Cổ Sơn Thánh Tiễn
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Tên Công Án trong Thiền Tông. Công Án của Thiền Sư Tuyết phong Nghĩa Tồn đời Đường bày tỏ sự tán đồng và tín nhiệm đối với năng lực của học trò là Cổ Sơn Thần Án. Cứ theo Thiền Uyển Mông Cầu quyển hạ chép, thì một ngày kia, Cổ Sơn được Đại vương mời, thầy là Thuyết phong đưa chân ra đến cửa Tam quan, khi trở vào đến Pháp Đường ngài Tuyết phong than rằng (Vạn tục 148, 139 hạ): Một mũi tên Thánh bắn thẳng vào trong thành chín lớp đã đi rồi! Tiếng mũi tên Thánh (Thánh tiễn) ở đây là Thí Dụ tâm của người đã rỗng suốt và năng lực ưu tú. Lúc ấy, một học trò khác của ngài Tuyết phong là Thượng tọa Thái nguyên phu nghe nói, hơi nghi ngờ về khả năng của Cổ Sơn, bèn chạy đến nửa đường để khám nghiệm. Phu hỏi: Sư Huynh đi đâu thế? Cổ Sơn bắt chước lời của thầy nói lúc nãy, đáp: Đi vào trong thành chín lớp. Thượng tọa Phu lại hỏi: Lỡ gặp ba quân vây hãm thì lúc đó ra sao?. Thành chín lớp tuy nghiêm mật kiên cố, phòng bị đầy đủ, nhưng thảng hoặc gặp ba quân vây khốn, thì khó mà thoát nạn. Thượng tọa Phu dùng ý đó để Thí Dụ cảnh ngộ của Cổ Sơn, ám chỉ cái mà Cổ Sơn ngộ được chưa phải là triệt để, khi gặp nguy khốn tất sẽ rối loạn. Cổ Sơn thì không cho như thế, nên đáp: Nhà họ tự có đường thông lên trời. Một câu miêu tả thật nhẹ nhàng, chứng tỏ Cổ Sơn đã có bản lãnh có thể chuyển hung thành cát, trong trường hợp lâm nguy, cũng còn ngụ ý là dù có bị ba quân vây khốn đi nữa, thì việc ấy có dính dáng gì đến ông. Câu trả lời có tính cách vừa đánh vừa ép, khiến thượng tọa Phu mất dần Cơ Phong, nhưng ông vẫn cố bám: Như vậy thì bỏ mất cung điện mà đi à? Cổ Sơn đáp ngay: Ở đâu mà chẳng được tôn kính? Dời bỏ cung điện mà ở đâu cũng được tôn kính, thì cảnh giác ngộ của Cổ Sơn thật là như như Bất Động, Thượng tọa Phu nghe câu nói ấy rồi, chỉ phủi tay áo mà quay về. Điều đó cho thấy trước kia ngài Tuyết phong đã thừa nhận trình độ của sư Cổ Sơn, không những triệt để tin cậy vào năng lực của sư, mà cũng còn biết trước được rằng bất cứ ở nơi nào, sư cũng đều phát huy đầy đủ chỗ hiểu biết của mình.