Bộ: Tipiṭaka (Mūla) · Therāpadānapāḷi_1

Therāpadānapāḷi_1

Đang xem liên mạch theo sách (309 trang nguồn) · Đang giới hạn hiển thị 25 trang đầu để tránh lag

Ngôn ngữ gốc
Pāli
Bản dịch hiển thị
Tiếng Việt
Trạng thái dịch
Chưa có / nháp
Chế độ đọc
Song song — Liền mạch
Chế độ
Pāli
Namo tassa bhagavato arahato samm āsambuddhassa
Khuddakanikāye
Therāpadānapāḷi
(Paṭhamo bhāgo)
1. Buddhavaggo
1. Buddhaapadānaṃ
1. Tathāgataṃ jetavane vasantaṃ, apucchi vedehamunī nataṅgo;
‘‘Sabbaññubuddhā kira nāma honti, bhavanti te hetubhi kehi vīra’’.
2. Tadāha sabbaññuvaro mahesī, ānandabhaddaṃ madhurassarena;
‘‘Ye pubbabuddhesu
[sabbabuddhesu (syā.)] katādhikārā, aladdhamokkhā jinasāsanesu.
3. ‘‘Teneva sambodhimukhena dhīrā, ajjhāsayenāpi mahābalena;
Paññāya tejena sutikkhapaññā, sabbaññubhāvaṃ anupāpuṇanti.
4. ‘‘Ahampi pubbabuddhesu, buddhattamabhipatthayiṃ,
Manasāyeva hutvāna, dhammarājā asaṅkhiyā.
5. ‘‘Atha buddhāpadānāni, suṇātha suddhamānasā;
Tiṃsapāramisampuṇṇā, dhammarājā asaṅkhiyā.
6.
‘‘ Sambodhi ṃ buddhase ṭṭ hāna ṃ, sasa ṅghe lokan āyake;
Dasaṅgulī namassitvā, sirasā abhivādayiṃ [abhivādaye (syā.)] .
7. ‘‘ Yāvat ā buddhakhettesu, ratan ā vijjantisa ṅkhiy ā;
Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā [bhummaṭṭhā (sī. syā.)] , manasā sabbamāhariṃ.
8. ‘‘ Tattha r ūpiyabh ūmiya ṃ, pāsāda ṃ māpayi ṃ aha ṃ;
Nekabhummaṃ ratanamayaṃ, ubbiddhaṃ nabhamuggataṃ.
9. ‘‘ Vicittathambha ṃ sukata ṃ, suvibhatta ṃ mah āraha ṃ;
Kanakamayasaṅghāṭaṃ, kontacchattehi maṇḍitaṃ.
10 . ‘‘ Pa ṭham ā ve ḷuriy ā bh ūmi, vimalabbhasam ā subh ā;
Naḷinajalajākiṇṇā, varakañcanabhūmiyā.
11 . ‘‘Pavāḷaṃsā pavāḷavaṇṇā, kāci lohitakā subhā;
Indagopakavaṇṇābhā, bhūmi obhāsatī disā.
12 . ‘‘Suvibhattā gharamukhā, niyyūhā sīhapañjarā;
Caturo vedikā jālā, gandhāveḷā manoramā.
13 . ‘‘Nīlā pītā lohitakā, odātā suddhakāḷakā;

Kūṭā gāravar ūpet ā, sattaratanabh ūsit ā.
14 . ‘‘Olokamayā padumā, vāḷavihaṅgasobhitā;
Nakkhattatārakākiṇṇā, candasūrehi
[candasuriyehi (sī. syā.)] maṇḍitā.
15 . ‘‘Hemajālena sañchannā, soṇṇakiṅkiṇikāyutā;
Vātavegena kūjanti, soṇṇamālā manoramā.
16 .
‘‘ Mañje ṭṭ haka ṃ lohitaka ṃ, pītaka ṃ haripiñjara ṃ;
Nānāraṅgehi sampītaṃ [saṃcittaṃ (syā.)] , ussitaddhajamālinī [māliniṃ (sī.)] .
17 . ‘‘ Na na ṃ [nānā (sī. sy ā.)] bah ūnekasat ā, phalik ā rajat āmay ā;
Maṇimayā lohitaṅgā, masāragallamayā tathā;
Nānāsayanavicittā, saṇhakāsikasanthatā.
18 . ‘‘Kampalā dukūlā cīnā, paṭṭuṇṇā paṇḍupāvurā;
Vividhattharaṇaṃ sabbaṃ, manasā paññapesahaṃ.
19 . ‘‘Tāsu tāsveva bhūmīsu, ratanakūṭalaṅkataṃ;
Maṇiverocanā ukkā, dhārayantā sutiṭṭhare.
20 . ‘‘Sobhanti esikā thambhā, subhā kañcanatoraṇā;
Jambonadā sāramayā, atho rajatamayāpi ca.
21 . ‘‘Nekā sandhī suvibhattā, kavāṭaggaḷacittitā;
Ubhato puṇṇaghaṭānekā, padumuppalasaṃyutā.
22 .
‘‘ At īte sabbabuddhe ca, sasa ṅghe lokan āyake;
Pakativaṇṇarūpena, nimminitvā sasāvake.
23 . ‘‘ Tena dv ārena pavisitv ā, sabbe buddh ā sas āvak ā;
Sabbasoṇṇamaye pīṭhe, nisinnā ariyamaṇḍalā.
24 . ‘‘ Ye ca etarahi atthi, buddh ā loke anuttar ā;
Atīte vattamānā ca, bhavanaṃ sabbe samāhariṃ.
25 . ‘‘ Paccekabuddhenekasate, sayambh ū apar ājite;
Atīte vattamāne ca, bhavanaṃ sabbe samāhariṃ.
26 . ‘‘ Kapparukkh ā bah ū atthi, ye dibb ā ye ca m ānus ā;
Sabbaṃ dussaṃ samāhantā, acchādemi ticīvaraṃ.
27 . ‘‘Khajjaṃ bhojjaṃ sāyanīyaṃ, sampannaṃ pānabhojanaṃ;
Maṇimaye subhe patte, saṃpūretvā adāsahaṃ.
28 . ‘‘Dibbavatthasamā hutvā, maṭṭhā
[maṭṭā (sī.)] cīvarasaṃyutā;
Madhurā sakkharā ceva, telā ca madhuphāṇitā.
29 . ‘‘Tappitā paramannena, sabbe te ariyamaṇḍalā;
Ratanagabbhaṃ pavisitvā, kesarīva guhāsayā.
30 . ‘‘Mahārahamhi sayane, sīhaseyyamakappayuṃ;

Sampaj ānā samu ṭṭ hāya, sayane [seyye (sy ā.)] palla ṅkam ābhuju ṃ.
31 . ‘‘Gocaraṃ sabbabuddhānaṃ, jhānaratisamappitā;
Aññe dhammāni desenti, aññe kīḷanti iddhiyā.
32 . ‘‘Aññe abhiññā appenti, abhiññā vasibhāvitā;
Vikubbanā vikubbanti, aññenekasahassiyo.
33 .
‘‘ Buddh āpi buddhe pucchanti, visaya ṃ sabbaññum ālaya ṃ;
Gambhīraṃ nipuṇaṃ ṭhānaṃ, paññāya vinibujjhare.
34 . ‘‘ Sāvak ā buddhe pucchanti, buddh ā pucchanti s āvake;
Aññamaññañca pucchitvā [pucchanti (sī. syā.)] , aññoññaṃ byākaronti te.
35 . ‘‘Buddhā paccekabuddhā ca, sāvakā paricārakā;
Evaṃ sakāya ratiyā, pāsādebhiramanti te.
36 .
‘‘ Chatt ā ti ṭṭ hantu ratan ā, kañcan āve ḷapantik ā;
Muttājālaparikkhittā, sabbe dhārentu [dhārenti (ka.)] matthake.
37 . ‘‘ Bhavantu ce ḷavit ānā, so ṇṇ at ārakacittit ā;
Vicittamalyavitatā, sabbe dhārentu matthake.
38 . ‘‘Vitatā malyadāmehi, gandhadāmehi sobhitā;
Dussadāmaparikiṇṇā, ratanadāmabhūsitā.
39 . ‘‘Pupphābhikiṇṇā sucittā, surabhigandhabhūsitā;
Gandhapañcaṅgulikatā
[gandhapañcaṅgulaṃ katā (aṭṭha.)] , hemacchadanachāditā.
40 . ‘‘Catuddisā pokkharañño, padumuppalasanthatā;
Sovaṇṇarūpā khāyantu, padmaṃreṇurajuggatā.
41 . ‘‘Pupphantu pādapā sabbe, pāsādassa samantato;
Sayañca pupphā muñcitvā, gantvā bhavanamokiruṃ.
42 . ‘‘Sikhino tattha naccantu, dibbahaṃsā pakūjare;
Karavīkā ca gāyantu, dijasaṅghā samantato.
43 .
‘‘ Bheriyo sabb ā vajjantu, v īṇā sabb ā rasantu [ravantu (s ī. sy ā.)] tā;
Sabbā saṅgīti vattantu, pāsādassa samantato.
44 . ‘‘ Yāvat ā buddhakhettamhi, cakkav āḷ e tato pare;
Mahantā jotisampannā, acchinnā ratanāmayā.
45 . ‘‘ Ti ṭṭ hantu so ṇṇ apalla ṅkā, dīparukkh ā jalantu te;
Bhavantu ekapajjotā, dasasahassiparamparā.
46 . ‘‘ Ga ṇik ā lāsik ā ceva, naccantu acchar āga ṇā ;
Nānāraṅgā padissantu, pāsādassa samantato.
47 . ‘‘ Dumagge pabbatagge v ā, sinerugirimuddhani;
Uss āpemi dhajasabba ṃ, vicitta ṃ pañcava ṇṇ ika ṃ.

