Vessantarāgīti

Namo tassa bhagavato arahato samm āsambuddhassa.
Vessantarāgīti
[Ka]
Bāttiṃsalakkhaṇūpeta,
Dātabbaṃ dadataṃ vara;
Vessantaratta māpādi,
Sañcaraṃ bhavasāgare.
[Kha]
Dvandaṃdvandaṃ sañcarantī,
Janānande yasodhīre;
Maddittaṃ samupāgañchi,
Tvaṃpitena bhavaṇṇave.
[Ga]
Tumhaṃdāni pavakkhāmi,
Upattiṃ nandiniṃ tahiṃ;
Dajjahvovo mamokāsaṃ,
Kavayo pyābhinandatha.
1.
Ekanavutehito kappe,
Vipassīnāma nāyako;
Vineyye tārayaṃkhemaṃ,
Loke uppajjicakkhumā.
2. Khemārāmamhi sambuddho,
Migadāye manorame;
Nissāya bandhumatiṃso,
Vihāsi nagaraṃtadā.
3. Rajjaṃdhammena kāresi,
Nagaretamhi bandhumā;
Rājātassa duvedhītā,
Āsuṃ sabbaṅgasobhaṇā.
4. Ekohi ekadārājā,
Bandhumassa supesayi;
Sahassagghanikaṃ soṇṇa-
Mālañcā naggha candanaṃ.
5. Adāsi bandhumārājā,
Pitājeṭṭhāya candanaṃ;
Soṇṇamālaṃ kaniṭṭhāya,
Tahiṃ viyāya dhītuyā.
6.
Ubhotāpīti cintesu ṃ,
Natthatthovata tehino;
Bhagyavantassa pūjema,
Saṃpasādena cetasā.

7. Tatos ācandana ṃ cu ṇṇ aṃ-
Kārāpetvāna jeṭṭhakā;
Gantvāna vihāraṃ soṇṇa,
Vaṇṇaṃpūjesi nāyakaṃ.
8. Vikiritvā tu sāgandha,
Kuṭiyaṃ sesacandanaṃ;
Evañhi patthanaṃ kāsi,
Buddhamātā bhavāmahaṃ.
9.
Kāretv ā so ṇṇ am āla ṃtu,
Uracchada pasādanaṃ;
Pūjesi hemavaṇṇaṃsā,
Bhagavantaṃ kaniṭṭhakā.
10 .
Evampi patthana ṃkāsi,
Idaṃmama pasādanaṃ;
Sarīre niccalā ṭhātu,
Carantiyā bhavābhavaṃ.
11 .
Ubhopi rājakaññ ātā,
Ṭhatvāna yāvatā yukaṃ;
Upapajjiṃsu sovaggaṃ,
Cutāsukha pamodanaṃ.
12 . Manussadeva lokesu,
Saṃsariṃsu sukhaṃduve;
Ekanavuti kappāni,
Muccitvā pāyadukkhato.
13 . Kassapassa kāletāsu,
Kaniṭṭhā kikirājino;
Dhītā uracchadānāma,
Hutvāna parinibbutā.
14 . Jeṭṭhakā pana dhītāsi,
Kikissa rājino tahiṃ;
Dhammānāma damitā sā,
Komāra brahmacārinī.
15 . Tatoca vitvāna sā deva,
Manussesu punappunaṃ;
Saṃsarantī mahesīsi,
Pūrindadassa ekadā.
16 .
Rattacandana lepena,
Limpita dehinī hisā;
Katapuñña visesena,
Nāmena phussatīhvitā.
17 .
Devindo aññad ādisv ā,
Parikkhīṇāyukaṃ viyaṃ;
Deviṃ taṃ parivārena,
Mahatā nesinandana ṃ.

18 . Sirīsayana piṭṭhamhi,
Taṃsayāviya māghavā;
Ṭhito sayanapassamhi,
Phussatiṃ etadabravī.
19 . Varetedasadassāmi,
Phussatevaravaṇṇike;
Tvaṃñhiicchasiyeladdhuṃ,
Labhāpessāmitevare.
20 .
Sutv āta ṃ phussatīdev ī,
Lomahaṃ sanarūpinī;
Khīṇāyutamajānantī,
Attano etadabravī.
21 .
Pāpa ṃnu tvayi deviṃnda,
Kataṃme appiyāthate;
Rammāme cavanaṃ icchaṃ,
Maññebhaṇaṃti īdisaṃ.
22 .
Natebhadde kata ṃpāpa ṃ,
Nacame appiyātuvaṃ;
Puññaṃtute parikkhīṇaṃ,
Tasmā te vaṃvadāmahaṃ.
23 . Santike maraṇaṃ tuyhaṃ,
Vinābhāvo bhavissati;
Paṭiggaṇhāhi me ete,
Varedasa pavacchato.
24 . Sakkassavacanaṃ sutvā,
Ñātvāmaraṇa mattano;
Varesā laddhumicchantī,
Devindameta dabravī.
25 . Ito cutāsahassakkhi,
Sīvirājanivesane;
Mahesī phussatīnāma,
Nīlanettā yathāmigī.
26 . Assaṃ nīlabhamukāhaṃ,
Labheyyaṃ puttamuttamaṃ;
Dhārenti yācamegabbhaṃ,
Majjhimaṅgaṃ anunnataṃ.
27 .
Palitāna virūhantu,
Alambāca payoro;
Kāyerajo nalimpetha,
Vajjhañcāpi pamocaye.
28 .
Yey ācitā varābhadde,
Tayādasa mayātava;
Dinnāte tuṭṭhacittena,
Sabbelacchasi m ānuse.

