Tam Thoái
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Ba thứ lui mất. Tức sự lui mất Công Đức của hàng Thanh Văn, Duyên Giác và Phật có 3 loại như sau:
1. Dĩ đắc thoái(cũng gọi Dĩ đắc pháp thoái). Nghĩa là bậc Thánh đã dứt trừ hoặc nghiệp rồi lại thoái hóa, khiến Phiền Não hiện khởi trở lại và làm mất Công Đức.
2. Vị đắc thoái(cũng gọi Vị đắc pháp thoái). Nghĩa là vẫn chưa chứng được Công Đức Thù Thắng.
3. Thụ Dụng thoái(cũng gọi Tập Hành Pháp thoái). Nghĩa là Công Đức Thù Thắng đã đạt được, nhưng khi Thụ Dụng lại không Hiện Tiền. Trong 3 loại thoái trên đây, Phật chỉ có Thụ Dụng thoái; Duyên Giác và bậc La hán Bất Động có Vị đắc thoái và Thụ Dụng thoái, nhờ có Lợi Căn nên không có Dĩ đắc thoái; còn 5 loại La hán: Thoái pháp, Tư pháp, Hộ Pháp, An trụ pháp và Kham đạt pháp thì vì có Độn Căn nên có cả 3 loại thoái. [X. luận Câu xá Q. 25.; luận Du Già sư địa Q. 62.; Câu xá luận tụng sớ Q. 25.; Du Già Luận Kí Q. 17.; Câu xá luận quang kí Q. 25.].
1. Dĩ đắc thoái(cũng gọi Dĩ đắc pháp thoái). Nghĩa là bậc Thánh đã dứt trừ hoặc nghiệp rồi lại thoái hóa, khiến Phiền Não hiện khởi trở lại và làm mất Công Đức.
2. Vị đắc thoái(cũng gọi Vị đắc pháp thoái). Nghĩa là vẫn chưa chứng được Công Đức Thù Thắng.
3. Thụ Dụng thoái(cũng gọi Tập Hành Pháp thoái). Nghĩa là Công Đức Thù Thắng đã đạt được, nhưng khi Thụ Dụng lại không Hiện Tiền. Trong 3 loại thoái trên đây, Phật chỉ có Thụ Dụng thoái; Duyên Giác và bậc La hán Bất Động có Vị đắc thoái và Thụ Dụng thoái, nhờ có Lợi Căn nên không có Dĩ đắc thoái; còn 5 loại La hán: Thoái pháp, Tư pháp, Hộ Pháp, An trụ pháp và Kham đạt pháp thì vì có Độn Căn nên có cả 3 loại thoái. [X. luận Câu xá Q. 25.; luận Du Già sư địa Q. 62.; Câu xá luận tụng sớ Q. 25.; Du Già Luận Kí Q. 17.; Câu xá luận quang kí Q. 25.].