48 . ‘‘ Nar ā nāgā ca gandhabb ā, sabbe dev ā upentu te;
Namassantā pañjalikā, pāsādaṃ parivārayuṃ.
49 . ‘‘Yaṃ kiñci kusalaṃ kammaṃ, kattabbaṃ kiriyaṃ mama;
Kāyena vācā manasā, tidase sukataṃ kataṃ.
50 . ‘‘Ye sattā saññino atthi, ye ca sattā asaññino;
Kataṃ puññaphalaṃ mayhaṃ, sabbe bhāgī bhavantu te.
51 .
‘‘ Yesa ṃ kata ṃ suvidita ṃ, dinnapuññaphala ṃ may ā;
Ye ca tattha [tasmiṃ (sī. ka.)] na jānanti, devā gantvā nivedayuṃ.
52 . ‘‘ Sabbalokamhi [sabbe lokamhi (sy ā. ka.)] ye satt ā, jīvant āhārahetuk ā;
Manuññaṃ bhojanaṃ sabbaṃ [sabbe (syā.)] , labhantu mama cetasā.
53 . ‘‘Manasā dānaṃ mayā dinnaṃ, manasā pasādamāvahiṃ;
Pūjitā sabbasambuddhā, paccekā jinasāvakā.
54 .
‘‘ Tena kammena sukatena, cetan āpa ṇidh īhi ca;
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ, tāvatiṃsamagacchahaṃ.
55 . ‘‘ Duve bhave paj ānāmi, devatte atha m ānuse;
Aññaṃ gatiṃ na jānāmi, manasā patthanāphalaṃ.
56 . ‘‘Devānaṃ adhiko homi, bhavāmi manujādhipo;
Rūpalakkhaṇasampanno, paññāya asamo bhave.
57 . ‘‘Bhojanaṃ vividhaṃ seṭṭhaṃ, ratanañca anappakaṃ;
Vividhāni ca vatthāni, nabhā
[nabhasā (syā.)] khippaṃ upenti maṃ.
58 . ‘‘Pathabyā pabbate ceva, ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi, dibbā bhakkhā upenti maṃ.
59 . ‘‘Pathabyā pabbate ceva, ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi, ratanā sabbe upenti maṃ.
60 . ‘‘Pathabyā pabbate ceva, ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi, sabbe gandhā upenti maṃ.
61 .
‘‘ Pathaby ā pabbate ceva, ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ [yattha (syā.), yaññaṃ (ka.)] hatthaṃ pasāremi, sabbe yānā upenti maṃ.
62 . ‘‘ Pathaby ā pabbate ceva, ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi, sabbe mālā upenti maṃ.
63 . ‘‘ Pathaby ā pabbate ceva, ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi, alaṅkārā upenti maṃ.
64 . ‘‘ Pathaby ā pabbate ceva, ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi, sabbā kaññā upenti maṃ.
65 . ‘‘ Pathaby ā pabbate ceva, ākāse udake vane;

Ya ṃ ya ṃ hattha ṃ pas āremi, madhusakkhar ā upenti ma ṃ.
66 . ‘‘Pathabyā pabbate ceva, ākāse udake vane;
Yaṃ yaṃ hatthaṃ pasāremi, sabbe khajjā upenti maṃ.
67 . ‘‘Adhane addhika
[addhike (syā.)] jane, yācake ca pathāvino;
Dadāmihaṃ [dadāmiha (sī.) dadāmi taṃ (syā.)] dānavaraṃ, sambodhivarapattiyā.
68 . ‘‘ Nādento pabbatasela ṃ, gajjento bahalagiri ṃ;
Sadevakaṃ hāsayanto, buddho loke bhavāmahaṃ.
69 . ‘‘ Dis ā dasavidh ā loke, y āyato natthi antaka ṃ;
Tasmiñca disābhāgamhi, buddhakhettā asaṅkhiyā.
70 . ‘‘Pabhā pakittitā mayhaṃ, yamakā raṃsivāhanā;
Etthantare raṃsijālaṃ, āloko vipulo bhave.
71 .
‘‘ Ettake lokadh ātumhi, sabbe passantu ma ṃ jan ā;
Sabbe maṃ anuvattantu, yāva brahmanivesanaṃ [sabbeva sumanā hontu, sabbe maṃ
anuvattare (sī. syā.)] .
72 . ‘‘Visiṭṭhamadhunādena, amatabherimāhaniṃ;
Etthantare janā sabbe, suṇantu madhuraṃ giraṃ.
73 . ‘‘Dhammameghena vassante, sabbe hontu anāsavā;
Yettha pacchimakā sattā, sotāpannā bhavantu te.
74 .
‘‘ Datv ā dātabbaka ṃ dāna ṃ, sīla ṃ pūretv ā asesato;
Nekkhammapāramiṃ gantvā, patto sambodhimuttamaṃ.
75 . ‘‘ Pa ṇḍ ite paripucchitv ā, katv ā vīriyamuttama ṃ;
Khantiyā pāramiṃ gantvā, patto sambodhimuttamaṃ.
76 . ‘‘ Katv ā da ḷhamadhi ṭṭ hāna ṃ, saccap ārami p ūriya;
Mettāya pāramiṃ gantvā, patto sambodhimuttamaṃ.
77 . ‘‘ Lābh ālābhe sukhe dukkhe, samm āne c āvam ānane [samm āne ca vim ānane (ka.) samm ānane
vimānane (syā.)] ;
Sabbattha samako hutvā, patto sambodhimuttamaṃ.
78 . ‘‘Kosajjaṃ bhayato disvā, vīriyaṃ cāpi khemato;
Āraddhavīriyā hotha, esā buddhānusāsanī.
79 . ‘‘Vivādaṃ bhayato disvā, avivādañca khemato;
Samaggā sakhilā hotha, esā buddhānusāsanī.
80 . ‘‘Pamādaṃ bhayato disvā, appamādañca khemato;
Bhāvethaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, esā buddhānusāsanī.
81 .
‘‘ Sam āgat ā bah ū buddh ā, arahant ā [arahanto (sy ā.)] ca sabbaso;
Sambuddhe arahante ca, vandamānā namassatha.

82 . ‘‘ Eva ṃ acintiy ā buddh ā, buddhadhamm ā acintiy ā;
Acintiye pasannānaṃ, vipāko hoti acintiyo’’’.
Itthaṃ sudaṃ bhagavā attano buddhacariyaṃ sambhāvayamāno buddhāpadāniyaṃ [buddhacariyaṃ
(sī.) buddhacaritaṃ (syā.)] nāma dhammapariyāyaṃ abhāsitthāti.
Buddhāpadānaṃ samattaṃ.
2. Paccekabuddhaapadānaṃ
Atha paccekabuddhāpadānaṃ suṇātha –
83 . ‘‘Tathāgataṃ jetavane vasantaṃ, apucchi vedehamunī nataṅgo;
Paccekabuddhā kira nāma honti, bhavanti te hetubhi kehi vīra
[dhīra (sī.) dhīrā (syā.)] .
84 . ‘‘Tadāha sabbaññuvaro mahesī, ānandabhaddaṃ madhurassarena;
‘Ye pubbabuddhesu
[sabbabuddhesu (syā. ka.)] katādhikārā, aladdhamokkhā jinasāsanesu.
85 . ‘‘‘Teneva saṃvegamukhena dhīrā, vināpi buddhehi sutikkhapaññā;
Ārammaṇenāpi parittakena, paccekabodhiṃ anupāpuṇanti.
86 . ‘‘‘Sabbamhi lokamhi mamaṃ ṭhapetvā, paccekabuddhehi samova natthi;
Tesaṃ imaṃ vaṇṇapadesamattaṃ, vakkhāmahaṃ sādhu mahāmunīnaṃ.
87 .
‘‘‘ Sayameva buddh āna ṃ mah āis īna ṃ, sādh ūni v āky āni madh ūva [madhu ṃva (s ī.)] khudda ṃ;
Anuttaraṃ bhesajaṃ patthayantā, suṇātha sabbesu pasannacittā.
88 . ‘‘‘ Paccekabuddh āna ṃ sam āgat āna ṃ, parampara ṃ by ākara ṇā ni y āni;
Ādīnavo yañca virāgavatthuṃ, yathā ca bodhiṃ anupāpuṇiṃsu.
89 . ‘‘‘ Sar āgavatth ūsu vir āgasaññ ī, rattamhi lokamhi virattacitt ā;
Hitvā papañce jitaphanditāni [vidiya phanditāni (sī.) jitabandhitāni (ka.)] , tatheva bodhiṃ
anupāpuṇiṃsu.
90 . ‘‘‘Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, aviheṭhayaṃ aññatarampi tesaṃ;
Mettena cittena hitānukampī, eko care khaggavisāṇakappo.
91 . ‘‘‘Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ, aviheṭhayaṃ aññatarampi tesaṃ;
Na puttamiccheyya kuto sahāyaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
92 . ‘‘‘Saṃsaggajātassa bhavanti snehā, snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahoti;
Ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
93 .
‘‘‘ Mitte suhajje anukampam āno, h āpeti attha ṃ pa ṭibaddhacitto;
Etaṃ bhayaṃ santhave pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
94 . ‘‘‘ Va ṃso vis ālova yath ā visatto, puttesu d āresu ca y ā apekkh ā;
Vaṃse kaḷīrova asajjamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
95 . ‘‘‘ Migo araññamhi yath ā abaddho, yenicchaka ṃ gacchati gocar āya;
Viññ ū naro serita ṃ pekkham āno, eko care khaggavis āṇ akappo.