29 . Tatocavitv āna s ādeva -
Lokā nibbatti icchiyaṃ;
Mahesiyā paṭisandhi-
Vasena maddarājino.
30 . Dasamā saccayenesā,
Dhītaraṃ maddarājinī;
Heṭṭhāsusetacchattassa,
Vijāyi seṭṭharūpiniṃ.
31 .
Rattacandana lepena,
Esālimpi tadehinī;
Tenassā brāhmaṇānāmaṃ,
Akaṃsu phussatīiti.
32 .
Saññ ākāra do ḷā ru ḷa-
Maṅgalādīni kātuna;
Mahatā parihārena,
Posiṃsu khattiyāniyo.
33 .
Madh ūrakh īra sampann ā,
Siniddhapīṇa yobbanā;
Dhātiyo khattiyānītaṃ,
Khīraṃpāyiṃsu yāpanaṃ.
34 . Saṅkamantīva vuddhāsā,
Aṅkāaṅkaṃ karākaraṃ;
Rājakaññāca tosiṃsu,
Naccagītehi nāṭakī.
35 . Devaccharāvarūpena,
Subhāsoḷasa vassikā;
Harantī nettarasaṃsā,
Passantānaṃsukhedhitā.
36 . Siviraṭṭhe tadārajjaṃ,
Sivirājā jetuttare;
Kāresisiñcayonāma,
Puttotassa mahāyaso.
37 . Vayappatto bhirūposi,
Devaputtova siñcayo;
Aroha pariṇāhena,
Nānāsibbesu kovido.
38 .
Siñcayassa niyy ādesi,
Rajjaṃputtassa attano;
Jīvanto passituṃrāja-
Siriṃicchaṃ mahārahaṃ.
39 .
Ānetv ā maddarājassa,
Dhītaraṃ phussatiṃtahiṃ;
Soḷasitthi sahassānaṃ,
Mahesiṃkāsi je ṭṭhika ṃ.

40 . Phussatīsiñcayoññoñña -
Mukhaṃdvepiyacakkhunā;
Passamānāvaacchiṃsu,
Aññamaññapiyaṃvadā.
41 . Athacinti yadevindo,
Dinnāphussatiyāmayā;
Varādasa tesuputta-
Varonahisamijjhati.
42 .
Samijjh ā pes āmieta ṃti,
Ajeyyebhidasālaye;
Upadhāritthatissāya,
Puttabhāvārahaṃmaruṃ.
43 .
Cavitv āhuuddha ṃgāmī,
Bodhidevotatotahiṃ;
Brahmaṃgantvāsahassakkhī,
Tassataṃetadabravī.
44 .
Ito bho sugatiṃgaccha,
Anukampāhimarisa;
Siñcayaṃdeviyaṃtassa,
Sandhiṃ gaṇhajutindhara.
45 . Aññepi saṭṭhisahassa-
Deve cavana dhammine;
Upasaṅkamma soyāci,
Gacchahvo sugatiṃiti.
46 . Bodhisattoca aññeca,
Sādhūti sampaṭicchisuṃ;
Tatocutā catedevā,
Āguṃ mānusakaṃimaṃ.
47 . Phussatyaṃhi mahāsatto,
Nibbatti paṭisandhiyā;
Kulesvaññeca maccānaṃ,
Nibbattiṃsu visuṃvisuṃ.
48 . Kucchiṅgate mahāsatte,
Devī do haḷinīahu;
Dātukāmā mahādānaṃ,
Visajjiya buhuṃdhanaṃ.
49 .
Rājamandiradv āramhi,
Vemajjhenagarassaca;
Catudvāresuchaddāna-
Sālāyo deyyapūritā.
50 .
Kārāpetv āna chassata -
Sahassāni dinedine;
Visajjitvāna sabbesaṃ,
Icchantī ā sid ātave.

51 . Utv āta ṃ kāra ṇaṃrājā,
Pakkosāviya brāhmaṇe;
Nimitta pāṭhakepucchi,
Kiṃ bhavissatītiñātave.
52 . Jānāma no mahārāja,
Gatokucchimhi deviyā;
Hehitya bhiratodāne,
Evaṃvadiṃsu brāhmaṇā.
53 .
Br āhma ṇā na ṃ vacosutv ā,
Narindo tuṭṭhamānaso;
Dānaṃadāsi chaddāna-
Sālāyo suṭṭhumāviya.
54 .
Pa ṭisandhiggaha ṇamh ā,
Bodhisattassa viññuno;
Paṭṭhāyaṇṇava vegova,
Lābhoḷāro anappako.
55 .
Pa ṇṇā kāra ṃ pahi ṇiṃsu,
Rājino jambumaṇḍale;
Bodhisattā nubhāvena,
Nānāraṭṭhindakhattiyā.
56 . Parihāraṃ pavacchesi,
Mahesiṃ paṭisandhiniṃ;
Rājāsukhaṃ vasāpesi,
Kāresiicchiticchitaṃ.
57 . Buddhaṅkurānubhāvena,
Janāsuṃ modamānasā;
Kālevassatimeghopi,
Subhikkhosamayoahu.
58 . Saddhiṃputtena juṇhāya,
Kiḷantiyāvamātuyā;
Mahantīratisabbesaṃ,
Janānaṃvipulātahiṃ.
59 . Gabbhaṃhi dhārentīdevī,
Dasamāsamhipūrite;
Nagaraṃdaṭṭhu kāmāsi,
Tadārocesirājino.
60 .
Sādhubhaddeti vatv āna,
Puraṃdeva puraṃviya;
Rājā alaṅkarāpesi,
Deviyā pitivaḍḍhanaṃ.
61 .
Āropiya tatodevi ṃ,
Vicittaṃ lakkhikaṃrathaṃ;
Padakkhiṇaṃ kārāpesi,
Nagara ṃ sabbala ṅkata ṃ.

