Bộ: Anya · Sūrassatīnīti

Sūrassatīnīti

Đang xem liên mạch theo sách (11 trang nguồn)

Ngôn ngữ gốc
Pāli
Bản dịch hiển thị
Tiếng Việt
Trạng thái dịch
Chưa có / nháp
Chế độ đọc
Song song — Liền mạch
Chế độ
Pāli
Namo tassa bhagavato arahato samm āsambuddhassa
Sūrassatīnīti
Paṭhamo bhāgo
Paṇāmagāthā
1. Mukhamhā bhagavantassa,
Sugandhakamalā subhā;
Sañjātaṃ uttamaṃ vāṇiṃ,
Vandāmi vittamānasā.
2. Samajjhiṭṭho racissāmi,
Dakkhena rājamantinā;
Nāmena santena,
Nītiṃ lokahitāvahaṃ;
Sālaṅkāraṃ sopadesaṃ,
Nāmenāhaṃ svarassatiṃ.
3.
Pekkhantvima ṃ nītiṃ santā,
Mañjūsarukkhasannibhaṃ;
Nānopadesasaṃpuṇṇaṃ,
Sadatthakusalā sadā.
Sūrassatīnīti
1.
Kataññutā ca saccañca,
Lokasārā hi te duve;
Lokāpi tehi tiṭṭhanti,
Raṭṭhaṃ akaṃsu issaraṃ.
2.
Kākāca dujjan ā loke,
Malībhūtāva sabbadā;
Iṭṭhaṃ guṇaṃ nāsayanti,
Te ve lokassa verino.
Migānaṃ siṅgālo anto,
Pakkhīnaṃ pana vāyaso.
Akāraṇaverī honti,
Macchānaṃ dhīvarā yathā;
Guṇīnaṃ sajjanānañca,
Dujjanā niccaverino.
3. Siriṃ bhonto suposetha,
Siri mūlā hi sampadā;
Siriya idha jotanti,
Sirī sā sabbasiddhikā.
4. Musā tamokarā loke,
Saccaṃ mīditikārakaṃ;
Musātamena dukkhanti,

Sacc ābh āya sukhantive.
Suvijānaṃ siṅgālānaṃ,
Sakuṇānañca vassitaṃ;
Manussavassitaṃ rāja,
Dubbijānataraṃ tato.
5.
Kappaggisadis ā iss ā,
Jhāpeti sabbasampadaṃ;
Muditā kappameghova,
Ropeti sabbasampadaṃ.
6. Yathā asanthirā thambhā,
Thusarāsimhi ussitā;
Tatheva kapicittānaṃ,
Kammantā cañcalaṅgatā.
Haliddirāgaṃ kapicittaṃ;
Purisaṃ rāgavirāginaṃ,
Edisaṃ tāta māsevi;
Nimmanussampi ce siyā.
7. [Ka]Pupphacumbi cittapattī,
Sakavaṇṇena majjito;
Vikkamī pupphato pupphaṃ,
Nassāgāraṃ na saṅgamo.
[Kha]
Kippilikā dubbaṇṇāpi,
Samaggāca parakkamā;
Mā hotha pupphacumbīva,
Hotha vo pacikā yathā.
1.
Ye maranti k īḷantā te,
Svānā aññoññamoditā;
Disvāna chaṭṭitaṃ bhattaṃ,
Sīghaverī vihiṃsare.
2. Tathekepi janā dāni,
Samaggā ññoññamoditā;
Dhanahetu vihiṃsanti,
Dhīratthu sīghaverikā.
9. Vasante hemante gimhe;
Neva tālā visesino;
Thiracittā janā santā;
Sukhadukkhesu niccalā.
10 .Yathā pavaṭṭamānamhi,
Suṭṭhu tiṭṭhati geṇṭhuke;
Appavaṭṭe bhūmyaṃ seti,
Tatheva geṇṭhuko jano.
11 .Agghāpetuṃ nasakkonti,