96 . ‘‘‘ Āmantan ā hoti sah āyamajjhe, v āse ca [v āse (s ī. sy ā.) suttanip ātepi ‘‘ ca ‘‘ kāro natthi] ṭhāne
gamane cārikāya;
Anabhijjhitaṃ seritaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
97 .
‘‘‘ Khi ḍḍā rat ī hoti sah āyamajjhe, puttesu pema ṃ vipulañca hoti;
Piyavippayogaṃ vijigucchamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
98 . ‘‘‘ Cātuddiso appa ṭigho ca hoti, santussam āno itar ītarena;
Parissayānaṃ sahitā achambhī, eko care khaggavisāṇakappo.
99 . ‘‘‘ Dussa ṅgah ā pabbajit āpi eke, atho gaha ṭṭ hā gharam āvasant ā;
Appossukko paraputtesu hutvā, eko care khaggavisāṇakappo.
100 .‘‘‘Oropayitvā gihibyañjanāni, sañchinnapatto yathā koviḷāro;
Chetvāna vīro gihibandhanāni, eko care khaggavisāṇakappo.
101 .‘‘‘Sace labhetha nipakaṃ sahāyaṃ, saddhiṃ caraṃ sādhuvihāridhīraṃ;
Abhibhuyya sabbāni parissayāni, careyya tenattamano satīmā.
102 .‘‘‘No ce labhetha nipakaṃ sahāyaṃ, saddhiṃ caraṃ sādhuvihāridhīraṃ;
Rājāva raṭṭhaṃ vijitaṃ pahāya, eko care mātaṅgaraññeva nāgo.
103 .‘‘‘Addhā pasaṃsāma sahāyasampadaṃ, seṭṭhā samā sevitabbā sahāyā;
Ete aladdhā anavajjabhojī, eko care khaggavisāṇakappo.
104 .‘‘‘Disvā suvaṇṇassa pabhassarāni, kammāraputtena suniṭṭhitāni;
Saṅghaṭṭamānāni duve bhujasmiṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
105 .
‘‘‘ Eva ṃ dut īyena sah ā mamassa, v ācābhil āpo abhisajjan ā vā;
Etaṃ bhayaṃ āyatiṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
106 .‘‘‘ Kāmā hi citr ā madhur ā manoram ā, vir ūpar ūpena mathenti citta ṃ;
Ādīnavaṃ kāmaguṇesu disvā, eko care khaggavisāṇakappo.
107 .‘‘‘ Ītī ca ga ṇḍ o ca upaddavo ca, rogo ca sallañca bhayañca meta ṃ;
Etaṃ bhayaṃ kāmaguṇesu disvā, eko care khaggavisāṇakappo.
108 .‘‘‘ Sītañca u ṇhañca khuda ṃ pip āsa ṃ, vātātape ḍaṃsasar īsape [ḍaṃsasiri ṃsape (s ī. sy ā.)] ca;
Sabbānipetāni abhibbhavitvā [abhisaṃbhavitvā (suttanipāte)] , eko care khaggavisāṇakappo.
109 .‘‘‘ Nāgova y ūth āni vivajjayitv ā, sañj ātakhandho padum ī uḷā ro;
Yathābhirantaṃ viharaṃ araññe, eko care khaggavisāṇakappo.
110 .‘‘‘Aṭṭhānataṃ saṅgaṇikāratassa, yaṃ phassaye [phussaye (syā.)] sāmayikaṃ vimuttiṃ;
Ādiccabandhussa vaco nisamma, eko care khaggavisāṇakappo.
111 .‘‘‘Diṭṭhīvisūkāni upātivatto, patto niyāmaṃ paṭiladdhamaggo;
Uppannañāṇomhi anaññaneyyo, eko care khaggavisāṇakappo.
112 .‘‘‘Nillolupo nikkuho nippipāso, nimmakkha
[nimmakkho (syā.)] niddhantakasāvamoho;
Nir āsayo [nir āsāso (ka.)] sabbaloke bhavitv ā, eko care khaggavis āṇ akappo.

113 .‘‘‘ Pāpa ṃ sah āya ṃ parivajjayetha, anatthadassi ṃ visame nivi ṭṭ ha ṃ;
Sayaṃ na seve pasutaṃ pamattaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
114 .‘‘‘Bahussutaṃ dhammadharaṃ bhajetha, mittaṃ uḷāraṃ paṭibhānavantaṃ;
Aññāya atthāni vineyya kaṅkhaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
115 .‘‘‘Khiḍḍaṃ ratiṃ kāmasukhañca loke, analaṅkaritvā anapekkhamāno;
Vibhūsaṭṭhānā virato saccavādī, eko care khaggavisāṇakappo.
116 .
‘‘‘ Puttañca d āra ṃ pitarañca m ātara ṃ, dhan āni dhaññ āni ca bandhav āni;
Hitvāna kāmāni yathodhikāni, eko care khaggavisāṇakappo.
117 .‘‘‘ Sa ṅgo eso parittamettha sokhya ṃ, appass ādo dukkhamevettha bhiyyo;
Gaḷo [gāho (sī.) kaṇḍo (syā.) gāḷho (ka.)] eso iti ñatvā matimā, eko care khaggavisāṇakappo.
118 .‘‘‘Sandālayitvāna saṃyojanāni, jālaṃva bhetvā salilambucārī;
Aggīva daḍḍhaṃ anivattamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
119 .
‘‘‘ Okkhittacakkh ū na ca p ādalolo, guttindriyo rakkhitam ānas āno;
Anavassuto apariḍayhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
120 .‘‘‘ Oh ārayitv ā gihibyañjan āni, sañchannapatto yath ā pārichatto;
Kāsāyavattho abhinikkhamitvā, eko care khaggavisāṇakappo.
121 .‘‘‘Rasesu gedhaṃ akaraṃ alolo, anaññaposī sapadānacārī;
Kule kule appaṭibaddhacitto, eko care khaggavisāṇakappo.
122 .‘‘‘Pahāya pañcāvaraṇāni cetaso, upakkilese byapanujja sabbe;
Anissito chejja sinehadosaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
123 .‘‘‘Vipiṭṭhikatvāna sukhañca dukkhaṃ, pubbeva somanassadomanassaṃ;
Laddhānupekkhaṃ samathaṃ visuddhaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.
124 .‘‘‘Āraddhavīriyo paramatthapattiyā, alīnacitto akusītavutti;
Daḷhanikkamo thāmabalūpapanno, eko care khaggavisāṇakappo.
125 .‘‘‘Paṭisallānaṃ jhānamariñcamāno, dhammesu niccaṃ anudhammacārī;
Ādīnavaṃ sammasitā bhavesu, eko care khaggavisāṇakappo.
126 .
‘‘‘ Ta ṇhakkhaya ṃ patthayamappamatto, ane ḷam ūgo sutav ā sat īmā;
Saṅkhātadhammo niyato padhānavā, eko care khaggavisāṇakappo.
127 .‘‘‘ Sīhova saddesu asantasanto, v ātova j ālamhi asajjam āno;
Padumaṃva toyena alimpamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
128 .‘‘‘ Sīho yath ā dāṭ habal ī pasayha, r ājā mig āna ṃ abhibhuyya c ārī;
Sevetha pantāni senāsanāni, eko care khaggavisāṇakappo.
129 .‘‘‘ Mettaupekkhakaru ṇaṃ vimutti ṃ, āsevam āno muditañca k āle;
Sabbena lokena avirujjhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.
130 .‘‘‘ Rāgañca dosañca pah āya moha ṃ, sand ālayitv āna sa ṃyojan āni;

Asantasa ṃ jīvitasa ṅkhayamhi, eko care khaggavis āṇ akappo.
131 .‘‘‘Bhajanti sevanti ca kāraṇatthā, nikkāraṇā dullabhā ajja mittā;
Attatthapaññā asucīmanussā, eko care khaggavisāṇakappo.
132 .‘‘‘Visuddhasīlā suvisuddhapaññā, samāhitā jāgariyānuyuttā;
Vipassakā dhammavisesadassī, maggaṅgabojjhaṅgagate vijaññā.
133 .
‘‘‘ Suññappa ṇidhiñca tath ānimitta ṃ [suññatappa ṇī hitañc ānimitta ṃ (sī.)] , āsevayitv ā
jinasāsanamhi;
Ye sāvakattaṃ na vajanti dhīrā, bhavanti paccekajinā sayambhū.
134 .‘‘‘Mahantadhammā bahudhammakāyā, cittissarā sabbadukkhoghatiṇṇā;
Udaggacittā paramatthadassī, sīhopamā khaggavisāṇakappā.
135 .‘‘‘Santindriyā santamanā samādhī, paccantasattesu patippacārā
[paccattagambhīramatappacārā
(sī.)] ;
Dīpā parattha idha vijjalantā, paccekabuddhā satataṃ hitāme.
136 .‘‘‘ Pah īnasabb āvara ṇā janind ā, lokappad īpā ghanakañcan ābh ā;
Nissaṃsayaṃ lokasudakkhiṇeyyā, paccekabuddhā satatappitāme.
137 .‘‘‘ Paccekabuddh ānasubh āsit āni, caranti lokamhi sadevakamhi;
Sutvā tathā ye na karonti bālā, caranti dukkhesu punappunaṃ te.
138 .‘‘‘ Paccekabuddh ānasubh āsit āni, madhu ṃ yath ā khuddamavassavanta ṃ;
Sutvā tathā ye paṭipattiyuttā, bhavanti te saccadasā sapaññā’.
139 .‘‘ Paccekabuddhehi jinehi bh āsit ā, kath ā [gāth ā (sī. sy ā.)] uḷā rā abhinikkhamitv ā;
Tā sakyasīhena naruttamena, pakāsitā dhammavijānanatthaṃ.
140 .‘‘ Lok ānukamp āya im āni tesa ṃ, paccekabuddh āna vikubbit āni;
Saṃvegasaṅgamativaḍḍhanatthaṃ, sayambhusīhena pakāsitānī’’ti.
Paccekabuddhāpadānaṃ samattaṃ.
3-1. Sāriputtattheraapadānaṃ
Atha therāpadānaṃ suṇātha –
141 .‘‘Himavantassa avidūre, lambako nāma pabbato;
Assamo sukato mayhaṃ, paṇṇasālā sumāpitā.
142 .
‘‘ Utt ānak ūlā nadik ā, supatitth ā manoram ā;
Susuddhapuḷinākiṇṇā, avidūre mamassamaṃ.
143 .‘‘ Asakkhar ā apabbh ārā, sādu appa ṭigandhik ā;
Sandatī nadikā tattha, sobhayantā mamassamaṃ.
144 .‘‘ Kumbh īlā makar ā cettha, susum ārā [su ṃsum ārā (sī. sy ā. )] ca kacchap ā;
Caranti nadiy ā tattha, sobhayant ā mamassama ṃ.