62 . Vess āna ṃ vīthiy āmajjhe,
Ṭhānāṭhānaṃ pathāpathaṃ;
Caliṃsu kammajāvātā,
Carantiyāva deviyā.
63 . Utvāmaccāpavattiṃtaṃ,
Raññorociṃsusīghaso;
Sutigehaṃkārāpesi,
Taṃvīthiyaṃvasiñcayo.
64 .
Tatthas āvasam ānāva,
Vijāyiakutobhayā;
Nimmalaṃsusuddhaṃputtaṃ,
Suvaṇṇakkhandhasannibhaṃ.
65 .
Akkh īniummilitv āna ,
Nikkhantomātu kucchito;
Pasannappiyākārena,
Passittamātuyāmukhaṃ.
66 .
Amma d āna ṃ dadiss āmi,
Atthinu kiñci tedhanaṃ;
Hattaṃso pasāretvāna,
Itibravitahiṃ muhuṃ.
67 . Sutvāmodiya taṃmātā,
Dehidānaṃ yathicchitaṃ;
Tātāti tassapādāsi,
Sahassatthavikaṃtahiṃ.
68 . Mahosadha vessantara-
Mahāsiddhattha jātisu;
Kathesi mātarābodhi-
Sasatto jātakkhaṇetisu.
69 . Acchera mabbhutaṃdisvā,
Janāmodiṃ sutāvade;
Apphoṭento hasantāca,
Jayanādaṃ panādayuṃ.
70 . Vessantaroti hvāyiṃsu,
Nāmaggahaṇa maṅgalaṃ;
Saṅkhatā brāhmaṇātassa,
Jātattā vessavīthiyaṃ.
71 .
Vij āta divasetassa,
Ekāākāsacārinī;
Hatthinīhi sabbasetaṃ,
Ekaṃ kuñjaraposakaṃ.
72 .
Bodhisatt ā nubh āvena,
Ānetvā maṅgalasammataṃ;
Thapetvāna pakkāmi,
Hatthis ālāya s ādhuka ṃ.

73 . Uppannatt āmah āsatta ṃ,
Tassakatvānapaccayaṃ;
Akaṃsunāgarānāmaṃ,
Samaggāpaccayoiti.
74 . Taddinevavijāyiṃsu,
Amaccānaṃkumārakā;
Gehesusaṭhisahassā,
Mahāsattasajātakā.
75 .
Atid īgh ādayodose ,
Vivajjetvānasiñcayo;
Kumāraṃcatussaṭhikā,
Upaṭṭhāpesidhātiyo.
76 .
Alambatthaniyocet ā,
Bhirūpāyobbaneṭhitā;
Āsuṃmadhurathaññāyo,
Saṃsuddhāseṭṭhakoliyo.
77 .
Sususa ṭṭ hisahass āna ṃ,
Ekekādhātiyotathā;
Buddhaṅkurasajātānaṃ,
Upaṭṭhāpesisuṃndarā.
78 . Saddhiṃ saṭṭhisahassehi,
Kumārehimahāyaso;
Mahatāparivārena,
Saṃvaḍḍhibodhisattavo.
76 . Rājāsatasahassaggha-
Nikaṃ susupiḷandhanaṃ;
Kārāpetvāvibhūsesi,
Attajaṃdānanandanaṃ.
80 . Omuñcitvānadhātīnaṃ,
Taṃcatuppañcavassiko;
Adāsisomahāsatto,
Bodhiṃ apekkhamānaso.
81 . Punataṃtāhidhātīhi,
Diyyamānaṃpisādaraṃ;
Nasogaṇhitthakumāro,
Dinnesuanapekhavā.
82 .
Āroci ṃsupavatti ṃta ṃ,
Raññotādhātiyotadā;
Sutvāmuditacittena,
Taṃsothomitthaattajaṃ.
83 .
Puttenamamadinna ṃta ṃ,
Brahmadeyyaṃpiḷandhanaṃ;
Tumhākaṃsantakaṃhotu,
Icc āpibravisiñcayo.

84 . Pun āpara ṃpik āretv ā,
Pādāsiputtanandano;
Puttassadātukāmassa,
Suvicittapiḷandhanaṃ.
85 . Omuñcitvānaetaṃpi,
Dhātīnaṃdāsidāyako;
Dārakotuṭṭhacittena,
Sabbaññutappiyāyano.
86 .
Eva ṃvutta nayeneva,
Nava vāre piḷandhanaṃ;
Daharodāsi dhātīnaṃ,
Nāthānātha parāyano.
87 .
Aṭṭ havassi kak āletu,
Evaṃcintesi buddhimā;
Nisinno sirisayano,
Pāsādo parimaṇḍale.
88 .
Demib āhira d āna ṃva,
Natāva mama mānasaṃ;
Parito setievañhi,
Ajjhattikaṃdadāmahaṃ.
89 . Sacemaṃ kociyāceyya,
Sīsaṃsa moḷimuttadhaṃ;
Chijja taṃ tassadajjeyyaṃ,
Naheyyaṃ līnacetaso.
90 . Hadayaṃmama yāceyya,
Bhinditvā asināuraṃ;
Nīharitvānataṃtassa,
Dajjeyyaṃ tuṭṭhamānasā.
91 . Akkhīni mamayāceyya,
Uppāṭetvāna tāvade;
Satthena tassadajjeyyaṃ,
Salohitāni tānime.
92 . Hatthepādecakaṇṇeca,
Yāceyyamamasādhukaṃ;
Chinditvā tānidajjeyyaṃ,
Tassapūre manorathaṃ.
93 .
Ma ṃsa ṃmekociy āceyya,
Sīghaṃsabbasarīrato;
Khaṇḍākhaṇḍaṃ chinditvāna,
Dajje maṃsaṃ salohitaṃ.
94 .
Hohitva ṃmamad āsoti,
Vadeyyakocicetahiṃ;
Sayaṃāmātisāvetvā,
Att āna ṃpi dad āmaha ṃ.

95 . Tasseva ṃ cintayantassa,
Kampittha pathavīmahā;
Samantāgajjamānāyaṃ,
Mattova kuñjarovane.
96 . Merurājo namitvāna-
Bhimukhova jetuttaraṃ;
Nagaraṃ ṭhāsi serita-
Vettaṅkurova tāvade.
97 .
Mah īsaddasant āsena ,
Meghopāvassi tāvade;
Ghanavassaṃmahādhāraṃ,
Gajjamāno disodisaṃ.
98 .
Nicchari ṃsu bah ūvijju -
Latāyoca samantato;
Indacāpā uṭṭhahiṃsu,
Ukkāpāto tadā ahu.
99 .
Appho ṭesi tahi ṃdeva -
Rājātuṭṭho sujampati;
Sādhusādhūti sāvesi,
Mahābrahmā katañcalī.
100 .Brahmalokā tadāyāva,
Itopathavi maṇḍalā;
Accheraṃ abbhutaṃ āsi,
Ekakolāhalaṃ mahā.
101 .Evaṃñhi nekabbhūtāni,
Janetvāna mahājanaṃ;
Hāsayaṃ susukhaṃvaḍḍha-
Mānosoḷasa vassiko.
102 .Kumāro sabbasibbesu,
Kovidoca pāraṅgato;
Phullasālova sobhanto,
Vaṇṇena vayasā tadā.
103 .Athassa dātukāmova,
Rajjaṃmantiya deviyā;
Pitāsi siñcirājatte,
Puttaṃsoḷasa vassikaṃ.
104 .
Maddara ṭṭ he tad āmadda -
Rājakulā bhivaṇṇiniṃ;
Netvāmahe sittemaddiṃ-
Bhisiñci dhammacāriniṃ.
105 .
Madd īmātuladh ītāsā,
Bhaginī mandahāsinī;
Vessantarakumārassa,
Se ṭṭ halakkha ṇadh ārin ī.

