Mặc Chiếu Thiền

Thiền Phong do Thiền Sư Hoành trí Chính Giác thuộc tông Tào động đời Tống Đề Xướng. Mặc là lặng yên, chuyên tâm ngồi thiền; Chiếu là dùng trí Quán Chiếu tâm tính linh tri xưa nay vốn thanh tịnh. Ngài Chính Giác cho rằng thực tướng tức là tướng mà Vô Tướng, Chân Tâm tức là tâm mà vô tâm, chân đắc tức là đắc mà vô đắc, chân dụng tức là dụng mà vô dụng, cho nên ngài chủ trướng tọa Không Trần lự (ngồi mà không suy tư) để yên lặng Quán Chiếu, không cần phải Cầu Đại ngộ, chỉ tọa thiền với thái độ vô sở đắc, vô sở ngộ. Thiền Phong này bị ngài Đại tuệ Tông cảo, 1 bậc Danh Đức thuộc tông Lâm tế đương thời đả kích mạnh mẽ và chê bai bằng những từ ngữ như: Mặc chiếu tà thiền, Vô sự thiền, Khô Mộc tử khôi thiền(Thiền cây khô tro lạnh) v.v... Bởi vì Thiền Phong của ngài Tông cảo khác xa với Thiền Phong của ngài Chính Giác,ngàiTông cảo chủ trương Tham Cứu Cổ Tắc Công Án để có cơ khế nhập tâm tính mà triệt ngộ, cho nên cực lực phê bình phái Chính Giác chủ trương im lặng ngồi thiền xoay mặt vào vách mà bỏ việc tham ngộ tu chứng. Về phần mình, ngài Chính Giác soạn 1 bài minh Mặc chiếu (toàn bài gồm 72 câu, mỗi câu 4 chữ, tất cả có 288 chữ) để phản bác, cho rằng tọa thiền im lặng có Công Năng làm cho Tác Dụng của trí tuệ được hoạt bát, tự nhiên chiếu suốt tự đáy nguồn tâm tính, là Thiền chân thực, chính truyền của Phật Tổ; trong văn cũng chê pháp Thiền Khán thoại đầu của ngài Tông cảo là chỉ chấp chặt vào Công Án mà thôi. [X. Hoành trí Thiền Sư quảng lục Q. 5., 6, 8; Đại tuệ Tông Môn Vũ Khố].