Lục Bất Định Quá
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Đối lại: Tứ bất thành, Tứ tương vi. Tiếng dùng trong Nhân Minh. Sáu lỗi của người lập luận làm cho nghĩa của Tông không được xác định.
1. Cộng Bất Định: Nhân (lí do) có quan hệ toàn phần với Tông Đồng Phẩm và Tông Dị Phẩm. Lẽ ra Nhân phải không có Dị Phẩm mới đúng, vì thế là lỗi.
2. Bất Cộng Bất Định: Nhân không có quan hệ toàn phần với Tông Đồng Phẩm và Tông Dị Phẩm. Lẽ ra Nhân phải có quan hệ với Tông Đồng Phẩm mới đúng, vì thế là lỗi.
3. Đồng Phẩm Nhất Phần chuyển Dị Phẩm biến chuyển Bất Định: Nhân có quan hệ 1 phần với Tông Đồng Phẩm và quan hệ toàn phần với Tông Dị Phẩm. Lỗi này cũng như lỗi thứ nhất.
4. Dị Phẩm Nhất Phần Chuyển Đồng Phẩm Biến Chuyển Bất Định: Nhân có quan hệ 1 phần với Dị Phẩm và quan hệ toàn phần với Đồng Phẩm. Lẽ ra phải tuyệt đối không có quan hệ với Dị Phẩm mới đúng, nên là lỗi.
5. Câu phẩm Nhất Phần chuyển Bất Định: Nhân có 1 phần quan hệ với Tông Đồng Phẩm và Tông Dị Phẩm. Cũng giống như lỗi trên.
6. Tương vi pháp định Bất Định: Lỗi này do Tông (mệnh đề) của người lập luận và người vấn nạn tuy trái ngược nhau, nhưng Nhân của mỗi bên đều có đủ 3 tướng (3 điều kiện) nên 2 bên không thể Quyết Định được đúng hay sai.
1. Cộng Bất Định: Nhân (lí do) có quan hệ toàn phần với Tông Đồng Phẩm và Tông Dị Phẩm. Lẽ ra Nhân phải không có Dị Phẩm mới đúng, vì thế là lỗi.
2. Bất Cộng Bất Định: Nhân không có quan hệ toàn phần với Tông Đồng Phẩm và Tông Dị Phẩm. Lẽ ra Nhân phải có quan hệ với Tông Đồng Phẩm mới đúng, vì thế là lỗi.
3. Đồng Phẩm Nhất Phần chuyển Dị Phẩm biến chuyển Bất Định: Nhân có quan hệ 1 phần với Tông Đồng Phẩm và quan hệ toàn phần với Tông Dị Phẩm. Lỗi này cũng như lỗi thứ nhất.
4. Dị Phẩm Nhất Phần Chuyển Đồng Phẩm Biến Chuyển Bất Định: Nhân có quan hệ 1 phần với Dị Phẩm và quan hệ toàn phần với Đồng Phẩm. Lẽ ra phải tuyệt đối không có quan hệ với Dị Phẩm mới đúng, nên là lỗi.
5. Câu phẩm Nhất Phần chuyển Bất Định: Nhân có 1 phần quan hệ với Tông Đồng Phẩm và Tông Dị Phẩm. Cũng giống như lỗi trên.
6. Tương vi pháp định Bất Định: Lỗi này do Tông (mệnh đề) của người lập luận và người vấn nạn tuy trái ngược nhau, nhưng Nhân của mỗi bên đều có đủ 3 tướng (3 điều kiện) nên 2 bên không thể Quyết Định được đúng hay sai.