Kālañhi k ālik ā jan ā;
Vajirādiñca sakkonti,
Tena kālo anagghiko.
12 . [Ka]Asano hi dīghaddhāno,
Sārasāro sugandhiko;
Niggandho tveva nissāro,
Dīghaddhānopi simbalī.
[Kha]
Tatheveke janā loke,
Dīghaddhānā susārakā;
Nissārā keci pheggūva,
Dīghaddhānāpi goyathā.
13 .Upakāro cāpakāro,
Yasmiṃ gacchati naṭṭhataṃ;
Pāsāṇahadayassassa,
Jīvatītyā bhidhāmudhā.
Pasādo nipphalo yassa,
Kopocāpi niratthako;
Na taṃ saṅgantu miccheyya,
Thīpumāva napuṃsakaṃ.
14 .Upacāro hi kātabbo,
Na yāva sohadaṃ bhave;
Upacāro sumittamhi,
Māyā ca hoti koṭilaṃ.
15 .Kamena aggato ucchu,
Raso sādutaro yathā;
Tatheva sumitto loke,
Dummitto pana nediso.
16 .Sokārāti parittāṇaṃ,
Vissāsapītibhājanaṃ;
Ratanābhiratanaṃ icche,
Sumittaṃ akkharattayaṃ.
17 .
Dampatīna ṃ sumittāna ṃ,
Mukhaṃ aññoññadappaṇaṃ,
Sukhe sukhaṃ dukkhe dukkhaṃ,
Paṭicchāyeva dappaṇe.
Kathaṃ nu tāsaṃ hadayaṃ,
Sukharāvata itthiyo;
Yāsāmike dukkhitamhi,
Sukhamicchanti attano.
18 .
Niv ātañca pure katv ā,
Mānaṃ katvāna pacchato;
Sakatthaṃ dhāraye dhīro,
Atthabhañjo hi mu ḷhatā.

19 .Purec āra ṃ satiṃ katv ā,
Saddhaṃ kareyya pacchato;
Turaṃ na saddahe dhīro,
Sīghasaddho hi mandako.
20 .Vane 0.0099 bahūni kaṭṭhāni;
Dullabhaṃ rattacandanaṃ;
Tathā janā bahū loke;
Pumā jañño sudullabho.
21 .
Tiṇaka ṭṭhapalāsehi;
Sukkhehi dayhate vanaṃ;
Etādīhi asārehi;
Loko janehi dayhate.
22 .
Antovasse tim āsamhi,
Puññakammena moditā;
Sukhaṃ vasiṃsu porāṇā,
Buddhasāsanamāmakā.
23 .
Migamadena ekena,
Taṃ vanaṃ surabhigandhikaṃ;
Tathā janena taṃ raṭṭhaṃ,
Guṇinā hi sirīmatā.
Sarīraṃ khaṇaviddhaṃsī,
Kappantaṭṭhāyino guṇā.
24 .
Kharāna ṃ sīhabyaggh āna ṃ,
Saṅgamo no hisabbadā;
Tatheva byagghacittānaṃ,
Sajātikā khayonatā.
25 .
Saka sādhupi no s ādh ū,
Yo ceñña duṭṭhakārako;
Bahūnaṃ sādhū pāyena,
Sa ve sādhūti vuccate.
26 .
Bah ūdake samuddepi,
Jalaṃ nattheva pātave;
Khuddake khatakūpamhi,
Sāduṃ atthi bahuṃ dakaṃ.
27 .Mā sīghaṃ vivareyyātha,
Nindituñca pasaṃsituṃ;
Mukhañhi vo kathādvāraṃ,
Nirundheyyātha sabbadā.
28 .Mā sīghaṃ vivareyyātha,
Cakkhuṃ vo dassituṃ piyaṃ;
Saṇikañhi piyalābhaṃ,
Dhanalābhaṃ turaṃ kare.
29 .Anārambho hi kammānaṃ,
Pa ṭhama ṃ buddhilakkha ṇaṃ;

