthipaccayena paccayo; paṭisandhikkhaṇe…pe… vatthu hetūnaṃ sampayuttakānañca
khandhānaṃ atthipaccayena paccayo. Purejātaṃ– cakkhuṃ…pe… vatthuṃ aniccato…pe…
domanassaṃ uppajjati; dibbena cakkhunā rūpaṃ passati, dibbāya sotadhātuyā saddaṃ suṇāti; vatthu
hetūnaṃ sampayuttakānañca khandhānaṃ atthipaccayena paccayo. (3)
41 . Hetu ca nahetu ca dhammā hetussa dhammassa atthipaccayena paccayo –sahajātaṃ,
purejātaṃ. Sahajātoalobho ca sampayuttakā ca khandhā adosassa amohassa atthipaccayena paccayo
(cakkaṃ). Lobho ca sampayuttakā ca khandhā mohassa atthipaccayena paccayo (cakkaṃ);
paṭisandhikkhaṇe…pe… alobho ca vatthu ca adosassa amohassa atthipaccayena paccayo (cakkaṃ). (1)
Hetu ca nahetu ca dhammā nahetussa dhammassa atthipaccayena paccayo – sahajātaṃ,
pacchājātaṃ, āhāraṃ, indriyaṃ. Sahajāto – nahetu eko khandho ca hetū ca tiṇṇannaṃ khandhānaṃ
cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ atthipaccayena paccayo…pe… dve khandhā…pe… paṭisandhikkhaṇe…
pe… paṭisandhikkhaṇe hetū ca vatthu ca nahetūnaṃ khandhānaṃ atthipaccayena paccayo. Sahajātā
hetū ca mahābhūtā ca cittasamuṭṭhānānaṃ rūpānaṃ atthipaccayena paccayo. Pacchājātāhetū ca
kabaḷīkāro āhāro ca imassa kāyassa atthipaccayena paccayo. Pacchājātāhetū ca rūpajīvitindriyañca

ka ṭatt ārūpāna ṃ atthipaccayena paccayo. (2)
Hetu ca nahetu ca dhammā hetussa ca nahetussa ca dhammassa atthipaccayena paccayo
sahajātaṃ, purejātaṃ. Sahajāto – nahetu eko khandho ca alobho ca tiṇṇannaṃ khandhānaṃ adosassa
amohassa cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ atthipaccayena paccayo (cakkaṃ). Nahetu eko khandho ca
lobho ca tiṇṇannaṃ khandhānaṃ mohassa cittasamuṭṭhānānañca rūpānaṃ atthipaccayena paccayo
(cakkaṃ); paṭisandhikkhaṇe nahetu eko khandho ca alobho ca (cakkaṃ). Paṭisandhikkhaṇe…pe…
alobho ca vatthu ca adosassa amohassa sampayuttakānañca khandhānaṃ atthipaccayena paccayo, lobho
ca vatthu ca mohassa sampayuttakānañca khandhānaṃ atthipaccayena paccayo….
Natthipaccayena paccayo… vigatapaccayena paccayo… avigatapaccayena paccayo. (3)
1. Paccayānulomaṃ
2. Saṅkhyāvāro
Suddhaṃ
42 . Hetuyā tīṇi, ārammaṇe nava, adhipatiyā nava, anantare nava, samanantare nava, sahajāte nava,
aññamaññe nava, nissaye nava, upanissaye nava, purejāte tīṇi, pacchājāte tīṇi, āsevane nava, kamme tīṇi,
vipāke nava, āhāre tīṇi, indriye nava, jhāne tīṇi, magge nava, sampayutte nava, vippayutte pañca, atthiyā
nava, natthiyā nava, vigate nava, avigate nava (evaṃ anumajjantena gaṇetabbaṃ).
Anulomaṃ.
Paccanīyuddhāro
43 . Hetu dhammo hetussa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo… sahajātapaccayena
paccayo… upanissayapaccayena paccayo. (1)
Hetu dhammo nahetussa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo… sahajātapaccayena paccayo

upanissayapaccayena paccayo… pacchājātapaccayena paccayo. (2)
Hetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo
sahajātapaccayena paccayo… upanissayapaccayena paccayo. (3)
44 . Nahetu dhammo nahetussa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo… sahajātapaccayena
paccayo… upanissayapaccayena paccayo… purejātapaccayena paccayo… pacchājātapaccayena
paccayo… kammapaccayena paccayo… āhārapaccayena paccayo… indriyapaccayena paccayo. (1)
Nahetu dhammo hetussa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo… sahajātapaccayena paccayo
upanissayapaccayena paccayo… purejātapaccayena paccayo… kammapaccayena paccayo. (2)
Nahetu dhammo hetussa ca nahetussa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo
sahajātapaccayena paccayo… upanissayapaccayena paccayo… purejātapaccayena paccayo
kammapaccayena paccayo. (3)
45 . Hetu ca nahetu ca dhammā hetussa dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo
sahaj ātapaccayena paccayo … upanissayapaccayena paccayo. (1)