106 .Pubbau ṭṭ hāyin ī madd ī,
Niccaṃ pacchānipātinī;
Manāpacārinī devī,
Kiṃkāra paṭisāvinī.
107 .Soḷasitthi sahassātaṃ,
Maddiṃsabbaṅga sobhaṇaṃ;
Naccavādita gītehi,
Paricāriṃsu sabbadā.
108 .
Vessantaro mah ārājā,
Rajjebhi sittakālato;
Paṭhāya dānasālāyo,
Chaddānaṃ dāsikāriya.
109 .
Mah ādāna ṃ pavattesi,
Vissajjanto dinedine;
Sammodamāno chassata-
Sahassāni dhanāniso.
110 .
Eva ṃ dāne ramantassa,
Mahesītassarājino;
Puttaṃvijāyiapara-
Bhāgemaddī sudassanaṃ.
111 .Sampaṭicchiṃsu vijāta-
Kāletaṃ soṇṇasannitaṃ;
Soṇṇa jālenatenassa,
Nāmaṃjālīti voharuṃ.
112 .Padasā gamane kāle,
Puttassa tassajālino;
Vijāyi dhītaraṃekaṃ,
Nārīnaṃ seṭṭhaṃsammataṃ.
113 .Kaṇhājinena dhītaṃtaṃ,
Sampaṭicchiṃsu sādaraṃ;
Tenassā dhituyānāmaṃ,
Kaṇhājināti voharuṃ.
114 .Mahatā parivārena,
Vuddhiṃnvāyiṃsu teduve;
Sayantā naccagītena,
Naccagīta pabodhanā.
115 .
Mah āsattohi m āsassa,
Chakkhattuṃ dānamaṇḍape;
Olokesi alaṅkata-
Hatthikkhandha vareṭhito.
116 .
Tahi ṃ kali ṅkara ṭṭ hamhi,
Dubbuṭṭhikā bhayānakā;
Sassāni nasampajjiṃsu,
Dubbhikkho samayoahu.

117 .Corakamma ṃ akari ṃ su,
Asakkontāva jīvituṃ;
Janā nigamagāmesu,
Vilumpanti dāmarikā.
118 .Kaliṅkaraṭṭhaṃ sakalaṃ,
Dubbhikkhabhayapīḷitaṃ;
Ghaṭe vilolapārīva,
Saṅkhumbhittha anāthakaṃ.
119 .
Negam ā jānapad āsabbe,
Nāgarāca samaggatā;
Rājaṅgaṇe ukkosiṃsu,
Dubbhikkhabhaya coditā.
120 .
Tad āsutv āna ta ṃ rājā,
Sīghaṃubbigga mānasā;
Koyaṃsaddoti pucchittha,
Mahāmacce sakantike.
121 .
Ā rocayi ṃ su r ājāna ṃ ,
Pavattiṃ taṃasesato;
Rājāpi paṭijānāsi,
Meghaṃ vassāpaye-iti.
122 .Tatoso patthanaṃkāsi,
Samādiya uposathaṃ;
Devaṃ vassāpanatthāya,
Sattāhaṃsattakāruṇo.
123 .Nahievaṃpisosakkhi,
Vassāpetuṃ narissaro;
Meghaṃkaliṅka raṭṭhamhi,
Dubbuṭṭhikāva jāyahi.
124 .Tatoso sannipātetvā,
Nāgare etadabravī;
Vasāpetuṃ nasakkomi,
Devaṃ kiṃ nukare-iti.
125 .Tadāevamavociṃsu,
Narākaliṅkarājino;
Devaṃ vassāpanatthāya,
Subhikkhakālakāmino.
126 .
Sivira ṭṭ hemah ārāja,
Rajjedhammenayoṭhito;
Jetuttaremahāvessa-
Ntaro siñcayaoraso.
127 .
D ānesubhiratohesa,
Kiramaṅgalakuñjaro;
Tassatthipaccayonāma,
Pavarosabbapa ṇḍ aro.

128 .Gata ṭhānekuñjarassa ,
Tassekantenakhattiya;
Pāvassikiragajjanto,
Mahāmeghosavijjuko.
129 .Pesetvābrāhmāṇerāja,
Yācāpetuṃsupaṇḍaraṃ;
Hatthiṃvaṭṭatitaṃtena,
Sīghaṃpesehibrāhmaṇe.
130 .
Sampa ṭicchiyas ādh ūti,
Sutvātaṃtuṭṭhamānaso;
Rājaṅgaṇamhirājāso,
Sannipātesibrāhmaṇe.
131 .
Gu ṇava ṇṇ ehisampanne ,
Vicinitvānabrahmaṇe;
Aṭṭhatesurājātesaṃ,
Nekaṃdāsiparibbayaṃ.
132 .
Ā nethakuñjara ṃ bhonto,
Vessantarassasantikaṃ;
Gantvāyāciya-evaṃte,
Rājāvatvānapesayiṃ.
133 .Brāhmāṇā aṭṭharājānaṃ,
Tekatvāna padakkhiṇaṃ;
Gañchiṃsu jetuttaraṃ nāgaṃ,
Nethuṃ sabbaṅgasundaraṃ.
134 .Anupubbena gantvāna,
Tepāpuṇiṃsu brāhmaṇā;
Jetuttaraṃ bhuñjamānā,
Dānasālāsu acchayuṃ.
135 .Tatopuṇṇa madinamhi,
Katvāsarīramattano;
Tepaṃsumakkhitaṃāguṃ,
Pācīnadvāramaṇḍalaṃ.
136 .Saṃyācissāmanāganti,
Cintamānāvarājino;
Āgamentāāgamanaṃ,
Tatthaacchiṃ subrāhmāṇā.
137 .
D ānagga ṃ olekeyyanti,
Tadāsura sabhojano;
Pātonūtvā mahāsatto,
Alaṅkārena laṅkari.
138 .
Ala ṅkata hatthikkhandha ṃ ,
Aruyha agamātato;
Rājā puratthimaṃ dvāraṃ,
Paris āya mahantiy ā.

