Linh Hồn

Thông thường, Linh Hồn được xem là yếu tố làm Chủ Tể các hoạt động và tri giác của con người. Theo sự nghiên cứu của các nhà khảo cổ học và nhân loại học cận đại, cách đây 50.000 năm về trước con người đã có quan niệm về Linh Hồn và cho rằng sau khi chết Linh Hồn vẫn tiếp tục tồn tại. Nhưng nói chung thì quan niệm về Linh Hồn của người nguyên thủy rất đơn giản, chất phác, thường mang tính cách vật chất mạnh mẽ. Mãi đến sau khi Tông Giáo, triết học dần dần phát triển, thì quan niệm Linh Hồn của nhân loại mới hướng tới tinh thần thống nhất phi vật chất hóa. Chẳng hạn có những Tông Giáo, triết học tin rằng Linh Hồn có thể tồn tại độc lập sau khi nhục thể tan rã, rồi tiến bước nữa mà cho rằng Linh Hồn là thực thể tinh thần bất diệt. Tuy có nhiều Tông Giáo, triết học chủ trương Linh Hồn tồn tại, nhưng bàn về đặc tính, nguồn gốc, Cứu Cánh của Linh Hồn là gì thì lại có rất nhiều quan điểm khác nhau. Có thuyết chủ trương Linh Hồn đồng nghĩa với tinh thần hoặc tâm ý. Gần đây, trong triết học, người ta thấy xuất hiện những học thuyết như: Hiện Tượng luận, Hiện thực luận, Duy vật luận v.v... đại khái đều phản đối thuyết Linh Hồn tồn tại, không thừa nhận nó là 1 thực thể. Phật giáo vốn không chủ trương Linh nhục nhị nguyên quan, Linh Hồn bất diệt luận. Đối với vấn đề đồng, dị giữa Linh Hồn và nhục thể, đức Phật không giải đáp. Nghĩa là đức Phật đã không trả lời câu hỏi như Linh Hồn và thể xác là 1 hay khác nhau, mà Ngài cũng không thừa nhận Linh Hồn và thể xác là 2 cái hoàn toàn tách biệt hẳn nhau. Đức Phật vốn chủ trương thực tiễn, nên coi trọng sự tồn tại của tâm và triệt để đứng trên lập trường tâm, vật tương quan, chẳng coi cái nào là thực thể bất diệt, cũng chẳng coi cái nào là giả tướng Sinh Diệt, mà thừa nhận tâm, vật đều là không, không có tự tính. Nhưng, từ sau khi thuyết Luân Hồi Chuyển Sinh được Phật giáo sử dụng, thì vấn đề chủ thể của Luân Hồi đã dẫn đến cuộc tranh luận trọng đại trong Phật giáo, như Thần Diệt Bất Diệt Luận Tranh ở thời Nam Bắc Triều v.v... kết quả là chủ thể của Luân Hồi mang sắc thái giống như Linh Hồn. (xt. Thần Diệt Bất Diệt Luận Tranh).