Hetu ca nahetu ca dhamm ā nahetussa dhammassa āramma ṇapaccayena paccayo
sahajātapaccayena paccayo… upanissayapaccayena paccayo. (2)
Hetu ca nahetu ca dhammā hetussa ca nahetussa ca dhammassa ārammaṇapaccayena paccayo
sahajātapaccayena paccayo… upanissayapaccayena paccayo. (3)
2. Paccayapaccanīyaṃ
2. Saṅkhyāvāro
46 . Nahetuyā nava, naārammaṇe nava…pe… noavigate nava (evaṃ gaṇetabbaṃ).
Paccanīyaṃ.
3. Paccayānulomapaccanīyaṃ
Hetudukaṃ
47 . Hetupaccayā naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā tīṇi, naanantare tīṇi, nasamanantare tīṇi,
naaññamaññe ekaṃ, naupanissaye tīṇi…pe… namagge tīṇi, nasampayutte ekaṃ, navippayutte tīṇi,
nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi (evaṃ gaṇetabbaṃ).
Anulomapaccanīyaṃ.
4. Paccayapaccanīyānulomaṃ
Nahetudukaṃ
48 . Nahetupaccayā ārammaṇe nava, adhipatiyā nava, anantare nava, samanantare nava, sahajāte
tīṇi, aññamaññe tīṇi, nissaye tīṇi, upanissaye nava, purejāte tīṇi, pacchājāte tīṇi, āsevane nava, kamme
tīṇi, vipāke tīṇi, āhāre tīṇi, indriye tīṇi, jhāne tīṇi, magge tīṇi, sampayutte tīṇi, vippayutte tīṇi, atthiyā
tīṇi, natthiyā nava, vigate nava, avigate tīṇi (evaṃ gaṇetabbaṃ).
Paccanīyānulomaṃ.
Hetudukaṃ niṭṭhitaṃ.
2. Sahetukadukaṃ
1. Paṭiccavāro
1. Paccayānulomaṃ
1. Vibhaṅgavāro
Hetupaccayo
49 . Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati hetupaccayā – sahetukaṃ ekaṃ
khandha ṃ pa ṭicca tayo khandh ā…pe … dve khandhe …pe … pa ṭisandhikkha ṇe…pe …. ( 1)

Sahetukadhamma ṃ pa ṭicca ahetuko dhammo uppajjati hetupaccay ā –sahetuke khandhe pa ṭicca
cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe…. (2)
Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti hetupaccayā – sahetukaṃ
ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ…pe… dve khandhe…pe…
paṭisandhikkhaṇe…pe…. (3)
50 . Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati hetupaccayā – vicikicchāsahagataṃ
uddhaccasahagataṃ mohaṃ paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ; ekaṃ mahābhūtaṃ paṭicca tayo
mahābhūtā…pe… mahābhūte paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ kaṭattārūpaṃ upādārūpaṃ. (1)
Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati hetupaccayā – vicikicchāsahagataṃ
uddhaccasahagataṃ mohaṃ paṭicca sampayuttakā khandhā; paṭisandhikkhaṇe vatthuṃ paṭicca sahetukā
khandhā. (2)
Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti hetupaccayā
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ mohaṃ paṭicca sampayuttakā khandhā cittasamuṭṭhānañca
rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe vatthuṃ paṭicca sahetukā khandhā, mahābhūte paṭicca kaṭattārūpaṃ. (3)
51 . Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati hetupaccayā
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhañca mohañca paṭicca tayo khandhā…pe… dve
khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe sahetukaṃ ekaṃ khandhañca vatthuñca paṭicca tayo khandhā…pe…
dve khandhe…pe…. (1)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati hetupaccayā – sahetuke
khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ, vicikicchāsahagate uddhaccasahagate
khandhe ca mohañca paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe…. (2)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paṭicca sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti hetupaccayā
–vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhañca mohañca paṭicca tayo khandhā
cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ…pe… dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe sahetukaṃ ekaṃ khandhañca
vatthuñca paṭicca tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe… sahetuke khandhe ca mahābhūte ca paṭicca
kaṭattārūpaṃ. (3)
Ārammaṇapaccayo
52 . Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā – sahetukaṃ
ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā – vicikicchāsahagate
uddhaccasahagate khandhe paṭicca vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho. (2)
Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti ārammaṇapaccayā
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā moho ca…pe… dve
khandhe…pe…. (3)
53 . Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā – ahetukaṃ ekaṃ
khandhaṃ paṭicca tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe vatthuṃ paṭicca ahetukā
khandhā. (1)
Ahetukadhamma ṃ pa ṭicca sahetuko dhammo uppajjati āramma ṇapaccay ā –vicikicch āsahagata ṃ