145 .‘‘ Pāṭ hīnā pāvus ā macch ā, balaj ā [vajal ā (sī. sy ā.) jalaj ā (pī.)] muñjarohit ā;
Vaggaḷā [vaggulā (sī.) vagguḷā (syā.) maggurā (theragāthā)] papatāyantā, sobhayanti
[papatāyanti, sobhayantā (ka.)] mamassamaṃ.
146 .‘‘ Ubho kūlesu nadiy ā, pupphino phalino dum ā;
Ubhato abhilambantā, sobhayanti [abhilambanti sobhayantā (ka.)] mamassamaṃ.
147 .‘‘ Amb ā sālā ca tilak ā, pāṭ al ī sinduv ārak ā [sinduv ārik ā (bah ūsu)] ;
Dibbagandhā sampavanti, pupphitā mama assame.
148 .‘‘ Campak ā sa ḷal ā nīpā [nimb ā (ka.)] , n āgapunn āgaketak ā;
Dibbagandhā sampavanti, pupphitā mama assame.
149 .‘‘Atimuttā asokā ca, bhaginīmālā ca pupphitā;
Aṅkolā bimbijālā
[bimbajālā (ka.)] ca, pupphitā mama assame.
150 .‘‘Ketakā kandali [kadalī (syā.)] ceva, godhukā tiṇasūlikā;
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ.
151 .‘‘Kaṇikārā kaṇṇikā ca, asanā ajjunā bahū;
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ.
152 .‘‘Punnāgā giripunnāgā, koviḷārā ca pupphitā;
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ.
153 .‘‘Uddhālakā ca kuṭajā, kadambā vakulā bahū;
Dibbagandhaṃ sampavantā, sobhayanti mamassamaṃ.
154 .
‘‘ Āḷ ak ā isimugg ā ca, kadalim ātulu ṅgiyo;
Gandhodakena saṃvaḍḍhā, phalāni dhārayanti te.
155 .‘‘ Aññe pupphanti padum ā, aññe j āyanti kesar ī;
Aññe opupphā padumā, pupphitā taḷāke tadā.
156 .‘‘ Gabbha ṃ ga ṇhanti padum ā, niddh āvanti mul āḷ iyo;
Siṃghāṭipattamākiṇṇā, sobhanti taḷāke tadā.
157 .‘‘ Nayit ā ambagandh ī ca, uttal ī bandhuj īvak ā;
Dibbagandhā sampavanti, pupphitā taḷāke tadā.
158 .‘‘ Pāṭ hīnā pāvus ā macch ā, balaj ā muñjarohit ā;
Saṃgulā maggurā [maṅgurā (sī. ka.)] ceva, vasanti taḷāke tadā.
159 .‘‘Kumbhīlā susumārā ca, tantigāhā ca rakkhasā;
Oguhā
[ogāhā (syā.)] ajagarā ca, vasanti taḷāke tadā.
160 .‘‘Pārevatā ravihaṃsā, cakkavākā nadīcarā;
Kokilā sukasāḷikā, upajīvanti taṃ saraṃ.
161 .‘‘Kukkutthakā kuḷīrakā, vane pokkharasātakā;
Dindibh ā suvapot ā ca, upaj īvanti ta ṃ sara ṃ.

162 .‘‘ Ha ṃsā koñc ā may ūrā ca, kokil ā tambac ūḷ ak ā [tambac ūḷ ik ā (sī.)] ;
Pampakā jīvaṃjīvā ca, upajīvanti taṃ saraṃ.
163 .‘‘Kosikā poṭṭhasīsā ca, kurarā senakā bahū;
Mahākāḷā ca sakuṇā, upajīvanti taṃ saraṃ.
164 .‘‘Pasadā ca varāhā ca, camarā gaṇḍakā bahū
[vakā bheraṇḍakā bahū (sī. syā.)] ;
Rohiccā sukapotā [suttapotā (syā.)] ca, upajīvanti taṃ saraṃ.
165 .‘‘ Sīhabyaggh ā ca d īpī ca, acchakokataracchak ā;
Tidhā pabhinnamātaṅgā, upajīvanti taṃ saraṃ.
166 .‘‘ Kinnar ā vānar ā ceva, athopi vanakammik ā;
Cetā ca luddakā ceva, upajīvanti taṃ saraṃ.
167 .‘‘Tindukāni piyālāni, madhukā kāsumārayo [kāsamāriyo (syā.)] ;
Dhuvaṃ phalāni dhārenti, avidūre mamassamaṃ.
168 .‘‘ Kosamb ā [kosumbh ā (sī. sy ā.)] sa ḷal ā nimb ā [sa ḷal ā nīpā (sī. sy ā.) panas ā amb ā (?)] ,
sāduphalasamāyutā;
Dhuvaṃ phalāni dhārenti, avidūre mamassamaṃ.
169 .‘‘Harītakā āmalakā, ambajambuvibhītakā;
Kolā bhallātakā billā, phalāni dhārayanti te.
170 .‘‘Āluvā ca kaḷambā ca, biḷālītakkaḷāni ca;
Jīvakā sutakā ceva, bahukā mama assame.
171 .
‘‘ Assamass āvid ūramhi, ta ḷā kāsu ṃ sunimmit ā;
Acchodakā sītajalā, supatitthā manoramā.
172 .‘‘ Padumuppalasañchann ā, pu ṇḍ ar īkasam āyut ā;
Mandālakehi sañchannā, dibbagandho pavāyati.
173 .‘‘ Evasabba ṅgasampanne, pupphite phalite vane;
Sukate assame ramme, viharāmi ahaṃ tadā.
174 .‘‘ Sīlav ā vatasampanno [vattasampanno (sy ā.)] , jh āyī jh ānarato sad ā;
Pañcābhiññābalappatto, suruci nāma tāpaso.
175 .‘‘ Catuv īsasahass āni, siss ā mayha ṃ upa ṭṭ hahu;
Sabbeva brāhmaṇā ete, jātimanto yasassino.
176 .‘‘Lakkhaṇe itihāse ca, sanighaṇṭusakeṭubhe;
Padakā veyyākaraṇā, sadhamme pāramiṃ gatā.
177 .‘‘Uppātesu nimittesu, lakkhaṇesu ca kovidā;
Pathabyā bhūmantalikkhe, mama sissā susikkhitā.
178 .‘‘Appicchā nipakā ete, appāhārā alolupā;
Lābh ālābhena santu ṭṭ hā, pariv ārenti ma ṃ sad ā.

179 .‘‘ Jh āyī jh ānarat ā dh īrā, santacitt ā sam āhit ā;
Ākiñcaññaṃ patthayantā, parivārenti maṃ sadā.
180 .‘‘Abhiññāpāramippattā, pettike gocare ratā;
Antalikkhacarā dhīrā, parivārenti maṃ sadā.
181 .‘‘Saṃvutā chasu dvāresu, anejā rakkhitindriyā;
Asaṃsaṭṭhā ca te dhīrā, mama sissā durāsadā.
182 .
‘‘ Palla ṅkena nisajj āya, ṭhānaca ṅkamanena ca;
Vītināmenti te rattiṃ, mama sissā durāsadā.
183 .‘‘ Rajan īye na rajjanti, dussan īye na dussare;
Mohanīye na muyhanti, mama sissā durāsadā.
184 .‘‘Iddhiṃ vīmaṃsamānā te, vattanti niccakālikaṃ;
Pathaviṃ
[paṭhaviṃ (sī. syā.)] te pakampenti, sārambhena durāsadā.
185 .‘‘ Kīḷ am ānā ca te siss ā, kīḷ anti jh ānak īḷ ita ṃ;
Jambuto phalamānenti, mama sissā durāsadā.
186 .‘‘ Aññe gacchanti goy āna ṃ, aññe pubbavidehaka ṃ [pubbavidehana ṃ (sy ā. ka.)] ;
Aññe ca uttarakuruṃ, esanāya durāsadā.
187 .‘‘Purato pesenti khāriṃ, pacchato ca vajanti te;
Catuvīsasahassehi, chāditaṃ hoti ambaraṃ.
188 .‘‘Aggipākī anaggī ca, dantodukkhalikāpi ca;
Asmena koṭṭitā keci, pavattaphalabhojanā.
189 .‘‘Udakorohaṇā keci, sāyaṃ pāto sucīratā;
Toyābhisecanakarā, mama sissā durāsadā.
190 .‘‘Parūḷhakacchanakhalomā, paṅkadantā rajassirā;
Gandhitā sīlagandhena, mama sissā durāsadā.
191 .‘‘Pātova sannipatitvā, jaṭilā uggatāpanā;
Lābhālābhaṃ pakittetvā, gacchanti ambare tadā.
192 .
‘‘ Etesa ṃ pakkamant āna ṃ, mah āsaddo pavattati;
Ajinacammasaddena, muditā honti devatā.
193 .‘‘ Disodisa ṃ pakkamanti, antalikkhacar ā is ī;
Sake balenupatthaddhā, te gacchanti yadicchakaṃ.
194 .‘‘ Pathav īkampak ā ete, sabbeva nabhac ārino;
Uggatejā duppasahā, sāgarova akhobhiyā.
195 .‘‘ Ṭhānaca ṅkamino keci, keci nesajjik ā is ī;
Pavattabhojanā keci, mama sissā durāsadā.
196 .‘‘ Mett āvih ārino ete, hites ī sabbap āṇ ina ṃ;