Niṭṭha ṅgata ṃ ā raddhassa,
Dutiyaṃ buddhilakkhaṇaṃ.
Asamekkhitakammantaṃ,
Turitābhinipātinaṃ;
Sāni kammāni tappenti,
Uṇhaṃ vajjhohaṭaṃ mukhe.
30 .
Aphalāni durantāni,
Janatā ninditāni ca;
Asakyāni ca kammāni,
Nārabhetha vicakkhaṇo.
31 .
Ativirodhabh ītāna ṃ,
Saṅkitānaṃ pade pade;
Parappavādatāsānaṃ,
Dūrato yanti sampadā.
Saddamattaṃ na bhetabbaṃ,
Loko saddassa gocaro;
Yo ca saddaparittāso,
Vane bhantamigo hi so.
32 .
Dvinna ṃ ta ṇḍ ulath ūsāna ṃ,
Viseso suṭṭhu khāyati;
Randhitopi siniddho no,
Thuso virasaphāruso;
Taṇḍulaṃ siniddhaṃ rasaṃ,
Evaṃ lokepi ñāyate.
33 .Eraṇḍaṃ nissitā valli,
Ruhate kiṃ yathābalaṃ;
Mahāsālaṃ sunissāya,
Ruhate brahataṃ gatā.
34 .Mettā hi sīmasambhedā,
Pakkhapāta vighātikā;
Pakkhapātena dukkhanti,
Nippakkho vasate sukhaṃ.
35 .Narā paññā ca laṅkārā,
Yathāṭhāne niyujjare;
No hi cūḷāmaṇi pāde,
Pādukā ca siropari.
Ukkuṭṭhe sūra micchanti;
Mantīsu akutūhalaṃ;
Viyañca annapānamhi;
Atthe jāte ca paṇḍitaṃ.
36 .Pamādo hi tamo loke,
Kālo coro bhayānako;
Kāyagehaṃ bahuchiddaṃ,
Kālacorassa corita ṃ.

37 .Cañcalo kālad āso hi,
Dhītimā kālaissaro;
Kālissaro raṭṭhissaraṃ,
Ativattati sabbaso.
38 .Viluppanti 8 dhanaṃ eke,
Kālameke anekkhakā;
Tesu kālavilopāva,
Bhayānakā tikakkhaḷā.
39 .
Raññ ā ra ṭṭ hahita ṃ katt ā,
Rañño hitaṃ janehi ve;
Desso attahitaṃ dassī,
Gārayho kinnu kārako.
Attadatthaṃ paratthena;
Bahunāpi na hāpaye.
40 .Yassa upakāro dinno,
Upakāraṃ dade puna;
Tato pakāraṃ niccheyya,
Kataññū dullabho idha.
Saccaṃ kireva māhaṃsu,
Narā ekacciyā idha;
Kaṭṭhaṃ niplavitaṃ seyyo,
Natveve kacciyo naro.
41 .Kāruko sakapaññāya,
Mahagghaṃ dārukaṃ kare;
Tathā janopi attānaṃ,
Mahaggho lokamānito.
42 .Appaggho hi ayo hemaṃ,
Mahagghaṃ chindate yathā;
Nigguṇo saguṇaṃ loke,
Alakkhīca siriṃ tathā.
Sūrassatīnīti
Dutiyo bhāgo
1. Dhanassa dubbidhaṃ kiccaṃ,
Pāpeti uṇṇataṃ dhaniṃ;
Adhaniṃ oṇataṃ loke,
Sañcine tena taṃ dhanaṃ.
2. Vaṭṭate satataṃ sīghaṃ,
Kālacakkaṃ avāritaṃ;
Tena ghaṭī dinaṃ māso,
Vasso bhavatya cīrato.
3.
Sattun ā na hi sandheyya,
Ekadā so bhayaṃ karo;
Sutattamapi pānīyaṃ,

