Không Hữu Lực Bất Đãi Duyên

Nhân của các pháp Duyên Khởi thể tính là không, có toàn bộ lực dụng sinh ra quả mà không cần sự giúp sức của các duyên khác, gọi là Không Hữu Lực Bất Đãi Duyên. Là 1 trong 6 nghĩa của nhân mà tông Hoa nghiêm dùng để thuyết minh nguyên lí Pháp Giới Duyên Khởi. Hoa Nghiêm Ngũ Giáo Chương quyển 4 (Đại 45, 502 thượng), nói: Vì chỉ diệt trong Sát Na nên hiển bày vô tự tính: đó là không,;vì có diệt nên quả pháp sinh: đó là hữu lực; nhưng sự tàn diệt ấy chẳng phải do sức của duyên, cho nên gọi là Bất đãi duyên. Vì nghĩa của Không Hữu Lực Bất Đãi Duyên giống với nghĩa của Sát Na diệt, nên mượn nghĩa của Sát Na diệt để thuyết minh Không Hữu Lực Bất Đãi Duyên. Sát Na diệt chỉ cho pháp Sinh Diệt trong từng Sát Na, có khả năng trở thành Nhân Sinh ra các pháp khác. Vì Sinh Diệt trong từng Sát Na nên không có tự tính mà thể là không; nhưng vì sự diệt này có năng lực làm nhân để sinh ra quả, cho nên gọi là hữu lực; lại vì sự diệt này là do tự nhiên mà diệt, chứ không nhờ bất cứ sự giúp sức nào của các duyên khác, cho nên gọi là Bất đãi duyên. [X. Thập Địa Kinh Luận Q. 8.; luận Đại Thừa A Tì Đạt Ma tạp tập Q. 4.; Hoa Nghiêm Kinh Sưu Huyền Kí Q. 3. hạ]. (xt. Nhân Lục Nghĩa).