139 .Mahanti ṃ parisa ṃ disv ā,
Bhitā ubbigga mānasā;
Tatthokāsaṃ nalabhiṃsu,
Yācituṃ brāhmaṇā tahiṃ.
140 .Tamhā dakkhiṇadvāraṃ te,
Saṅkamitvāna unnate;
Padese seṭṭharājānaṃ,
Āgamesuṃ ṭhitā tato.
141 .
Oloketv āna pācīna -
Dāramhi dānamaṇḍape;
Hatthikkhandhagato rājā,
Dvāramā gañcidakkhiṇaṃ.
142 .
Rājāna ṃ ā gata ṃ disv ā,
Pasāretvāna brāhmaṇā;
Hatthe ‘‘vessantarojetu’’
Tikkhattuṃ itibhāsiṃsu.
143 .
Jayasadda ṃ pan ādante,
Rājādisvāna brāhmaṇe;
Hatthiṃ tesaṃ ṭhitaṭhānaṃ,
Pājesi dānamānasā.
144 .Hatthikkhandhe nisinnova,
Pasannena mukhenaso;
Mhitapubbaṃ tatovoca,
Girevaṃ hadayaṅgamaṃ.
145 .Dakkhiṇāvaṭṭasaṅkhena,
Bāhuṃpaggayha dakkhiṇa;
Purato mama tiṭṭhantā,
Kiṃ maṃyācanti brāhmaṇā.
146 .Evaṃsīghama vociṃsu,
Pahaṭṭhā brāhmaṇā tahiṃ;
Ratanaṃrāja yācāma,
Kuñjaraṃ sabbapaṇḍaraṃ.
147 .Idaṃsutvānasocinti,
Ajjhattikaṃ pidātave;
Ahamicchāmitedāni,
Mamaṃ yācanti bāhiraṃ.
148 .
Id āni p ūrayiss āmi,
Yācantānaṃ manorathaṃ;
Evaṃcintiyasobhāsi,
Hatthikkhandhaṭhito iti.
149 .
Demita ṃ navikamp āmi,
Yaṃmaṃyācanti brāhmaṇā;
Kelāsa sadisaṃ setaṃ,
Ala ṅkata ṃ gajuttama ṃ .

150 .Hatthikkhandh ā tato ruyha,
Rājā cāgādhimānaso;
Olokesitikkhattuṃtaṃ,
Katvā nāgaṃ padakkhiṇaṃ.
151 .Gahetvā soṇṇabhiṅgāraṃ,
Sugandhodaka pūritaṃ;
Ahvāyi etha bhontoti,
Kuñjaraṃesa dātave.
152 .
Gahetv ā rajatad āma -
Sadisaṃ seta hattino;
Soṇḍaṃṭṭhapiya hatthesu,
Brāhmaṇānaṃ gajissaro.
153 .
Sāla ṅkata ṃ mah ānāga ṃ ,
Pātetvā dakkhiṇodakaṃ;
Adāsi seṭṭhadantiṃtaṃ,
Asallinena cetasā.
154 .
Saddhi ṃ vīsatilakkhena,
Catulakkhāni agghati;
Alaṅkārohi nāgassa,
Nānāratanacittito.
155 .Athāpianagghā honti,
Chaḷeva aṅkusādisu;
Maṇayo vāraṇocāpi,
Anaṅgho sattanagghikā.
156 .Yatāvutta ratanehi,
Saddhiṃ adāsi kuñjaraṃ;
Nāgopiyopi teneva,
Tato sabbaññutaṃ piyaṃ.
156 .Athāpi pañcasatāni,
Paricārāni hatthino;
Kulāni hatthigopehi,
Saddhiṃ adāsi sādaraṃ.
158 .Vessantarena dinnamhi,
Seta maṅgala kuñjare;
Acetanāpinādentī,
Medanī sampa kampatha.
159 .
Tahi ṃ bh īsanaka ṃ ā si,
Nānaṃ lomahaṃsanaṃ;
Mahanto vipulo ghoso,
Khumbhittha sakalaṃ puraṃ.
160 .
Mah īsaddasant āsena,
Megho pāvassi tāvade;
Ghanavassaṃ mahādhāraṃ,
Gajjam āno diso disa ṃ .

161 .Nicchari ṃsu bah ūvijju -
Latā yoca samantato;
Indacāpā uṭṭhahīṃsu,
Ukkāpāto tadā ahu.
162 .Hatthiṃ laddhānate tuṭṭhā,
Brāhmaṇā kiradakkhiṇā-
Dvārā nagara majjhena,
Gajakkhandha gatānayuṃ.
163 .
Mah ājanapariv āre,
Gajāruḷheṭṭha brāhmaṇe;
Passiṃ sunāgarā sabbe,
Tadāte etadabravuṃ.
164 .
Amh āka ṃ kuñjara ṃ hambho,
Āruḷhā vo idhāgatā;
Dinnoyaṃ kena tumhākaṃ,
Kadā laddho kuto-iti.
165 .
Vessantarena dinno no,
Kathaṃtumhe vadissatha;
Nakatheyyāma vitthāraṃ,
Gacchema nagaraṃ mayaṃ.
166 .Evaṃvatvā nikkhamiṃsu,
Dvārena uttarenate;
Cittaṃvilola mānāva,
Nāgarānaṃ kaliṅkajā.
167 .Tadāhi nāgarā sabbe,
Bodhisattassa kujjhitā;
Rājadvāre sannipacca,
Upakkosamakaṃsu te.
168 .Adhammenevabhonttono,
Nāgaṃ raṭṭhassa pūjitaṃ;
Adāvessantaroduṭṭha-
Brāhmaṇānamalaṅkataṃ.
169 .Saṅkhumbhitacittā sabbe,
Tatonagaravāsino;
Gantvā siñcayarājassa,
Santikaṃ evamabravuṃ.
170 .
Vidhama ṃdevatera ṭṭ ha ṃ,
Puttovessantarotava;
Kataṃsokuñjaraṃdāsi,
Siviraṭṭhassapūjitaṃ.
171 .
Katha ṃso vāra ṇaṃdāsi,
Setaṃ kelāsasannibhaṃ;
Paṇḍukampalasañchannaṃ,
Jaya bh ūmi vijan āna ṃ.