uddhaccasahagatamoha ṃ pa ṭicca sampayuttak ā khandh ā; pa ṭisandhikkha ṇe vatthu ṃ pa ṭicca
sahetukā khandhā. (2)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhañca mohañca paṭicca tayo khandhā…pe… dve
khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe sahetukaṃ ekaṃ khandhañca vatthuñca paṭicca tayo khandhā…pe…
dve khandhe…pe…. (1)
Adhipatipaccayo
54 . Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati adhipatipaccayā – sahetukaṃ ekaṃ
khandhaṃ paṭicca tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe…. (1)
Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati adhipatipaccayā – sahetuke khandhe
paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ. (2)
Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti adhipatipaccayā
sahetukaṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ…pe… dve khandhe…pe….
(3)
55 . Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati adhipatipaccayā – ekaṃ
mahābhūtaṃ…pe… mahābhūte paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ upādārūpaṃ. (1)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati adhipatipaccayā – sahetuke
khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ. (1)
Anantarapaccayādi
56 . Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati anantarapaccayā
samanantarapaccayāsahajātapaccayā – sahetukaṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā…pe…
paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati sahajātapaccayā – sahetuke khandhe
paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ, vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe paṭicca
vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe…. (2)
Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti sahajātapaccayā
sahetukaṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ, dve khandhe…pe…
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā moho ca
cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ…pe… dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe…. (3)
57 . Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati sahajātapaccayā – ahetukaṃ ekaṃ
khandhaṃ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ…pe… dve khandhe…pe…
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ mohaṃ paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…
pe… khandhe paṭicca vatthu, vatthuṃ paṭicca khandhā; ekaṃ mahābhūtaṃ…pe… bāhiraṃ…
āhārasamuṭṭhānaṃ… utusamuṭṭhānaṃ… asaññasattānaṃ ekaṃ mahābhūtaṃ…pe…. (1)
Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati sahajātapaccayā (ime pañca pañhā
hetusadisā, ninnānaṃ). (2)

Aññamaññapaccayo
58 . Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati aññamaññapaccayā – sahetukaṃ
ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati aññamaññapaccayā – vicikicchāsahagate
uddhaccasahagate khandhe paṭicca vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho; paṭisandhikkhaṇe
sahetuke khandhe paṭicca vatthu. (2)
Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti aññamaññapaccayā
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā moho ca…pe… dve
khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe sahetukaṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā vatthu ca…pe…
dve khandhe…pe…. (3)
59 . Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati aññamaññapaccayā – ahetukaṃ ekaṃ
khandhaṃ paṭicca tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe ahetukaṃ ekaṃ
khandhaṃ paṭicca tayo khandhā vatthu ca…pe… dve khandhe…pe… (saṃkhittaṃ, yāva asaññasattā).
(1)
Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati aññamaññapaccayā
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ mohaṃ paṭicca sampayuttakā khandhā; paṭisandhikkhaṇe
vatthuṃ paṭicca sahetukā khandhā. (2)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati aññamaññapaccayā
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhañca mohañca paṭicca tayo khandhā…pe… dve
khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe sahetukaṃ ekaṃ khandhañca vatthuñca paṭicca tayo khandhā…pe…
dve khandhe…pe…. (1)
Nissayapaccayādi
60 . Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati nissayapaccayā
upanissayapaccayāpurejātapaccayāāsevanapaccayākammapaccayāvipākapaccayā
āhārapaccayāindriyapaccayājhānapaccayāmaggapaccayā… (jhānampi maggampi
sahajātapaccayasadisā, bāhirā mahābhūtā natthi ) sampayuttapaccayāvippayuttapaccayā
atthipaccayānatthipaccayāvigatapaccayāavigatapaccayā.
1. Paccayānulomaṃ
2. Saṅkhyāvāro
Suddhaṃ
61 . Hetuyā nava, ārammaṇe cha, adhipatiyā pañca, anantare cha, samanantare cha, sahajāte nava,
aññamaññe cha, nissaye nava, upanissaye cha, purejāte cha, āsevane cha, kamme nava, vipāke nava,
āhāre nava, indriye nava, jhāne nava, magge nava, sampayutte cha, vippayutte nava, atthiyā nava,
natthiyā cha, vigate cha, avigate nava (evaṃ gaṇetabbaṃ).
Anulomaṃ.
2. Paccayapaccan īya ṃ