Anattukka ṃsak ā sabbe, na te vambhenti kassaci.
197 .‘‘Sīharājāvasambhītā, gajarājāva thāmavā;
Durāsadā byagghāriva, āgacchanti mamantike.
198 .‘‘Vijjādharā devatā ca, nāgagandhabbarakkhasā;
Kumbhaṇḍā dānavā garuḷā, upajīvanti taṃ saraṃ.
199 .
‘‘ Te ja ṭā kh āribharit ā, ajinuttarav āsan ā;
Antalikkhacarā sabbe, upajīvanti taṃ saraṃ.
200 .‘‘ Sad ānucchavik ā [tad ānucchavik ā (sy ā. ka.)] ete, aññamañña ṃ sag ārav ā;
Catubbīsasahassānaṃ, khipitasaddo na vijjati.
201 .‘‘Pāde pādaṃ nikkhipantā, appasaddā susaṃvutā;
Upasaṅkamma sabbeva
[sabbe te (syā.)] , sirasā vandare mamaṃ.
202 .‘‘ Tehi sissehi parivuto, santehi ca tapassibhi;
Vasāmi assame tattha, jhāyī jhānarato ahaṃ.
203 .‘‘ Is īna ṃ sīlagandhena, pupphagandhena c ūbhaya ṃ;
Phalīnaṃ phalagandhena, gandhito hoti assamo.
204 .‘‘Rattindivaṃ na jānāmi, arati me na vijjati;
Sake sisse ovadanto, bhiyyo hāsaṃ labhāmahaṃ.
205 .‘‘Pupphānaṃ pupphamānānaṃ, phalānañca vipaccataṃ;
Dibbagandhā pavāyanti, sobhayantā mamassamaṃ.
206 .‘‘Samādhimhā vuṭṭhahitvā, ātāpī nipako ahaṃ;
Khāribhāraṃ gahetvāna, vanaṃ ajjhogahiṃ ahaṃ.
207 .‘‘Uppāte supine cāpi, lakkhaṇesu susikkhito;
Pavattamānaṃ
[vattamānaṃ (ka.)] mantapadaṃ, dhārayāmi ahaṃ tadā.
208 .‘‘Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
Vivekakāmo sambuddho, himavantamupāgami.
209 .
‘‘ Ajjhog āhetv ā himavanta ṃ, aggo k āru ṇiko muni;
Pallaṅkaṃ ābhujitvāna, nisīdi purisuttamo.
210 .‘‘ Tamaddas āha ṃ sambuddha ṃ, sappabh āsa ṃ manorama ṃ;
Indīvaraṃva jalitaṃ, ādittaṃva hutāsanaṃ.
211 .‘‘ Jalanta ṃ dīparukkha ṃva, vijjuta ṃ gaga ṇe yath ā;
Suphullaṃ sālarājaṃva, addasaṃ lokanāyakaṃ.
212 .‘‘ Aya ṃ nāgo mah āvīro, dukkhassantakaro muni;
Imaṃ dassanamāgamma, sabbadukkhā pamuccare.
213 .‘‘ Disv ānāha ṃ devadeva ṃ, lakkha ṇaṃ upadh ārayi ṃ;
Buddho nu kho na v ā buddho, handa pass āmi cakkhuma ṃ.

214 .‘‘ Sahass ārāni cakk āni, dissanti cara ṇuttame;
Lakkhaṇānissa disvāna, niṭṭhaṃ gacchiṃ tathāgate.
215 .‘‘Sammajjaniṃ gahetvāna, sammajjitvānahaṃ tadā;
Atha pupphe samānetvā, buddhaseṭṭhaṃ apūjayiṃ.
216 .‘‘Pūjayitvāna taṃ buddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ;
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā, namassiṃ lokanāyakaṃ.
217 .
‘‘ Yena ñ āṇ ena sambuddho, viharati [viharittha (s ī.), vihareti (ka.)] an āsavo;
Taṃ ñāṇaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
218 .‘‘‘ Samuddharasima ṃ [samuddharayima ṃ (sy ā.)] loka ṃ, sayambh ū amitodaya;
Tava dassanamāgamma, kaṅkhāsotaṃ taranti te.
219 .‘‘‘Tuvaṃ satthā ca ketu ca, dhajo yūpo ca pāṇinaṃ;
Parāyaṇo
[parāyano (syā. ka.)] patiṭṭhā ca, dīpo ca dvipaduttamo.
220 .‘‘‘ Sakk ā samudde udaka ṃ, pametu ṃ āḷ hakena v ā;
Na tveva tava sabbaññu, ñāṇaṃ sakkā pametave.
221 .‘‘‘ Dh āretu ṃ pathavisakk ā, ṭhapetv ā tulama ṇḍ ale;
Na tveva tava sabbaññu, ñāṇaṃ sakkā dharetave.
222 .‘‘‘Ākāso minituṃ sakkā, rajjuyā aṅgulena vā;
Na tveva tava sabbaññu, ñāṇaṃ sakkā pametave.
223 .‘‘‘Mahāsamudde udakaṃ, pathavī cākhilā jaṭaṃ
[pathaviṃ cākhilañjahe (syā.)] ;
Buddhañāṇaṃ upādāya, upamāto na yujjare.
224 .‘‘‘Sadevakassa lokassa, cittaṃ yesaṃ pavattati;
Antojālīkatā
[antojālagatā (pī.)] ete, tava ñāṇamhi cakkhuma.
225 .‘‘‘Yena ñāṇena pattosi, kevalaṃ bodhimuttamaṃ;
Tena ñāṇena sabbaññu, maddasī paratitthiye’.
226 .‘‘Imā gāthā thavitvāna, suruci nāma tāpaso;
Ajinaṃ pattharitvāna, pathaviyaṃ nisīdi so.
227 .
‘‘ Cull āsītisahass āni, ajjhog āḷ ho maha ṇṇ ave;
Accugato tāvadeva, girirājā pavuccati.
228 .‘‘ Tāva accuggato neru, āyato vitthato ca so;
Cuṇṇito aṇubhedena, koṭisatasahassaso [sahassiyo (syā. ka.)] .
229 .‘‘ Lakkhe ṭhapiyam ānamhi, parikkhayamagacchatha;
Na tveva tava sabbaññu, ñāṇaṃ sakkā pametave.
230 .‘‘ Sukhumacchikena j ālena, udaka ṃ yo parikkhipe;
Ye keci udake pāṇā, antojālīkatā siyuṃ.
231 .‘‘ Tatheva hi mah āvīra, ye keci puthutitthiy ā;

Di ṭṭ higahanapakkhand ā [pakkhant ā (sī. sy ā.)] , par āmāsena mohit ā.
232 .‘‘Tava suddhena ñāṇena, anāvaraṇadassinā;
Antojālīkatā ete, ñāṇaṃ te nātivattare.
233 .‘‘Bhagavā tamhi samaye, anomadassī mahāyaso;
Vuṭṭhahitvā samādhimhā, disaṃ olokayī jino.
234 .
‘‘ Anomadassimunino, nisabho n āma s āvako;
Parivuto satasahassehi, santacittehi tādibhi.
235 .‘‘ Kh īṇā savehi suddhehi, cha ḷabhiññehi jh āyibhi;
Cittamaññāya buddhassa, upesi lokanāyakaṃ.
236 .‘‘Antalikkhe ṭhitā tattha, padakkhiṇamakaṃsu te;
Namassantā pañjalikā, otaruṃ
[oruhuṃ (syā.)] buddhasantike.
237 .‘‘ Anomadass ī bhagav ā, lokaje ṭṭ ho nar āsabho;
Bhikkhusaṅghe nisiditvā, sitaṃ pātukarī jino.
238 .‘‘ Varu ṇo nāmupa ṭṭ hāko, anomadassissa satthuno;
Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā, apucchi lokanāyakaṃ.
239 .‘‘‘Ko nu kho bhagavā hetu, sitakammassa satthuno;
Na hi buddhā ahetūhi, sitaṃ pātukaronti te’.
240 .‘‘Anomadassī bhagavā, lokajeṭṭho narāsabho;
Bhikkhumajjhe nisīditvā, imaṃ gāthaṃ abhāsatha.
241 .‘‘‘Yo maṃ pupphena pūjesi, ñāṇañcāpi anutthavi;
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇotha mama bhāsato.
242 .‘‘‘Buddhassa giramaññāya, sabbe devā samāgatā;
Saddhammaṃ sotukāmā te, sambuddhamupasaṅkamuṃ.
243 .‘‘‘Dasasu lokadhātūsu, devakāyā mahiddhikā;
Saddhammaṃ sotukāmā te, sambuddhamupasaṅkamuṃ.
244 .
‘‘‘ Hatth ī ass ā rath ā patt ī, sen ā ca catura ṅgin ī;
Parivāressantimaṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
245 .‘‘‘ Sa ṭṭ hit ūriyasahass āni, bheriyo samala ṅkat ā;
Upaṭṭhissantimaṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
246 .‘‘‘ So ḷasitthisahass āni, n āriyo samala ṅkat ā;
Vicittavatthābharaṇā, āmuttamaṇikuṇḍalā.
247 .‘‘‘ Aḷā rapamh ā hasul ā, susaññ ā tanumajjhim ā;
Parivāressantimaṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
248 .‘‘‘ Kappasatasahass āni, devaloke ramissati;
Sahassakkhattu ṃ cakkavatt ī, rājā ra ṭṭ he bhavissati.