172 .Sace so d ātumiccheyya,
Annaṃpāṇañcabhojanaṃ;
Vatthaṃ senāsanaṃ soṇṇaṃ,
Yuttaṃdātuṃ yathicchitaṃ.
173 .Sacetvaṃ nakarissasi,
Sivīnaṃ vacanaṃidaṃ;
Maññetaṃ sahaputtena,
Sivīhatthe karissare.
174 .
Tajjam ānāhi evañhi,
Sutvā sivīhi bhāsitaṃ;
Maññittha siñcayo puttaṃ,
Māretuṃ icchareiti.
175 .
Eva ṃby ākāsi teneva,
Sīghaṃvibbhanta mānaso;
Puttapema codito so,
Sokasalla samappito.
176 .
Kāma ṃ janapado sabba ṃ,
Raṭṭhañcāpi vinassatu;
Nāhaṃ sivīnaṃvacanā,
Pabbājeyyaṃ mamatrajaṃ.
177 .Kathaṃ haṃ tamhi dubbheyyaṃ,
Santoso suddhacetaso;
Puttaṃkathañca niddosaṃ,
Satthena ghātaye mama.
178 .Sivayo tassa sutvāna,
Bhāsitaṃ puttagiddhino;
Avocuṃ visaṭṭhā vīta-
Bhahāevaṃ yathātathaṃ.
179 .Mānaṃ daṇḍena satthena,
Nāpi so bandhanāraho;
Pabbājehi vanaṃ raṭṭhā,
Vaṅke vasatu pabbate.
180 .Tadācintayi sorājā,
Nayuttaṃ panūdetave;
Chandaṃ hi sivinaṃ dāni,
Tato voca subhāsitaṃ.
181 .
Yath āchanda ṃ kareyy āmi,
Raṭṭha pabbājayetha taṃ;
Ekokāsañca yācāma,
Rattiṃ so vasataṃ imaṃ.
182 .
Amantetu yath ākāma ṃ,
Kaṇhājināya jālinā;
Tathāca maddiyā saddhiṃ,
Kāmeca paribhuñjatu.

183 .Tato raty ā vivas āne,
Sūriyuggamanesati;
Samaggā sivayo hutvā,
Raṭṭhā pabbajayantu taṃ.
184 .Paccāgañchuṃ tadā sabbe,
Sivayo tuṭṭhamānasā;
Sampaṭicchitvāna sādhūti,
Vacanaṃ sivirājino.
185 .
Tatoso siñcayoeka ṃ,
Kattāraṃ puttasantikaṃ;
Sāsanaṃ pesanatthāya,
Turitaṃ evamabravī.
186 .
Uṭṭ hehi katte taram āno,
Gantvā vassantaraṃ vada;
Sivayo deva tekuddhā,
Negamāca samāgatā.
187 .
Asm ā raty ā vivas āne,
Sūriyuggamane sati;
Samaggā sivayo hutvā,
Raṭṭhā pabbājayantitaṃ.
188 .Sakattā taramānova,
Sivirājena pesito;
Upāgami puraṃrammaṃ,
Vessantara nivesanaṃ.
189 .Tatthaddasa kuraṃso,
Ramamānaṃ sake pure;
Parikiṇṇaṃ amaccehi,
Tidasānaṃva vāsavaṃ.
190 .Vanditvā rodamānoso,
Kattā vessantaraṃ bravī;
Dukkhaṃ te vedayissāmi,
Māmekujjha rathesabha.
191 .Asmāratyā vivasāne,
Sūriyuggamane sati;
Sivayo deva tekuddhā,
Raṭṭhā pabbājayantitaṃ.
192 .
Sutv āna bh āsita ṃ eta ṃ,
Hasamāno pamodayaṃ;
Evaṃpucchittha kattāraṃ,
Vessantaro sudhītimā.
193 .
Kismi ṃ me sivayo kuddh ā,
Yaṃ napassāmi dukkaṭaṃ;
Taṃme katte viyācikkha,
Kasm ā pabb ājayanti ma ṃ.

194 .Tahi ṃ katt ā ida ṃvoca,
Hatthidānena kujjhare;
Khīyanti sivayo rāja,
Tasmā pabbājayanti taṃ.
195 .Taṃsutvāna mahāsatto,
Dānesu thīramānaso;
Vacanaṃ mhitapubbaṃ so,
Kattāraṃ etadabravī.
196 .
Hadaya ṃ cakkhumaha ṃ dajja ṃ,
Bāhuṃpi dakkhiṇaṃ mama;
Hirañña maṇisoṇṇādiṃ,
Nakiṃ bāhirakaṃ dhanaṃ.
197 .
Kāma ṃma ṃsi vayosabbe,
Pabbājentu hanantuvā;
Nevadānā viramissaṃ,
Kāmaṃchindantu sattadhā.
198
Tatoso devat āvi ṭṭ ho,
Kattāmaggama desayi;
Pabbājitānaṃ sabbesaṃ,
Gatapubbaṃ purāṇakaṃ.
199 .Kontīmārāya tīrena,
Gīrimā rañcaraṃ pati;
Yenapabbājitāyanti,
Tenagacchatu subbato.
200 .Taṃsutvāna bodhisatto,
Sādhūti sampaṭicchiya;
Ekokāsaṃ nāgarānaṃ,
Yācetuṃ evamabravī.
201 .Dānaṃsattasatakaṃhaṃ,
Kattedajjaṃ suvetato;
Parasve nikkhamissāmi,
Rattiṃdivaṃ khamantume.
202 .Sādhudevapavakkhāmi,
Khamāpetuṃnisādivaṃ;
Nāgarānaṃtivatvāna,
Tadākattāpipakkami.
203 .
Mah āsattomah āyena -
Kuttaṃsakalakammikaṃ;
Pakkosāviyasvedānaṃ,
Evaṃbyākāsidātave.
204 .
Hatth īasserateitth ī,
Dāsīdāsecadhenuyo;
Paṭiyādehitvaṃsatta-
Satec āgāyam ārisa.