1. Vibha ṅgav āro
Nahetupaccayo
62 . Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati nahetupaccayā – vicikicchāsahagate
uddhaccasahagate khandhe paṭicca vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho. (1)
Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati nahetupaccayā – ahetukaṃ ekaṃ
khandhaṃ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ…pe… dve khandhe…pe…
paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1) (Sabbaṃ yāva asaññasattā tāva kātabbaṃ.)
Naārammaṇapaccayādi
63 . Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati naārammaṇapaccayā – sahetuke
khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati naārammaṇapaccayā – ahetuke khandhe
paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ, vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ mohaṃ paṭicca
cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe… khandhe paṭicca vatthu; ekaṃ mahābhūtaṃ…pe…
asaññasattānaṃ ekaṃ…pe…. (1)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati naārammaṇapaccayā
sahetuke khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ, vicikicchāsahagate
uddhaccasahagate khandhe ca mohañca paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati naadhipatipaccayā
(anulomasahajātasadisā) naanantarapaccayā… nasamanantarapaccayā… naaññamaññapaccayā
naupanissayapaccayānapurejātapaccayā – arūpe sahetukaṃ ekaṃ khandhaṃ…pe…
paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
64 . Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati napurejātapaccayā – arūpe
vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe paṭicca vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho,
sahetuke khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe…. (2)
Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti napurejātapaccayā
arūpe vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā moho ca…pe…
dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe…. (3)
Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati napurejātapaccayā – arūpe ahetukaṃ
ekaṃ khandhaṃ…pe… dve khandhe…pe… ahetuke khandhe paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ,
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ mohaṃ paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…
pe… (yāva asaññasattā tāva vitthāro). (1)
Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati napurejātapaccayā – arūpe
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ mohaṃ paṭicca sampayuttakā khandhā; paṭisandhikkhaṇe
vatthuṃ paṭicca sahetukā khandhā. (2)
Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti napurejātapaccayā
paṭisandhikkhaṇe vatthuṃ paṭicca sahetukā khandhā, mahābhūte paṭicca kaṭattārūpaṃ. (3)

65 . Sahetukañca ahetukañca dhamma ṃ pa ṭicca sahetuko dhammo uppajjati napurej ātapaccay ā –
arūpe vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhañca mohañca paṭicca tayo khandhā…pe…
dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe sahetukaṃ ekaṃ khandhañca vatthuñca paṭicca tayo khandhā
pe… dve khandhe…pe…. (1)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati napurejātapaccayā
sahetuke khandhe ca mahābhūte ca paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ, vicikicchāsahagate
uddhaccasahagate khandhe ca mohañca paṭicca cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe…. (2)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paṭicca sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti
napurejātapaccayā – paṭisandhikkhaṇe sahetukaṃ ekaṃ khandhañca vatthuñca paṭicca tayo khandhā
pe… dve khandhe…pe… sahetuke khandhe ca mahābhūte ca paṭicca kaṭattārūpaṃ. (3)
Napacchājātapaccayādi
66 . Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati napacchājātapaccayā
naāsevanapaccayānakammapaccayā – sahetuke khandhe paṭicca sahetukā cetanā. (1)
Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati nakammapaccayā – ahetuke khandhe
paṭicca ahetukā cetanā… bāhiraṃ… āhārasamuṭṭhānaṃ… utusamuṭṭhānaṃ…pe…. (1)
Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati nakammapaccayā – vicikicchāsahagataṃ
uddhaccasahagataṃ mohaṃ paṭicca sampayuttakā cetanā. (2)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati nakammapaccayā
vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe ca mohañca paṭicca sampayuttakā cetanā
navipākapaccayā (paṭisandhi natthi).
Naāhārapaccayādi
67 . Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati naāhārapaccayānaindriyapaccayā
najhānapaccayānamaggapaccayānasampayuttapaccayā.
Navippayuttapaccayādi
68 . Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati navippayuttapaccayā – arūpe
sahetukaṃ ekaṃ khandhaṃ…pe…. (1)
Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati navippayuttapaccayā – arūpe
vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe paṭicca vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho. (2)
Sahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti navippayuttapaccayā
arūpe vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā moho ca…pe…
dve khandhe…pe…. (3)
Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca ahetuko dhammo uppajjati navippayuttapaccayā – arūpe ahetukaṃ
ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā, dve khandhe…pe…. (1)
Ahetukaṃ dhammaṃ paṭicca sahetuko dhammo uppajjati navippayuttapaccayā – arūpe
vicikicch āsahagata ṃ uddhaccasahagatamoha ṃ pa ṭicca sampayuttak ā khandh ā. ( 2)

