Cổ Sơn Hệ
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Là hệ phái Thiền Tông lấy Thiền Sư Vĩnh Giác Nguyên Hiền (1578 - 1657) đời Minh làm Tông Tổ. Khoảng cuối Minh đầu Thanh ngài Nguyên Hiền ở chùa Dũng Tuyền trên Cổ Sơn thuộc Phúc châu (Phúc kiến), phát dương Thiền Phong tông Tào động, tự gọi Cổ Sơn Thiền. Chủ trương kết hợp Thiền, Tịnh, Nho, Thích, đồng thời, hết sức dung hòa sự đối chọi giữa hai phái Lâm tế và Tào động trong nội bộ Thiền Tông, và học theo tinh thần tu trì và lao động của ngài Bách trượng. Sự truyền thừa của hệ phái Thiền Cổ Sơn là: Vĩnh Giác Nguyên Hiền, Vi Lâm Đạo Bái, Duy tĩnh Đạo An, Hằng đào Đại Tâm, Viên ngọc Hưng ngũ, Tượng tiên Pháp Ấn, Đạm nhiên Pháp văn, Đường mẫn Pháp đạm và Biến chiếu Hưng long, truyền nối mãi đến những năm cuối đời Thanh. Cùng với hệ Bác sơn do sư Vô Dị Nguyên Lai sáng lập tại Bác sơn thuộc Giang tây, và hệ Tiêu sơn lấy chùa Định tuệ tại Tiêu sơn thuộc Giang tô làm trung tâm, đều là các chi phái thuộc tông Tào động.