205 .Athon ānappak ārāni,
Annapānānisabbaso;
Suraṃpi paṭiyādehi,
Sabbaṃdātabbayuttakaṃ.
206 .Evaṃsobyākaritvāna,
Pemacittenacodito;
Ekovamaddiyārammaṃ,
Pāsādamabhirūhatha.
207 .
Rattacandana gandhehi,
Gandhodakehivāsitaṃ;
Sopāvekkhisirīgabbhaṃ,
Maddīdevīnivāsanaṃ.
208 .
Madd īdisv āna āyanta ṃ,
Mhitānanenasāmikaṃ;
Uṭṭhāsiāsanāsīghaṃ,
Reṇumattāvakinnarī.
209 .
Uṭṭ hāhitv ānas āmadd ī,
Vāmahatthesu rājino;
Dakkhiṇe nasahatthena,
Gaṇhitthamandahāsinī.
210 .Tatosirisayanamhi,
Nasinnaṃsakasāmikaṃ;
Bījayantīvasāṭṭhāsi,
Maddīsaññatavāsinī.
211 .Maddiṃaṅkeṭṭhapetvātha,
Gaṇhaṃhattesudeviyā;
Mukhaṃmukhenakatvāna,
Rājāmandamabhāsatha.
212 .Yaṃtesacemayādinnaṃ,
Yañcatepettikaṃdhanaṃ;
Sabbaṃtaṃnidaheyyāsi,
Bhaddekomārapemike.
213 .Tahiṃnavuttapubbaṃme,
Sāmikenamamīdisaṃ;
Kadācietthakaṃkālaṃ,
Maddīevañhicintayi.
214 .
Tato ubbiggacittena,
Maddīeva mabhāsatha;
Kuhiṃ deva nidahāmi,
Taṃme akkhāhi pucchito.
215 .
Sīlavantesu dujj āsi,
Dānaṃ maddī yathārahaṃ;
Nahidānā paraṃatthi,
Pati ṭṭ hā sabbap āṇ ina ṃ.

216 .Nidh āna ṃ nāma eta ṃva,
Dhanānaṃ nandivaḍḍhane;
Dānaṃhi nidhi sattānaṃ,
Evaṃbyākāsi khattiyo.
217 .Maddīvatvāna sādhūti,
Onamitvā siruttamaṃ;
Sampaṭicchi tato rājā,
Punāpi evamabravī.
218 .
Jālimhimaddidayesi,
Sādhukaṇhājināyaca;
Gāravaṃnivātaṃkāsi,
Sassuyāsassuramhica.
219 .
Yohita ṃ pema cittena,
Mayāvippavasena te;
Icche cebhavituṃ attā,
Sakkaccaṃ taṃupaṭṭhahe.
220 .
Sace eva ṃ nabhaveyya,
Bhattāraṃ mādisaṃ viyaṃ;
Parire sehi aññaṃ tvaṃ,
Māki ssittho mayāvinā.
221 .Tadāhi dummukhī maddī,
Rājāna meva mabravī;
Dussutaṃ vata suṇomi,
Īdisaṃ kinnubhāsasi.
222 .Viyācikkhāmi mebha dde,
Sakalaṃ dāni kāriṇaṃ;
Hatthidānenakujjhanti,
Samaggā sivayo mama.
223 .Pabbājenti mamaṃ tena,
Sivayo siviraṭṭhato;
Mahādānaṃ dadissāmi,
Suve komārasaṅgame.
224 .Parasve nikkhamissāmi,
Raṭṭhā ekova sobhaṇe;
Nānābhayehi saṃkiṇṇaṃ
Vaṅkaṃ gacchāmi pabbata.
225 .
Pāṇī katapiye jāli ṃ,
Kaṇhājinañca attajaṃ;
Tañcaohāya gaccheyyaṃ,
Vaseyyaṃ ekakovane.
226 .
Rañño sutv āna sa ṅkampi,
Vacanaṃsokavaḍḍhanaṃ;
Māluteritapattaṃva,
Madd īyā hadaya ṃ tad ā.

227 .Māmamevamavacuttha ,
Kampesi hadayaṃ mama;
Tattatelenasittaṃva,
Sariraṃ rāja dayhate.
228 .Nesadhammo mahārāja,
Yaṃ tvaṃ gaccheyya ekako;
Ahaṃpi tena gacchāmi,
Yenagacchasi khattiya.
229 .
Mara ṇaṃvā tay ā saddhi ṃ,
Jīvitaṃvā tayā vinā;
Tadeva maraṇaṃ seyyo,
Yañcejīve tayāpinā.
230 .
Aggi ṃ ujj ālayitv āna,
Ekajāla samāhitaṃ;
Tatthe vamaraṇaṃ seyyo,
Yañce jīve tayā vinā.
231 .
Carant ā raññan āga ṃva,
Duggesvanvetti hatthinī;
Evaṃtaṃ anugacchāmi,
Putteādāyapacchato.
232 .Vimaṃsetuṃ tadā rājā,
Mānasaṃ maddideviyā;
Nānābhayaṃ pakāsento,
Evaṃbravi bhayāpayaṃ.
233 .Viyācikkhāmi tesaccaṃ,
Vanamhi mudumānase;
Nānābhayaṃ kharaṃ ghoraṃ,
Hesmaṃ hadayakampanaṃ.
234 .Kesarīnāma yebhadde,
Migarājā kharassarā;
Hiṃ santiṃ te sasaddena,
Migetikkhagga dāṭhino.
235 .Dīpībyagghākaṇhācchāca,
Tikkhagga nakha dhārino;
Khaggā vanamahiṃsāca,
Tikkhaggasiṅgadhārino.
236 .
Tikkhagga nakha si ṅgehi,
Ete posaṃpi chindiya;
Khaṇḍākhaṇḍaṃ karitvāna,
Mūlālaṃviya bhakkhare.
237 .
Yācayakkhiniyoyakkh ā,
Bahūmanussakhādakā;
Naraṃnāriṃ gavesanti,
Dummukh ā khaggap āṇ ino.