Sahetukañca ahetukañca dhamma ṃ pa ṭicca sahetuko dhammo uppajjati navippayuttapaccay ā –
arūpe vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhañca mohañca paṭicca tayo khandhā…pe…
dve khandhe…pe… nonatthipaccayānovigatapaccayā. (1)
2. Paccayapaccanīyaṃ
2. Saṅkhyāvāro
Suddhaṃ
69 . Nahetuyā dve, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā nava, naanantare tīṇi, nasamanantare tīṇi,
naaññamaññe tīṇi, naupanissaye tīṇi, napurejāte nava, napacchājāte nava, naāsevane nava, nakamme
cattāri, navipāke nava, naāhāre ekaṃ, naindriye ekaṃ, najhāne ekaṃ, namagge ekaṃ, nasampayutte tīṇi,
navippayutte cha, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi (evaṃ gaṇetabbaṃ).
Paccanīyaṃ.
3. Paccayānulomapaccanīyaṃ
Hetudukaṃ
70 . Hetupaccayā naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā nava, naanantare tīṇi, nasamanantare tīṇi,
naaññamaññe tīṇi, naupanissaye tīṇi, napurejāte nava, napacchājāte nava, naāsevane nava, nakamme
tīṇi, navipāke nava, nasampayutte tīṇi, navippayutte tīṇi, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi (evaṃ
gaṇetabbaṃ).
Anulomapaccanīyaṃ.
4. Paccayapaccanīyānulomaṃ
Nahetudukaṃ
71 . Nahetupaccayā ārammaṇe dve, anantare dve, samanantare dve (sabbattha dve), vipāke ekaṃ,
āhāre dve, indriye dve, jhāne dve, magge ekaṃ, sampayutte dve…pe… avigate dve (evaṃ gaṇetabbaṃ).
Paccanīyānulomaṃ.
2. Sahajātavāro
(Sahajātavāro paṭiccavārasadiso.)
3. Paccayavāro
1. Paccayānulomaṃ
1. Vibhaṅgavāro
Hetupaccayo
72 . Sahetukadhamma ṃ paccay ā sahetuko dhammo uppajjati hetupaccay ā (sahetukam ūlaka ṃ

pa ṭiccav ārasadisa ṃ ).
Ahetukaṃ dhammaṃ paccayā ahetuko dhammo…pe… (paṭiccavārasadisaṃyeva). (1)
Ahetukaṃ dhammaṃ paccayā sahetuko dhammo uppajjati hetupaccayāvatthuṃ paccayā
sahetukā khandhā, vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ mohaṃ paccayā sampayuttakā khandhā;
paṭisandhikkhaṇe vatthuṃ paccayā sahetukā khandhā. (2)
Ahetukaṃ dhammaṃ paccayā sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti hetupaccayāvatthuṃ
paccayā sahetukā khandhā, mahābhūte paccayā cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ, vicikicchāsahagataṃ
uddhaccasahagataṃ mohaṃ paccayā sampayuttakā khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ;
paṭisandhikkhaṇe vatthuṃ…pe…. (3)
73 . Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paccayā sahetuko dhammo uppajjati hetupaccayā
sahetukaṃ ekaṃ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe…
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhañca mohañca paccayā tayo khandhā…pe… dve
khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paccayā ahetuko dhammo uppajjati hetupaccayā – sahetuke
khandhe ca mahābhūte ca paccayā cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ, vicikicchāsahagate uddhaccasahagate
khandhe ca mohañca paccayā cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe…. (2)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paccayā sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti
hetupaccayā – sahetukaṃ ekaṃ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā…pe… dve khandhe…
pe… sahetuke khandhe ca mahābhūte ca paccayā cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ, vicikicchāsahagataṃ
uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhañca mohañca paccayā tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ
pe… dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe sahetukaṃ ekaṃ khandhañca vatthuñca paccayā tayo
khandhā…pe… dve khandhe…pe… sahetuke khandhe ca mahābhūte ca paccayā kaṭattārūpaṃ. (3)
Ārammaṇapaccayo
74 . Sahetukaṃ dhammaṃ paccayā sahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā – sahetukaṃ
ekaṃ khandhaṃ paccayā tayo khandhā…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
Sahetukaṃ dhammaṃ paccayā ahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā – vicikicchāsahagate
uddhaccasahagate khandhe paccayā vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho. (2)
Sahetukaṃ dhammaṃ paccayā sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti ārammaṇapaccayā
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhaṃ paccayā tayo khandhā moho ca…pe… dve
khandhe…pe…. (3)
75 . Ahetukaṃ dhammaṃ paccayā ahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā – ahetukaṃ ekaṃ
khandhaṃ…pe… dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe vatthuṃ paccayā khandhā, cakkhāyatanaṃ
paccayā cakkhuviññāṇaṃ…pe… kāyāyatanaṃ paccayā kāyaviññāṇaṃ, vatthuṃ paccayā ahetukā
khandhā. (1)
Ahetukaṃ dhammaṃ paccayā sahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayāvatthuṃ paccayā
sahetukā khandhā, vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ mohaṃ paccayā sampayuttakā khandhā;
paṭisandhikkhaṇe…pe…. (2)
Ahetukadhamma ṃ paccay ā sahetuko ca ahetuko ca dhamm ā uppajjanti āramma ṇapaccay ā –