Samayate nu p āvaka ṃ.
4. Vijahaṃ pakatiṃ yo hi,
Vikatiṃ puna gacchati;
Sabhāvena ākārena,
Vippallāsaṃ sa gacchati;
Saṃsumāra gatā godhā,
Yathā thī pumavesikā.
5.
Pakkha ṃ laddh āna u ḍḍ enti,
Upacikā hi vammikā;
Nikkhantā maraṇaṃ yanti,
Uppatā nippataṃ gatā.
6. Sabbaṃpiyassa dajjeyya,
Nissesaṃ piyamānasaṃ;
Saddhācittaṃ tu no viññū,
Saddhāyiko pakkhalito.
7.
Sakkoti la ṅghitu ṃ by āma ṃ,
Mahussāhena yo hi so;
Tadaḍḍhaṃ anussāhena,
Nossāho tesu thomito;
Mahussāho dukkho loke,
Anussāho sadā sukho.
8. Dukkhamaṃ akkhamanto yo,
Piṭṭhikārīca dukkaraṃ,
Kadā labheyya so loke,
Sukhamaṃ sukaraṃ mudhā;
Paccakkhañhi so kareyya,
Dukkhamañcāpi dukkaraṃ.
9. Anaggho manusso loke,
Tosanāposanādinā;
Tena so mahagghaṃ kammaṃ,
Kare lokahitāyutaṃ.
10 .
Vātena nappabhijjanti,
Ninnā veḷū kasā naḷā;
Yathāvātaṃ nagacchanti,
Tathā care jane kadā.
11 .
Purato ca pacchato ce,
Nissayo natthi passato;
Adhikaṃ vīriyaṃ hoti,
Attanātho tadā bhave.
12 .
Kha ṇaṃ ākhubila ṃ sīho,
Pāsāṇasakalākulaṃ;
Pappoti nakhabhaṅgaṃvā,
Phalaṃvā mūsiko bhave.
13 .Maggamuḷhā janā andhā,
Amaggā maggasaññino;
Tatheva duppaññā muḷhā,
Tathattha ṃ nāva bujjhare.

14 .Piyar ūpa ṃ vīrar ūpa ṃ,
Duvidhā rūpasampadā,
Nāriṃ icche piyarūpiṃ,
Purisaṃ vīrarūpakaṃ.
15 .Pajjalanti hi khajjotā,
Pakkhacālanakammunā;
Kusitā supitā nete,
Tathā janāpi kammikā.
16 .
Kummasa ṅkocamopamya ,
Niggahamapi saṃkhame;
Pattakāle tu nītiñño,
Kaṇhasappova uṭṭhahe.
17 .
Bhakkhasesa ṃ nakh ādanti,
Sīhā unnatacetasā;
Paraṃpi napaṇāmenti,
Vuddhikāmā tathā care.
18 .
Na va vasso samuppanno,
Khīṇo purāṇahāyano;
Navavasse navā mettā,
Bhāvitabbā hitesinā.
19 .Santāpayanti kamayāpyabhujaṃ na rogā,
Dummantinaṃ kamupayanti na nītidosā;
Kaṃ srī na mānayati kaṃ na ca hanti maccu,
Kaṃ thīkatā na visayā paripīḷayanti.
(Vasantatilakāgāthā.)
20 .
(Ka) by āmamattena da ṇḍ ena,
Yolumbya udakaṃ mine;
Agambhīraṃ gambhīraṃvā,
Agādhe maññi gambhīraṃ.
(Kha)
Tathā mando saññāṇena,
Agādhe maññi paṇḍitaṃ;
Samāsamaṃ na jānāti,
Bahvappaṃ tikkhamandataṃ.
21 .
Du ṭṭ hakamme sa ṅgamanti,
Chekakamme ca no idha;
Maccuṃ vahanti sīsena,
Te muḷhā muḷhasaṅgamā.
22 .
Duvidho sa ṅgamo loke,
Ujuko kuṭilo bhave;
Ujukova pasaṃseyyo,
Nohyañño sājasaṅgamo.
Te iminā upāyena samaggā sammodamānā mahā bhittipiṭṭhikāya vasanti. (Mahosadhajātaka
aṭṭ hakath ā)

23 .Yūthik ā pupphate nohi,
Siñcitāpi punappunaṃ;
Pupphate sampatte kāle,
Evaṃ dhāretha vīriyaṃ.
24 .Dhanuccayo dhanakkhepo,
Duvidhā hi dhanākati;
Dhanuccaye nayo atthi,
Dhanakkhepamhi no idha.
25 .
Am ātā pitarasa ṃ va ḍḍ ha ṃ,
Jūtakārañca cañcalaṃ;
Nālapeyya visesaññū,
Yadicche siddhi mattano.
Haliddirāgaṃ kapicittaṃ,
Purisaṃ rāgavirāginaṃ;
Edisaṃ tāta māsevi,
Nimmanussaṃpi ce siyā.
26 .Guṇā guṇaññūsu guṇā bhavanti,
Te nigguṇaṃ patvā bhavanti dosā;
Āsādyatoyā pabhavanti najjo,
Samudramāsajja bhavantyapeyyā.
(Upajātigāthā)
27 .
Sil ārūpa ṃ nimminanti,
Koṭṭetvāna punappunaṃ;
Koṭṭakova tathā bālā,
Sādhuṃ ovajja nimmitā.
Cāṇakyanītilā gāthā
Lālane bahavo dosā,
Tāḷane bahavo guṇā;
Tasmā puttañca sissañca,
Tāḷaye na ca lālaye.
28 .Atītassa hi mittassa,
Yo ce dosaṃ pakāsaye;
So have paccuppannassa,
Dosaṃ bhāseti ñāyati.
29 .Latāviya sevakā te,
Ye nissayaṃ palambare;
Nissayassa vināsena,
Bhūmyaṃ senti anāthakā.
30 .Dosasiṅgehi vijjhanto,
Mānakhūrehi akkamaṃ;
Bhayaṃ karoti lokamhi,
Gova bālo vihiṃsako.
31 .Ādo upari lokoya ṃ,

