Song Nhập

Phạn: Yuganaddha. Tạng:Zuí-du-#juy-pa. Cũng gọi Song vận. Yuga nghĩa là một đôi; Naddha là kết hợp. Phật giáo (nhất là Phật giáo Đát đặc la) thường dùng từ ngữ này để biểu thị nghĩa hợp nhất Bất Nhị. Trong Ngũ Thứ Đệ (Phạn: Paĩca= krama) tương truyền do ngài Long Thụ soạn, thì Thứ Đệ thứ 5 là Song Nhập Thứ Đệ (Phạn:Yuganaddha-krama), gồm 21 thứ Song Nhập như Luân Hồi và Niết Bàn, Phiền Não và Tịch tịnh, Hữu tướng và Vô Tướng, Sở chấp và Năng chấp... Đại Thừa Trang Nghiêm Kinh Luận (Phạn: Mahàyà= nasùtràlaôkàra) cũng có nói về Song Nhập, xếp Song Nhập vào loại thứ 6 trong 11 thứ Tác ý (Phạn:Manaskàra) mà thông thường Hán dịch là Nhị tương ứng tác ý. Đây chính là biểu thị nhất nguyên hóa của nhị nguyên Chỉ và Quán. Chương 14 trong Đại Thừa Trang Nghiêm Kinh Luận (bản tiếng Phạn) nói rằng: Tu pháp Chỉ có thể biết hết tên của các pháp; tu pháp Quán có thể hiểu rõ nghĩa các pháp, còn Song Nhập thì có thể hợp nhất 2 pháp Chỉ Quán trên. Lí niệm Song Nhập được biểu hiện qua nghệ thuật tạo hình đã sản sinh ra Song thân Phật (Tạng: Yab-yum) của Phật giáo Tây tạng.[X. Lí thú kinh chi nghiên cứu (Mai vĩ Tường vân); Yuganaddha by H.
V. Genther; The Hevajra-tantra by D.L. Snellgrove]. (xt. Ngũ Thứ Đệ).