vatthu ṃ paccay ā vicikicch āsahagat ā uddhaccasahagat ā khandh ā moho ca. (3)
76 . Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paccayā sahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā
sahetukaṃ ekaṃ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā…pe… vicikicchāsahagataṃ
uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhañca mohañca paccayā tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe…
paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paccayā ahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā
vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe ca vatthuñca paccayā vicikicchāsahagato
uddhaccasahagato moho. (2)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paccayā sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti
ārammaṇapaccayā – vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhañca vatthuñca paccayā tayo
khandhā moho ca…pe… dve khandhe…pe…. (3)
Adhipatipaccayo
77 . Sahetukaṃ dhammaṃ paccayā sahetuko dhammo uppajjati adhipatipaccayā (adhipatiyā nava
pañhā pavatteyeva).
Anantarapaccayādi
78 . Sahetukaṃ dhammaṃ paccayā sahetuko dhammo uppajjati anantarapaccayā
samanantarapaccayāsahajātapaccayātīṇi (paṭiccavārasadisā).
Ahetukaṃ dhammaṃ paccayā ahetuko dhammo uppajjati sahajātapaccayā – ahetukaṃ ekaṃ
khandhaṃ paccayā tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ…pe… dve khandhe…pe…
paṭisandhikkhaṇe…pe… (yāva asaññasattā), cakkhāyatanaṃ paccayā cakkhuviññāṇaṃ…pe…
kāyāyatanaṃ paccayā kāyaviññāṇaṃ, vatthuṃ paccayā ahetukā khandhā. (1)
Ahetukaṃ dhammaṃ paccayā sahetuko dhammo uppajjati sahajātapaccayāvatthuṃ paccayā
sahetukā khandhā, vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ mohaṃ paccayā sampayuttakā khandhā;
paṭisandhikkhaṇe…pe…. (2)
Ahetukaṃ dhammaṃ paccayā sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti sahajātapaccayā
vatthuṃ paccayā sahetukā khandhā, mahābhūte paccayā cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ, vicikicchāsahagataṃ
uddhaccasahagataṃ mohaṃ paccayā sampayuttakā khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ;
paṭisandhikkhaṇe vatthuṃ…pe…. (3)
79 . Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paccayā sahetuko dhammo uppajjati sahajātapaccayā
sahetukaṃ ekaṃ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe…
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhañca mohañca paccayā tayo khandhā…pe… dve
khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paccayā ahetuko dhammo uppajjati sahajātapaccayā – sahetuke
khandhe ca mahābhūte ca paccayā cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ, vicikicchāsahagate uddhaccasahagate
khandhe ca mohañca paccayā cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ; paṭisandhikkhaṇe…pe… vicikicchāsahagate
uddhaccasahagate khandhe ca vatthuñca paccayā vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho. (2)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paccayā sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti
sahajātapaccayā – sahetukaṃ ekaṃ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā…pe… dve khandhe…

