Vong Ngôn

《忘言》 wàng yán

Điển cứ gốc: Tự Điển Phật Học Đạo Uyển

Định nghĩa thuật ngữ

: quên lời, nghĩa là trong tâm lãnh hội ý chỉ, không cần dùng đến ngôn ngữ để giải thích, thuyết minh. Như trong Trang Tử (), phần Ngoại Vật (), có câu: “Ngôn giả sở dĩ tại ý, đắc ý nhi Vong Ngôn (, lời nói vốn ở nơi ý, được ý mà quên lời).” Hay trong bài Khổ Tư Hành () của Tào Thực (, 192-232) nhà Ngụy thời Tam Quốc có đoạn: “Trung hữu kì niên nhất ẩn sĩ, tu phát giai hạo nhiên, sách trượng tùng ngã du, giáo ngã yếu Vong Ngôn (, trong đó có một ẩn sĩ tuổi già, râu tóc đều trắng xóa, cầm gậy theo tôi rong chơi, dạy tôi nên quên lời).” Trong Vĩnh Giác Nguyên Hiền Thiền Sư Quảng Lục (, Tục Tạng Kinh Vol. 72, No. 1437) quyển 16, phần Tam Huyền Khảo (), lại có đoạn: “Nhất Cú minh minh cai vạn tượng, Trùng Dương cửu nhật cúc hoa tân, nhược vị Vong Ngôn, nan khế thử chỉ (, một câu sáng trong trùm vạn tượng, Trùng Dương mồng chín cúc hoa xinh, nếu chưa quên lời, khó hiểu được ý này).” Hoặc trong Chư Phương Môn Nhân Tham Vấn Ngữ Lục (, Tục Tạng Kinh Vol. 63, No. 1224) cũng có đoạn: “Tùy cơ thọ pháp, Tam Học tuy thù, đắc ý Vong Ngôn, Nhất Thừa hà dị (, tùy theo Cơ Duyên mà truyền trao pháp, Ba Học [Giới, Định, Tuệ] tuy có khác, được ý quên lời, Một Thừa đâu có khác).”

Vong Ngôn. Từ Điển Phật Học Vibudra. https://www.vibudra.org/glossary/thuatngu/vong-ngon. Truy cập 07/04/2026.