Ujulekh āya ti ṭṭ hati;
Musāvātehi taṃlokaṃ,
Nipātesi anajjavaṃ.
32 .Sughaṭaṃ kumbhakārena,
Nāraho paribhuñjituṃ;
Tathūpamāya vekkheyya,
Sakammaparakammani.
33 .
Anantara ṃsī sūropi,
Nasakkoti ghanaṃ tamaṃ;
Vijjhituṃ raṃsiyā loke,
Tathā madanamohitā;
Nasakkonti madaṃ bhetvā,
Paññābhāya pabhāsituṃ.
34 .
Khedavera ṃ daliddamhi,
Bhogimhi rogupaddavaṃ;
Dessaverañca āṇimhi,
Passe lokassa veritaṃ.
35 .Saṃladdhena subhogena,
Jīvaṃ suddhaṃ kare nijaṃ;
Seṭṭho so tena jīvena,
Jeguccho malajīviko.
36 .Vajira puppharāgānaṃ,
Visesaṃ yo nabujjhati;
Kathañhi so vikkīṇeyya,
Kīṇeyya vā yathātathaṃ.
37 .Kippīli kopi cintetvā,
Pabbataṃ bhettu mussahaṃ;
Abalā tanumajjhattā,
Cintā hasyāva sā mudhā.
38 .
Jātamatta ṃ na yo sattu ṃ,
Rogañcūpasamaṃ naye;
Mahābalopi teneva,
Vuddhiṃpatvā sa haññate.
39 .Sajīvamaṃsabhakkhehi,
Sadāṭhīhi mukhehi bho;
Biḷārabyagghasīhānaṃ,
Nihīnāni anekadhā;
Tikkhāni kharavādāni,
Manussānaṃ mukhāni ve.
40 .Viluppantā vidhāvanti,
Sajīvavuttikammunā;
Janā tena vihaññanti,
Caranti dhammavemukhā.
41 .Sulabhaṃ lokiyaṃ loke,
Sāsan īya ṃva dullabha ṃ;

Dullabha ṃ ta ṃ vamaññanto,
Eso bālatamo bhave.
42 .Yo patittha agy āvāṭ aṃ,
Mohā taṃ upakārituṃ;
Aññorohi tadā vāṭaṃ,
Dutīyo muḷhamuḷhako.
43 .
Byaggho āvudhaviddho hi,
Akā duṭṭhāni ninnadaṃ;
Tatheva sādhusatthena,
Viddho bālo pakuppito.
44 .Pivanti lohitaṃ ḍaṃsā,
Anto tuṇḍena makkhikā;
Bahiddhā parivārenti,
Jano tena ḍaṃsāyaye.
45 .Adhanassa khaṇo appo,
Saddhammo appakālino;
Appako tena yuñjeyyuṃ,
Kha ṇaṃ bahu ṃ labhetave.
Bản dịch

Chưa có bản dịch đã xuất bản.

Bản dịch được quản trị theo từng trang nguồn; có thể đổi ngôn ngữ bằng các tab phía trên cột dịch (khi hiển thị dịch). «Trang trong sách»: Liền mạch gộp nhiều trang (có giới hạn); Theo từng trang dùng mục lục hoặc nút chuyển trang — áp dụng cho mọi chế độ (Chỉ Pāli, Chỉ dịch, Song song).