pe … sahetuke khandhe ca mah ābh ūte ca paccay ā cittasamu ṭṭ hānarūpa ṃ , vicikicch āsahagata ṃ
uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhañca vatthuñca paccayā tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe…
sahetuke khandhe ca mahābhūte ca paccayā cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ. Vicikicchāsahagataṃ
uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhañca mohañca paccayā tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpaṃ
pe… dve khandhe…pe… vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhañca vatthuñca
paccayā tayo khandhā moho ca…pe… paṭisandhikkhaṇe sahetukaṃ ekaṃ khandhañca vatthuñca
paccayā tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe… sahetuke khandhe ca mahābhūte ca paccayā
kaṭattārūpaṃ. (3)
Aññamaññapaccayādi
80 . Sahetukaṃ dhammaṃ paccayā sahetuko dhammo uppajjati aññamaññapaccayā…pe…
avigatapaccayā.
1. Paccayānulomaṃ
2. Saṅkhyāvāro
81 . Hetuyā nava, ārammaṇe nava, adhipatiyā nava (sabbattha nava), avigate nava (evaṃ
gaṇetabbaṃ).
Anulomaṃ.
2. Paccayapaccanīyaṃ
1. Vibhaṅgavāro
Nahetupaccayo
82 . Sahetukaṃ dhammaṃ paccayā ahetuko dhammo uppajjati nahetupaccayā – vicikicchāsahagate
uddhaccasahagate khandhe paccayā vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho. (1)
Ahetukaṃ dhammaṃ paccayā ahetuko dhammo uppajjati nahetupaccayā – ahetukaṃ ekaṃ
khandhaṃ…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe… (yāva asaññasattā), cakkhāyatanaṃ paccayā
cakkhuviññāṇaṃ…pe… kāyāyatanaṃ paccayā kāyaviññāṇaṃ, vatthuṃ paccayā ahetukā khandhā moho
ca. (1)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ paccayā ahetuko dhammo uppajjati nahetupaccayā
vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe ca vatthuñca paccayā vicikicchāsahagato
uddhaccasahagato moho (saṃkhittaṃ). (1)
2. Paccayapaccanīyaṃ
2. Saṅkhyāvāro
Suddhaṃ
83 . Nahetuyā tīṇi, naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā nava, naanantare tīṇi, nasamanantare tīṇi,
naaññamaññe tīṇi, nanissaye tīṇi, naupanissaye tīṇi, napurejāte nava, napacchājāte nava, naāsevane
nava, nakamme cattāri, navipāke nava, naāhāre ekaṃ, naindriye ekaṃ, najhāne ekaṃ, namagge ekaṃ,

nasampayutte t īṇ i, navippayutte cha, nonatthiy ā tīṇ i, novigate t īṇ i (eva ṃ ga ṇetabba ṃ ).
Paccanīyaṃ.
3. Paccayānulomapaccanīyaṃ
Hetudukaṃ
84 . Hetupaccayā naārammaṇe tīṇi, naadhipatiyā nava, naanantare tīṇi, nasamanantare tīṇi,
naaññamaññe tīṇi, naupanissaye tīṇi, napurejāte nava, napacchājāte nava, naāsevane nava, nakamme
tīṇi, navipāke nava, nasampayutte tīṇi, navippayutte tīṇi, nonatthiyā tīṇi, novigate tīṇi (evaṃ
gaṇetabbaṃ).
Anulomapaccanīyaṃ.
4. Paccayapaccanīyānulomaṃ
Nahetudukaṃ
85 . Nahetupaccayā ārammaṇe tīṇi, anantare tīṇi…pe… magge tīṇi, sampayutte tīṇi…pe… avigate
tīṇi (evaṃ gaṇetabbaṃ).
Paccanīyānulomaṃ.
4. Nissayavāro
(Nissayavāro paccayavārasadiso.)
5. Saṃsaṭṭhavāro
1. Paccayānulomaṃ
1. Vibhaṅgavāro
Hetupaccayo
86 . Sahetukaṃ dhammaṃ saṃsaṭṭho sahetuko dhammo uppajjati hetupaccayā – sahetukaṃ ekaṃ
khandhaṃ saṃsaṭṭhā tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
Ahetukaṃ dhammaṃ saṃsaṭṭho sahetuko dhammo uppajjati hetupaccayā – vicikicchāsahagataṃ
uddhaccasahagataṃ mohaṃ saṃsaṭṭhā vicikicchāsahagatā uddhaccasahagatā khandhā. (1)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ saṃsaṭṭho sahetuko dhammo uppajjati hetupaccayā
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhañca mohañca saṃsaṭṭhā tayo khandhā…pe…
dve khandhe…pe…. (1)
Ārammaṇapaccayo
87 . Sahetukaṃ dhammaṃ saṃsaṭṭho sahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā – sahetukaṃ
ekaṃ khandhaṃ saṃsaṭṭhā tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)