249 .‘‘‘ Sahassakkhattu ṃ devindo, devarajja ṃ karissati;
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ [asaṅkhayaṃ (syā. ka.) evamuparipi] .
250 .‘‘‘Pacchime bhavasampatte [pacchimabhave sampatte (sī.)] , manussattaṃ gamissati;
Brāhmaṇī sāriyā nāma, dhārayissati kucchinā.
251 .‘‘‘Mātuyā nāmagottena, paññāyissatiyaṃ naro;
Sāriputtoti nāmena, tikkhapañño bhavissati.
252 .
‘‘‘ As ītiko ṭī cha ḍḍ etv ā, pabbajissatikiñcano;
Gavesanto santipadaṃ, carissati mahiṃ imaṃ.
253 .‘‘‘ Apparimeyye ito kappe, okk ākakulasambhavo;
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
254 .‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
Sāriputtoti nāmena, hessati aggasāvako.
255 .
‘‘‘ Aya ṃ bh āgīrath ī [bh āgīras ī (sy ā. ka.)] ga ṅgā, himavant ā pabh āvit ā;
Mahāsamuddamappeti, tappayantī mahodadhiṃ [mahodadhī (?) gaṅgādimahānadiyoti attho] .
256 .‘‘‘ Tathev āya ṃ sāriputto, sake t īsu vis ārado;
Paññāya pāramiṃ gantvā, tappayissati pāṇine [pāṇino (sī. syā.)] .
257 .‘‘‘Himavantamupādāya, sāgarañca mahodadhiṃ;
Etthantare yaṃ pulinaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
258 .‘‘‘Tampi sakkā asesena, saṅkhātuṃ gaṇanā yathā;
Na tveva sāriputtassa, paññāyanto bhavissati.
259 .‘‘‘Lakkhe ṭhapiyamānamhi, khīye gaṅgāya vālukā;
Na tveva sāriputtassa, paññāyanto bhavissati.
260 .‘‘‘Mahāsamudde ūmiyo, gaṇanāto asaṅkhiyā;
Tatheva sāriputtassa, paññāyanto na hessati.
261 .‘‘‘Ārādhayitvā sambuddhaṃ, gotamaṃ sakyapuṅgavaṃ;
Paññāya pāramiṃ gantvā, hessati aggasāvako.
262 .
‘‘‘ Pavattitadhammacakka ṃ, sakyaputtena t ādin ā;
Anuvattessati sammā, vassento dhammavuṭṭhiyo.
263 .‘‘‘ Sabbameta ṃ abhiññ āya, gotamo sakyapu ṅgavo;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, aggaṭṭhāne ṭhapessati’.
264 .‘‘ Aho me sukatakamma ṃ, anomadassissa satthuno;
Yassāhaṃ kāraṃ [yassādhikāraṃ (syā.)] katvāna, sabbattha pāramiṃ gato.
265 .‘‘ Aparimeyye katakamma ṃ, phaladassesi me idha;
Sumutto saravegova, kilese jhāpayiṃ ahaṃ.
266 .‘‘ Asa ṅkhata ṃ gavesanto, nibb ānaacalapada ṃ;

Vicina ṃ titthiye sabbe, es āha ṃ sa ṃsari ṃ bhave.
267 .‘‘Yathāpi byādhito poso, pariyeseyya osadhaṃ;
Vicineyya vanaṃ
[dhanaṃ (syā. ka.)] sabbaṃ, byādhito parimuttiyā.
268 .‘‘Asaṅkhataṃ gavesanto, nibbānaṃ amataṃ padaṃ;
Abbokiṇṇaṃ
[abbocchinnaṃ (aṭṭha.)] pañcasataṃ, pabbajiṃ isipabbajaṃ.
269 .‘‘ Ja ṭā bh ārena bharito, ajinuttaraniv āsano;
Abhiññāpāramiṃ gantvā, brahmalokaṃ agacchihaṃ.
270 .‘‘ Natthi bāhirake suddhi, ṭhapetv ā jinas āsana ṃ;
Ye keci buddhimā sattā, sujjhanti jinasāsane.
271 .‘‘Attakāramayaṃ [atthakāramayaṃ (ka.)] etaṃ, nayidaṃ itihītihaṃ;
Asaṅkhataṃ gavesanto, kutitthe [kutitthaṃ (sī. syā.)] sañcariṃ ahaṃ.
272 .‘‘ Yath ā sāratthiko poso, kadali ṃ chetv āna ph ālaye;
Na tattha sāraṃ vindeyya, sārena rittako hi so.
273 .‘‘ Tatheva titthiy ā loke, n ānādi ṭṭ hī bahujjan ā;
Asaṅkhatena rittāse, sārena kadalī yathā.
274 .‘‘Pacchime bhavasampatte, brahmabandhu ahosahaṃ;
Mahābhogaṃ chaḍḍetvāna, pabbajiṃ anagāriyaṃ.
Paṭhamabhāṇavāraṃ.
275 .‘‘Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṃ vedāna pāragū;
Brāhmaṇo sañcayo
[sañjayo (sī. syā. pī.)] nāma, tassa mūle vasāmahaṃ.
276 .‘‘Sāvako te mahāvīra, assaji nāma brāhmaṇo;
Durāsado uggatejo, piṇḍāya caratī tadā.
277 .‘‘Tamaddasāsiṃ sappaññaṃ, muniṃ mone samāhitaṃ;
Santacittaṃ mahānāgaṃ, suphullaṃ padumaṃ yathā.
278 .
‘‘ Disv ā me cittamuppajji, sudanta ṃ suddham ānasa ṃ;
Usabhaṃ pavaraṃ vīraṃ, arahāyaṃ bhavissati.
279 .‘‘ Pāsādiko iriyati, abhir ūpo susa ṃvuto;
Uttame damathe danto, amatadassī bhavissati.
280 .‘‘ Ya ṃnūnāha ṃ uttamattha ṃ, puccheyya ṃ tu ṭṭ ham ānasa ṃ;
So me puṭṭho kathessati, paṭipucchāmahaṃ tadā.
281 .‘‘ Pi ṇḍ ap āta ṃ [pi ṇḍ ac āra ṃ (sy ā.)] carantassa, pacchato agam āsaha ṃ;
Okāsaṃ paṭimānento, pucchituṃ amataṃ padaṃ.
282 .‘‘ Vīthintare anuppatta ṃ, upagantv āna pucchaha ṃ;
Katha ṃ gottosi tva ṃ vīra, kassa sissosi m ārisa ’.

283 .‘‘ So me pu ṭṭ ho viy ākāsi, asambh ītova kesar ī;
Buddho loke samuppanno, tassa sissomhi āvuso’.
284 .‘‘‘Kīdisaṃ te mahāvīra, anujāta mahāyasa;
Buddhassa sāsanaṃ dhammaṃ, sādhu me kathayassu bho’.
285 .‘‘So me puṭṭho kathī sabbaṃ, gambhīraṃ nipuṇaṃ padaṃ;
Taṇhāsallassa hantāraṃ, sabbadukkhāpanūdanaṃ.
286 .
‘‘‘ Ye dhamm ā hetuppabhav ā, tesa ṃ hetu ṃ tath āgato āha;
Tesañca yo nirodho, evaṃ vādī mahāsamaṇo’.
287 .‘‘ Soha ṃ vissajjite pañhe, pa ṭhama ṃ phalamajjhaga ṃ;
Virajo vimalo āsiṃ, sutvāna jinasāsanaṃ.
288 .‘‘Sutvāna munino vākyaṃ, passitvā dhammamuttamaṃ;
Pariyogāḷhasaddhammo, imaṃ gāthamabhāsahaṃ.
289 .
‘‘‘ Eseva dhammo yadi t āvadeva, paccabyathapadamasoka ṃ;
Adiṭṭhaṃ abbhatītaṃ, bahukehi kappanahutehi’.
290 .‘‘ Sv āha ṃ dhamma ṃ gavesanto, kutitthe sañcari ṃ aha ṃ;
So me attho anuppatto, kālo me nappamajjituṃ.
291 .‘‘Tositohaṃ assajinā, patvāna acalaṃ padaṃ;
Sahāyakaṃ gavesanto, assamaṃ agamāsahaṃ.
292 .‘‘Dūratova mamaṃ disvā, sahāyo me susikkhito;
Iriyāpathasampanno
[iriyāpathaṃ mamaṃ disvā (ka.)] , idaṃ vacanamabravi.
293 .‘‘‘Pasannamukhanettosi, munibhāvova dissati;
Amatādhigato kacci, nibbānamaccutaṃ padaṃ.
294 .‘‘‘Subhānurūpo āyāsi, āneñjakārito viya;
Dantova dantadamatho
[dantovuttamadamatho (sī.) dantova danta damathe (syā.)] , upasantosi
brāhmaṇa.
295 .‘‘‘ Amata ṃ may ādhigata ṃ, sokasall āpan ūdana ṃ;
Tvampi taṃ adhigacchesi [adhigacchāhi (sī.), adhigacchehi (syā.), adhigatosi (?)] , gacchāma
buddhasantikaṃ’.
296 .‘‘Sādhūti so paṭissutvā, sahāyo me susikkhito;
Hatthena hatthaṃ gaṇhitvā, upagamma
[upāgami (sī.), upāgamma (syā.)] tavantikaṃ.
297 .‘‘Ubhopi pabbajissāma, sakyaputta tavantike;
Tava sāsanamāgamma, viharāma anāsavā.
298 .‘‘Kolito iddhiyā seṭṭho, ahaṃ paññāya pārago;
Ubhova ekato hutvā, sāsanaṃ sobhayāmase.
299 .
‘‘ Apariyositasa ṅkappo , kutitthe sañcari ṃ aha ṃ;
Tava dassanamāgamma, saṅkappo pūrito mama.

300 .‘‘ Pathaviya ṃ pati ṭṭ hāya, pupphanti samaye dum ā;
Dibbagandhā sampavanti, tosenti sabbapāṇinaṃ.
301 .‘‘Tathevāhaṃ mahāvīra, sakyaputta mahāyasa;
Sāsane te patiṭṭhāya, samayesāmi pupphituṃ.
302 .‘‘Vimuttipupphaṃ esanto, bhavasaṃsāramocanaṃ;
Vimuttipupphalābhena, tosemi sabbapāṇinaṃ.
303 .
‘‘ Yāvat ā buddhakhettamhi, ṭhapetv āna mah āmuni ṃ;
Paññāya sadiso natthi, tava puttassa cakkhuma.
304 .‘‘ Suvin ītā ca te siss ā, paris ā ca susikkhit ā;
Uttame damathe dantā, parivārenti taṃ sadā.
305 .‘‘Jhāyī jhānaratā dhīrā, santacittā samāhitā;
Munī moneyyasampannā, parivārenti taṃ sadā.
306 .
‘‘ Appicch ā nipak ā dh īrā, app āhārā alolup ā;
Lābhālābhena santuṭṭhā, parivārenti taṃ sadā.
307 .‘‘ Āraññik ā dhutarat ā, jh āyino l ūkhac īvar ā;
Vivekābhiratā dhīrā, parivārenti taṃ sadā.
308 .‘‘Paṭipannā phalaṭṭhā ca, sekhā phalasamaṅgino;
Āsīsakā
[āsiṃsakā (sī. syā.)] uttamatthaṃ, parivārenti taṃ sadā.
309 .‘‘Sotāpannā ca vimalā, sakadāgāmino ca ye;
Anāgāmī ca arahā, parivārenti taṃ sadā.
310 .‘‘Satipaṭṭhānakusalā, bojjhaṅgabhāvanāratā;
Sāvakā te bahū sabbe, parivārenti taṃ sadā.
311 .‘‘Iddhipādesu kusalā, samādhibhāvanāratā;
Sammappadhānānuyuttā, parivārenti taṃ sadā.
312 .‘‘Tevijjā chaḷabhiññā ca, iddhiyā pāramiṃ gatā;
Paññāya pāramiṃ pattā, parivārenti taṃ sadā.
313 .
‘‘ Edis ā te mah āvīra, tava siss ā susikkhit ā;
Durāsadā uggatejā, parivārenti taṃ sadā.
314 .‘‘ Tehi sissehi parivuto, saññatehi tapassibhi;
Migarājāvasambhīto, uḷurājāva sobhasi.
315 .‘‘ Pathaviya ṃ pati ṭṭ hāya, ruhanti dhara ṇī ruh ā;
Vepullataṃ pāpuṇanti, phalañca dassayanti te.
316 .‘‘ Pathav īsadiso tva ṃsi, sakyaputta mah āyasa;
Sāsane te patiṭṭhāya, labhanti amataṃ phalaṃ.
317 .‘‘ Sindhu sarassat ī ceva, nadiyo candabh āgik ā;

