Lý Cụ Sự Tạo

Lí cụ, chỉ cho bản tính như thực sẵn có trước trời đất, cũng gọi Bản cụ, Lí tạo, Tính Cụ, Tính Đức. Tính sẵn có này tùy theo Nhân Duyên hiển hiện mà tạo ra các Hiện Tượng, thì gọi là Sự Tạo, cũng gọi là Biến tạo, Sự dụng, Tu khởi, Tu đức, Tu cụ. Tông Thiên thai cho rằng trong 1 Tâm Niệm có đủ 3 nghìn pháp, đây là thuyết Nhất Niệm Tam Thiên. Bản tính của tâm viên mãn đầy đủ vạn hữu, gọi là Lí cụ tam thiên, Lí tạo tam thiên, Tính Cụ tam thiên. Lí này thường tùy Nhân Duyên mà tạo thành Thế Giới Hiện Tượng với muôn vàn Sự Tướng Sai Biệt, gọi là Sự Tạo tam thiên, Sự dụng tam thiên, Biến tạo tam thiên, Tu cụ tam thiên. Hợp chung cả lí và sự trên đây, thì gọi là Lí sự tam thiên, cũng gọi Lưỡng trùng tam thiên, Lưỡng chủng tam thiên. Sự Lí này theo thứ tự biểu thị thể và dụng của các pháp. Nhưng trong tất cả các pháp đều có đủ 3 nghìn pháp, xưa nay không thiếu, cho nên Lí cụ và Sự Tạo tên tuy khác nhau, nhưng cả 2 chỉ là 1 thể. (xt. Sự Lí Tam Thiên).