Sahetukadhamma ṃ sa ṃ sa ṭṭ ho ahetuko dhammo uppajjati āramma ṇapaccay ā –
vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe saṃsaṭṭho vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho.
(2)
Sahetukaṃ dhammaṃ saṃsaṭṭho sahetuko ca ahetuko ca dhammā uppajjanti ārammaṇapaccayā
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhaṃ saṃsaṭṭhā tayo khandhā moho ca…pe… dve
khandhe…pe…. (3)
88 . Ahetukaṃ dhammaṃ saṃsaṭṭho ahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā – ahetukaṃ
ekaṃ khandhaṃ saṃsaṭṭhā tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe…. (1)
Ahetukaṃ dhammaṃ saṃsaṭṭho sahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ mohaṃ saṃsaṭṭhā vicikicchāsahagatā uddhaccasahagatā
khandhā. (2)
Sahetukañca ahetukañca dhammaṃ saṃsaṭṭho sahetuko dhammo uppajjati ārammaṇapaccayā
vicikicchāsahagataṃ uddhaccasahagataṃ ekaṃ khandhañca mohañca saṃsaṭṭhā tayo khandhā…pe…
dve khandhe…pe…. (1)
Adhipatipaccayo
89 . Sahetukaṃ dhammaṃ saṃsaṭṭho sahetuko dhammo uppajjati adhipatipaccayā – sahetukaṃ
ekaṃ khandhaṃ saṃsaṭṭhā tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe…. (1)
Anantarapaccayādi
90 . Sahetukaṃ dhammaṃ saṃsaṭṭho sahetuko dhammo uppajjati anantarapaccayā
samanantarapaccayāsahajātapaccayā…pe… vipākapaccayā – vipākaṃ sahetukaṃ ekaṃ khandhaṃ
saṃsaṭṭhā tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe….
Ahetukaṃ dhammaṃ saṃsaṭṭho ahetuko dhammo uppajjati vipākapaccayā – vipākaṃ ahetukaṃ
ekaṃ khandhaṃ saṃsaṭṭhā tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe…
jh ānapaccayā…pe… avigatapaccayā.
1. Paccayānulomaṃ
2. Saṅkhyāvāro
Suddhaṃ
91 . Hetuyā tīṇi, ārammaṇe cha, adhipatiyā ekaṃ, anantare cha, samanantare cha, sahajāte cha,
aññamaññe cha, nissaye cha, upanissaye cha, purejāte cha…pe… vipāke dve, āhāre cha, indriye cha,
jh āne cha, magge pañca…pe… avigate cha (evaṃ gaṇetabbaṃ).
Anulomaṃ.
2. Paccayapaccanīyaṃ
1. Vibhaṅgavāro

Nahetupaccayo
92 . Sahetukaṃ dhammaṃ saṃsaṭṭho ahetuko dhammo uppajjati nahetupaccayā
vicikicchāsahagate uddhaccasahagate khandhe saṃsaṭṭho vicikicchāsahagato uddhaccasahagato moho.
(1)
Ahetukaṃ dhammaṃ saṃsaṭṭho ahetuko dhammo uppajjati nahetupaccayā – ahetukaṃ ekaṃ
khandhaṃ saṃsaṭṭhā tayo khandhā…pe… dve khandhe…pe… paṭisandhikkhaṇe…pe… (saṃkhittaṃ).
(1)
2. Paccayapaccanīyaṃ
2. Saṅkhyāvāro
Suddhaṃ
93 . Nahetuyā dve, naadhipatiyā cha, napurejāte cha, napacchājāte cha, naāsevane cha, nakamme
cattāri, navipāke cha, najhāne ekaṃ, namagge ekaṃ, navippayutte cha (evaṃ gaṇetabbaṃ).
Paccanīyaṃ.
3. Paccayānulomapaccanīyaṃ
Hetudukaṃ
94 . Hetupaccayā naadhipatiyā tīṇi, napurejāte tīṇi, napacchājāte tīṇi, naāsevane tīṇi, nakamme tīṇi,
navipāke tīṇi, navippayutte tīṇi.
Anulomapaccanīyaṃ.
4. Paccayapaccanīyānulomaṃ
Nahetudukaṃ
95 . Nahetupaccayā ārammaṇe dve, anantare dve…pe… kamme dve, vipāke ekaṃ, āhāre dve…pe

magge ekaṃ…pe… avigate dve (evaṃ gaṇetabbaṃ).
Paccanīyānulomaṃ.
6. Sampayuttavāro
(Sampayuttavāro saṃsaṭṭhavārasadiso.)
7. Pañhāvāro
1. Paccayānulomaṃ
1. Vibhaṅgavāro
Hetupaccayo
Bản dịch

Chưa có bản dịch đã xuất bản.

Bản dịch được quản trị theo từng trang nguồn; có thể đổi ngôn ngữ bằng các tab phía trên cột dịch (khi hiển thị dịch). «Trang trong sách»: Liền mạch gộp nhiều trang (có giới hạn); Theo từng trang dùng mục lục hoặc nút chuyển trang — áp dụng cho mọi chế độ (Chỉ Pāli, Chỉ dịch, Song song).