Sơ Dạ
Điển cứ gốc: Tự Điển Phật Học Đạo Uyển
Định nghĩa thuật ngữ
s: prathama-yāma, Pāli: paṭhama-yāma: đầu đêm còn gọi là sơ canh (初更, canh đầu), là một trong 6 thời khắc trong một ngày đêm; tức khoảng 8 giờ tối sau buổi trưa. Trong Kinh Điển thường dùng thuật ngữ này. Như trong Tứ Phần Luật (四分律, Taishō Vol. 22, No. 1428) quyển 53 có câu: “Ư thực trung năng tri chỉ túc, Sơ Dạ Hậu Dạ tinh tấn giác ngộ (於食中能知止足、初夜後夜精進覺悟, ngay trong khi ăn có thể biết đủ và dừng lại, đầu đêm giữa đêm tinh tấn giác ngộ).” Hay trong Đại Trí Độ Luận (大智度論, Taishō Vol. 25, No. 1509) quyển 16 lại có đoạn: “Hành Giả Như Thị, ư Thiện Pháp trung, Sơ Dạ, trung dạ, Hậu Dạ, tụng kinh, tọa Thiền, cầu Chư Pháp Thật Tướng (行者如是、於善法中、初夜、中夜、後夜、誦經、坐禪、求諸法實相, Hành Giả như vậy, ở trong Thiện Pháp, đầu đêm, giữa đêm, cuối đêm, tụng kinh, ngồi Thiền, cầu Thật Tướng các pháp).” Hoặc trong Pháp Hoa Kinh Hiển Ứng Lục (法華經顯應錄, 卍 Tục Tạng Kinh Vol. 78, No. 1540) quyển 1, phần Thiên Thai Tảo Thiền Sư (天台璪禪師), cũng có đoạn: “Sơ Dạ tọa Thiền, nãi kiến nhất cửu đầu long tùng địa Dũng Xuất, thượng thăng Hư Không (初夜坐禪、乃見一九頭龍從地涌出、上升虛空, Thiền Sư đầu đêm ngồi Thiền, bèn thấy một con rồng chín đầu từ đất vọt ra, bay lên Hư Không).”