Ga ṅgā ca yamun ā ceva, sarabh ū ca atho mah ī.
318 .‘‘Etāsaṃ sandamānānaṃ, sāgaro sampaṭicchati;
Jahanti purimaṃ nāmaṃ, sāgaroteva ñāyati.
319 .‘‘Tathevime catubbaṇṇā, pabbajitvā tavantike;
Jahanti purimaṃ nāmaṃ, buddhaputtāti ñāyare.
320 .
‘‘ Yath āpi cando vimalo, gaccha ṃ ā kāsadh ātuy ā;
Sabbe tāragaṇe loke, ābhāya atirocati.
321 .‘‘ Tatheva tva ṃ mah āvīra, parivuto devam ānuse;
Ete sabbe atikkamma, jalasi sabbadā tuvaṃ.
322 .‘‘Gambhīre uṭṭhitā ūmī, na velamativattare;
Sabbā velaṃva phusanti
[sabbāva velaṃ phusanti (sī.), sabbā velaṃ paphussanti (syā.)] ,
sañcuṇṇā vikiranti tā.
323 .‘‘Tatheva titthiyā loke, nānādiṭṭhī bahujjanā;
Dhammaṃ vāditukāmā te, nātivattanti taṃ muniṃ.
324 .‘‘Sace ca taṃ pāpuṇanti, paṭivādehi cakkhuma;
Tavantikaṃ upāgantvā, sañcuṇṇāva bhavanti te.
325 .‘‘Yathāpi udake jātā, kumudā mandālakā bahū;
Upalimpanti
[upalippanti (?)] toyena, kaddamakalalena ca.
326 .‘‘ Tatheva bahuk ā satt ā, loke j ātā vir ūhare;
Aṭṭitā rāgadosena, kaddame kumudaṃ yathā.
327 .‘‘ Yath āpi padumajalaja ṃ, jalamajjhe vir ūhati;
Na so limpati toyena, parisuddho hi kesarī.
328 .‘‘ Tatheva tva ṃ mah āvīra, loke j āto mah āmuni;
Nopalimpasi lokena, toyena padumaṃ yathā.
329 .‘‘ Yath āpi rammake m āse, bah ū pupphanti v ārij ā;
Nātikkamanti taṃ māsaṃ, samayo pupphanāya so.
330 .‘‘ Tatheva tva ṃ mah āvīra, pupphito te vimuttiy ā;
Sāsanaṃ nātivattanti, padumaṃ vārijaṃ yathā.
331 .‘‘Supupphito sālarājā, dibbagandhaṃ pavāyati;
Aññasālehi parivuto, sālarājāva sobhati.
332 .‘‘Tatheva tvaṃ mahāvīra, buddhañāṇena pupphito;
Bhikkhusaṅghaparivuto, sālarājāva sobhasi.
333 .‘‘Yathāpi selo himavā, osadho sabbapāṇinaṃ;
Nāgānaṃ asurānañca, devatānañca ālayo.
334 .‘‘Tatheva tvaṃ mahāvīra, osadho viya pāṇinaṃ;

Tevijj ā cha ḷabhiññ ā ca, iddhiy ā pārami ṃ gat ā.
335 .‘‘Anusiṭṭhā mahāvīra, tayā kāruṇikena te;
Ramanti dhammaratiyā, vasanti tava sāsane.
336 .‘‘Migarājā yathā sīho, abhinikkhamma āsayā;
Catuddisānuviloketvā
[viloketvā (sī. syā.), nuloketvā (ka.)] ,
Tikkhattuṃ abhinādati.
337 .
‘‘ Sabbe mig ā uttasanti, migar ājassa gajjato;
Tathā hi jātimā eso, pasū tāseti sabbadā.
338 .‘‘Gajjato te mahāvīra, vasudhā sampakampati;
Bodhaneyyāvabujjhanti, tasanti mārakāyikā.
339 .
‘‘ Tasanti titthiy ā sabbe, nadato te mah āmuni;
Kākā senāva vibbhantā, migaraññā yathā migā.
340 .‘‘ Ye keci ga ṇino loke, satth āroti pavuccare;
Paramparāgataṃ dhammaṃ, desenti parisāya te.
341 .‘‘Na hevaṃ tvaṃ mahāvīra, dhammaṃ desesi pāṇinaṃ;
Sāmaṃ saccāni bujjhitvā, kevalaṃ bodhipakkhiyaṃ.
342 .‘‘Āsayānusayaṃ ñatvā, indriyānaṃ balābalaṃ;
Bhabbābhabbe viditvāna, mahāmeghova gajjasi.
343 .‘‘Cakkavāḷapariyantā, nisinnā parisā bhave;
Nānādiṭṭhī vicinantā
[vicintenti (syā.), vicinantaṃ (ka.)] , vimaticchedanāya taṃ.
344 .‘‘Sabbesaṃ cittamaññāya, opammakusalo muni;
Ekaṃ pañhaṃ kathentova, vimatiṃ chindasi
[chindi (syā. ka.)] pāṇinaṃ.
345 .‘‘Upatissasadiseheva, vasudhā pūritā bhave;
Sabbeva te pañjalikā, kittayuṃ lokanāyakaṃ.
346 .
‘‘ Kappa ṃ vā te kittayant ā, nānāva ṇṇ ehi kittayu ṃ;
Parimetuṃ na sakkeyyuṃ [na kappeyyuṃ (syā.), na pappeyyuṃ (ka.)] , appameyyo tathāgato.
347 .‘‘ Yath āsakena th āmena, kittito hi may ā jino;
Kappakoṭīpi kittentā, evameva pakittayuṃ.
348 .‘‘ Sace hi koci devo v ā, manusso v ā susikkhito;
Pametuṃ parikappeyya, vighātaṃva labheyya so.
349 .‘‘ Sāsane te pati ṭṭ hāya, sakyaputta mah āyasa;
Paññāya pāramiṃ gantvā, viharāmi anāsavo.
350 .‘‘ Titthiye sampamadd āmi, vattemi jinas āsana ṃ;
Dhammasen āpati ajja, sakyaputtassa s āsane.

351 .‘‘ Aparimeyye katakamma ṃ, phaladassesi me idha;
Sukhitto saravegova, kilese jhāpayī mama [jhāpayiṃ mama (syā.), jhāpayiṃ ahaṃ (ka.)] .
352 .‘‘Yo koci manujo bhāraṃ, dhāreyya matthake sadā;
Bhārena dukkhito assa, bhārehi bharito tathā.
353 .‘‘Ḍayhamāno tīhaggīhi, bhavesu saṃsariṃ ahaṃ;
Bharito bhavabhārena, giriṃ uccārito yathā.
354 .
‘‘ Oropito ca me bh āro, bhav ā uggh āṭ it ā may ā;
Karaṇīyaṃ kataṃ sabbaṃ, sakyaputtassa sāsane.
355 .‘‘ Yāvat ā buddhakhettamhi, ṭhapetv ā sakyapu ṅgava ṃ;
Ahaṃ aggomhi paññāya, sadiso me na vijjati.
356 .‘‘Samādhimhi sukusalo, iddhiyā pāramiṃ gato;
Icchamāno cahaṃ ajja, sahassaṃ abhinimmine.
357 .
‘‘ Anupubbavih ārassa , vas ībh ūto mah āmuni;
Kathesi sāsanaṃ mayhaṃ, nirodho sayanaṃ mama.
358 .‘‘ Dibbacakkhu visuddha ṃ me, sam ādhikusalo aha ṃ;
Sammappadhānānuyutto, bojjhaṅgabhāvanārato.
359 .‘‘Sāvakena hi pattabbaṃ, sabbameva kataṃ mayā;
Lokanāthaṃ ṭhapetvāna, sadiso me na vijjati.
360 .‘‘Samāpattīnaṃ kusalo
[samāpattinayakusalo (sī.)] , jhānavimokkhāna khippapaṭilābhī;
Bojjhaṅgabhāvanārato, sāvakaguṇapāramigatosmi.
361 .‘‘Sāvakaguṇenapi phussena [sāvakaguṇaphussena (syā.)] , buddhiyā parisuttamabhāravā
[purisuttamagāravā (syā.), purisuttamabhāravā (ka.)] ;
Yaṃ saddhāsaṅgahitaṃ [saddhāya saṅgahitaṃ (sī.), saddāsaṅgahitaṃ (syā.)] cittaṃ, sadā
sabrahmacārīsu.
362 .‘‘Uddhatavisova sappo, chinnavisāṇova usabho;
Nikkhittamānadappova
[dabbova (ka.)] , upemi garugāravena gaṇaṃ.
363 .‘‘Yadi rūpinī bhaveyya, paññā me vasumatīpi [vasumatī (sī. ka.) vasupatīnaṃ (syā.)] na
sameyya;
Anomadassissa
[anomadassi (?)] bhagavato, phalametaṃ ñāṇathavanāya.
364 .‘‘ Pavattitadhammacakka ṃ, sakyaputtena t ādin ā;
Anuvattemahaṃ sammā, ñāṇathavanāyidaṃ phalaṃ.
365 .‘‘ Mā me kad āci p āpiccho, kus īto h īnav īriyo;
Appassuto anādaro [anācāro (sabbattha) theragā. 987 passitabbā], sameto ahu katthaci.
366 .‘‘ Bahussuto ca medh āvī, sīlesu susam āhito;
Cetosamathānuyutto, api muddhani tiṭṭhatu.
367 .‘‘ Ta ṃ vo vad āmi bhaddante, y āvantettha sam āgat ā;