238 .Atho ajagar āsapp ā,
Ghoravīsāca vijjare;
Viṃsācā rakkhasāvāḷā,
Sajjulohitabhojanā.
139 .Aññepi bahavosanti,
Bhayābhesmakārakā;
Kiṃnabhāyasi etesaṃ,
Bhayānaṃ bhayamānase.
240 .
Mā mama ṃ tva ṃ nugacch āhi,
Gacchantaṃ bhayasaṃyutaṃ;
Vanaṃ idheva acchāhi,
Vuttehisahabhīruke.
141 .
Tvekad āsirigabbhamhi,
Vasantī sahame subhe;
Sutvāgavesitāṇaṅke,
Kiṃme mañjāragajjitaṃ.
242 .
Tvekad āki ṃvibodhesi ,
Bhemibhemīti bhāsiya;
Rattiyaṃ hi sayantaṃ maṃ,
Sutvā nuluṅkavassitaṃ.
243 .Tvekadā meghasaddaṃhi,
Sutvādivā mamantikaṃ;
Dhāvitvāmaṃ parissajja,
Kiṃ mucchilomahaṃsīnī.
144 .Evaṃbhaya cañcalāya,
Sukhumālāya deviyā;
Nālaṃhi vasituṃraññe,
Bhesme avanavāsike.
245 .Maddīsutvāna rājassa,
Bhāsittaṃ thīramānasā;
Visāradena cittena,
Sāmikaṃ evamabravī.
246 .Tayime pema cittañca,
Araññe bhayamānasaṃ;
Tayitesumahārāja,
Sutikkhaṃ pema cetasaṃ.
247 .
Sandate s īghasota ṃme,
Tayisāgara sannibhe;
Niccaṃpemodakaṃrāja,
Gaṅgodakaṃva sāgare.
248 .
Mara ṇaṃpemacittena,
Jīvitaṃ bhaya cetasā;
Tadeva maraṇaṃseyyo,
Yañceta ṃ jīvita ṃcira ṃ.

249 .Pākāra ṃ mam ūra ṃrāja,
Katvāna puratovanaṃ;
Nānābhayaṃ nivārentī,
Gacchaṃ haṃverahiṃsinī.
250 .Tayihaṃ pemacittāsiṃ,
Gahettvā vaṅkapabbate;
Phalāphalaṃgavesantī,
Vaseyyāmi tayāsaha.
251 .
Eva ṃñhi sūrabh āva ṃ sā,
Dassayitvāna attano;
Himavanta vāsinīva-
Rājānaṃ vītitosayi.
252 .
Yad ādakkhasinaccante,
Kumāre māladhārine;
Kīḷante assameramme,
Narajjassa sarissasi.
253 .
Yad ādakkhasig āyante ,
Aññoññamukhadassine;
Kumārevanagumbamhi,
Narajjassa sarissasi.
254 .Yadādakkhasimātaṅgaṃ,
Sāyaṃpātaṃbrahāvane;
Asahāyaṃvicarantaṃ,
Narajjassa sarissasi.
255 .Nādaṃkareṇusaṅghassa,
Nadamānassapūrato;
Nāgassavajatosutvā,
Narajjassasarissasi.
256 .Migaṃdisvānasāyanhaṃ,
Pañcamālinamāgataṃ;
Kiṃ pūrisecanaccante,
Narajjhassasarissasi.
257 .Yadāsussasinigghosaṃ,
Sandamānāyasindhuyā;
Gītaṃkiṃpurisānañca,
Narajjassasarissasi.
258 .
Saratassacas īhassa,
Byagghassacchassadivino;
Saddaṃ sutvānakhaggassa,
Narajjassasarissasi.
259 .
Yad āmor īhipariki ṇṇ aṃ,
Vicitrapucchapakkhinaṃ;
Moraṃdakkhasinaccantaṃ,
Narajjassa sarissasi.

260 .Yad ādakkhasi hemante,
Pupphitedharaṇīruhe;
Surabbhisampavāyante,
Narajjassa sarissasi.
261 .Yadā hemanti kemāse,
Haritaṃ dakkhasi medaniṃ;
Indagopaka sañchannaṃ,
Narajjassa sarissasi.
162 .
Tad āhiphussat īdev ī,
Ṭhitāsi puttasokinī;
Sīrīpagabbhassadvāramhi,
Vimaṃsantīkathākathaṃ.
263 .
Kaluna ṃparidevittha ,
Aññoññābhāsitaṃgiraṃ;
Sutvānaphussatīdevī,
Vuttassasuṇisāyaca.
264 .
Visa ṃmekh ādita ṃseyyo,
Pabbatāca papātanaṃ;
Matañcarajjuyābajjha,
Natthatthojīvitename.
265 .Ajjhāyakaṃ dāna patiṃ,
Yasassinaṃ amacchariṃ;
Kasmā vessaraṃ puttaṃ,
Pabbājanti adūsakaṃ.
266 .Pūjitaṃ patirā jūhi,
Sabbalokahi tesinaṃ;
Kasmā vessanttaraṃ vuttaṃ,
Pabbājentiadūsakaṃ.
267 .Kalunaṃ pari devitvā,
Assā setvāna phussatī;
Vuttañca suṇisaṃ sīghaṃ,
Agā siñcaya santikaṃ.
268 .Tatotaṃ siñcayaṃdevī,
Visaṭṭhā etadabravī;
Nānūpāyaṃ pakāsentī,
Vicitta vāda viññunī.
269 .
Madh ūniva pal ā tāni,
Ambāvapati tāchamā;
Evaṃhe ssatite raṭṭhaṃ,
Pabbājiteadūsake.
270 .
Ha ṃso nikh īṇ a pattova,
Pallasmiṃ anūdake;
Apaviṭṭho amaccehi,
Ekor ājāvihiyyasi.