Appicch ā hotha santu ṭṭ hā, jh āyī jh ānarat ā sad ā.
368 .‘‘Yamahaṃ paṭhamaṃ disvā, virajo vimalo ahuṃ;
So me ācariyo dhīro, assaji nāma sāvako.
369 .‘‘Tassāhaṃ vāhasā ajja, dhammasenāpatī ahuṃ;
Sabbattha pāramiṃ patvā, viharāmi anāsavo.
370 .
‘‘ Yo me ācariyo āsi, assaji n āma s āvako;
Yassaṃ disāyaṃ vasati, ussīsamhi karomahaṃ.
371 .‘‘ Mama kamma ṃ saritv āna, gotamo sakyapu ṅgavo;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, aggaṭṭhāne ṭhapesi maṃ.
372 .[imā dve gāthāyo syāmapotthake na santi]
Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā.
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
373 .‘‘ Sv āgatavata me āsi, buddhase ṭṭ hassa santike;
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ [imā dve gāthāro syāmapotthake na santi] .
374 .‘‘Paṭisambhidā catasso [catasso ca (sī.)] , vimokkhāpi ca aṭṭhime;
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthaṃ sudaṃ āyasmā sāriputto thero imā gāthāyo
Abhāsitthāti.
Sāriputtattherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
3-2. Mahāmoggallānattheraapadānaṃ
375 .
‘‘ Anomadass ī bhagav ā, lokaje ṭṭ ho nar āsabho;
Vihāsi himavantamhi, devasaṅghapurakkhato.
376 .‘‘ Varu ṇo n āma n āmena, n āgar ājā aha ṃ tad ā;
Kāmarūpī vikubbāmi, mahodadhinivāsahaṃ.
377 .‘‘ Sa ṅga ṇiya ṃ ga ṇaṃ hitv ā, tūriya ṃ pa ṭṭ hapesaha ṃ;
Sambuddhaṃ parivāretvā, vādesuṃ accharā tadā.
378 .‘‘ Vajjam ānesu tūresu, dev ā tūrāni [turiyesu, dev ā turiy āni (s ī. sy ā.)] vajjayu ṃ;
Ubhinnaṃ saddaṃ sutvāna, buddhopi sampabujjhatha.
379 .‘‘ Nimantetv āna sambuddha ṃ, saka ṃ bhavanup āgami ṃ;
Āsanaṃ paññapetvāna, kālamārocayiṃ ahaṃ.
380 .‘‘Khīṇāsavasahassehi, parivuto lokanāyako;
Obhāsento disā sabbā, bhavanaṃ me upāgami.

381 .‘‘ Upavi ṭṭ ha ṃ mah āvīra ṃ, devadeva ṃ nar āsabha ṃ;
Sabhikkhusaṅghaṃ tappesiṃ [santappesiṃ (syā.), tappemi (ka.)] , annapānenahaṃ tadā.
382 .‘‘Anumodi mahāvīro, sayambhū aggapuggalo;
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
383 .‘‘‘Yo so
[yaṃ so (ka.)] saṅghaṃ apūjesi, buddhañca lokanāyakaṃ;
Tena cittappasādena, devalokaṃ gamissati.
384 .‘‘‘ Sattasattatikkhattuñca, devarajja ṃ karissati;
Pathabyā rajjaṃ aṭṭhasataṃ, vasudhaṃ āvasissati.
385 .‘‘‘ Pañcapaññ āsakkhattuñca, cakkavatt ī bhavissati;
Bhogā asaṅkhiyā tassa, uppajjissanti tāvade.
386 .‘‘‘Aparimeyye ito kappe, okkākakulasambhavo;
Gotamo nāma gottena
[nāmena (sī.)] , satthā loke bhavissati.
387 .‘‘‘ Niray ā so cavitv āna, manussata ṃ gamissati;
Kolito nāma nāmena, brahmabandhu bhavissati.
388 .‘‘‘ So pacch ā pabbajitv āna, kusalam ūlena codito;
Gotamassa bhagavato, dutiyo hessati sāvako.
389 .‘‘‘Āraddhavīriyo pahitatto, iddhiyā pāramiṃ gato;
Sabbāsave pariññāya, nibbāyissatināsavo’.
390 .‘‘Pāpamittopanissāya, kāmarāgavasaṃ gato;
Mātaraṃ pitarañcāpi, ghātayiṃ duṭṭhamānaso.
391 .‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, nirayaṃ atha mānusaṃ;
Pāpakammasamaṅgitā, bhinnasīso marāmahaṃ.
392 .‘‘Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, carimo vattate bhavo;
Idhāpi ediso mayhaṃ, maraṇakāle bhavissati.
393 .‘‘Pavivekamanuyutto, samādhibhāvanārato;
Sabbāsave pariññāya, viharāmi anāsavo.
394 .
‘‘ Dhara ṇimpi sugambh īra ṃ, bahala ṃ duppadha ṃsiya ṃ;
Vāmaṅguṭṭhena khobheyyaṃ, iddhiyā pāramiṃ gato.
395 .‘‘ Asmim āna ṃ na pass āmi, m āno mayha ṃ na vijjati;
Sāmaṇere upādāya, garucittaṃ karomahaṃ.
396 .‘‘ Aparimeyye ito kappe, ya ṃ kammamabhin īhari ṃ;
Tāhaṃ bhūmimanuppatto, pattomhi āsavakkhayaṃ.
397 .‘‘ Pa ṭisambhid ā catasso, vimokkh āpi ca a ṭṭ hime;
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
Itthasuda ṃ ā yasm ā mah āmoggall āno thero im ā gāth āyo abh āsitth āti.

Mah āmoggall ānattherass āpad ānadutiya ṃ.
3-3. Mahākassapattheraapadānaṃ
398 .‘‘ Padumuttarassa bhagavato, lokaje ṭṭ hassa t ādino;
Nibbute lokanāthamhi, pūjaṃ kubbanti satthuno.
399 .‘‘ Udaggacitt ā janat ā, āmoditapamodit ā;
Tesu saṃvegajātesu, pīti me udapajjatha.
400 .‘‘ Ñātimitte sam ānetv ā, ida ṃ vacanamabravi ṃ;
Parinibbuto mahāvīro, handa pūjaṃ karomase.
401 .‘‘ Sādh ūti te pa ṭissutv ā, bhiyyo h āsa ṃ jani ṃsu me;
Buddhasmiṃ lokanāthamhi, kāhāma puññasañcayaṃ.
402 .‘‘ Agghiyasukata ṃ katv ā, satahatthasamuggata ṃ;
Diyaḍḍhahatthapatthaṭaṃ, vimānaṃ nabhamuggataṃ.
403 .‘‘Katvāna hammiyaṃ tattha, tālapantīhi cittitaṃ;
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā, cetiyaṃ pūjayuttamaṃ.
404 .‘‘Aggikkhandhova jalito, kiṃsuko iva
[sālarājāva (sī.)] phullito;
Indalaṭṭhīva ākāse, obhāseti catuddisā.
405 .‘‘Tattha cittaṃ pasādetvā, katvāna kusalaṃ bahuṃ;
Pubbakammaṃ saritvāna, tidasaṃ upapajjahaṃ.
406 .‘‘Sahassayuttaṃ hayavāhiṃ, dibbayānamadhiṭṭhito;
Ubbiddhaṃ bhavanaṃ mayhaṃ, sattabhūmaṃ samuggataṃ.
407 .‘‘Kūṭāgārasahassāni, sabbasoṇṇamayā ahuṃ;
Jalanti sakatejena, disā sabbā pabhāsayaṃ.
408 .‘‘Santi aññepi niyyūhā, lohitaṅgamayā tadā;
Tepi jotanti ābhāya, samantā caturo disā.
409 .
‘‘ Puññakamm ābhinibbatt ā, kūṭā gārā sunimmit ā;
Maṇimayāpi jotanti, disā dasa [disodisaṃ (syā.)] samantato.
410 .‘‘ Tesa ṃ ujjotam ānāna ṃ, obh āso vipulo ahu;
Sabbe deve abhibhomi, puññakammassidaṃ phalaṃ.
411 .‘‘ Sa ṭṭ hikappasahassamhi , ubbiddho n āma khattiyo;
Cāturanto vijitāvī, pathaviṃ āvasiṃ ahaṃ.
412 .‘‘ Tatheva bhaddake kappe, ti ṃsakkhattu ṃ ahosaha ṃ;
Sakakammābhiraddhomhi, cakkavattī mahabbalo.
413 .‘‘ Sattaratanasampanno, catud īpamhi issaro;
Tatth āpi bhavana ṃ mayha ṃ, indala ṭṭ hīva uggata ṃ.
Bản dịch

Chưa có bản dịch đã xuất bản.

Bản dịch được quản trị theo từng trang nguồn; có thể đổi ngôn ngữ bằng các tab phía trên cột dịch (khi hiển thị dịch). «Trang trong sách»: Liền mạch gộp nhiều trang (có giới hạn); Theo từng trang dùng mục lục hoặc nút chuyển trang — áp dụng cho mọi chế độ (Chỉ Pāli, Chỉ dịch, Song song).