Câu Sinh Khởi
Điển cứ gốc: Phật Quang Đại Từ Điển
Định nghĩa thuật ngữ
Phạm: Sahaja. Nói tắt là Câu sinh. Đối lại với Phân Biệt Khởi. Khi Phiền Não (Tâm Mê Hoặc) Sinh Khởi thì có hai dạng hình thái, nên chia Phiền Não làm hai, tức là:
1. Câu Sinh Khởi, là Phiền Não tiên thiên, sinh ra đã có.
2. Phân Biệt Khởi, là Phiền Não có tính hậu thiên, do thế lực bên ngoài là tà giáo, tà sư, hoặc do chính mình không biết suy nghĩ và Phân Biệt chín chắn mà Sinh Khởi. Tính chất của Phiền Não hậu thiên tuy mạnh, nhưng tương đối dễ trừ diệt, còn tính chất của Phiền Não tiên thiên thì rất nhỏ nhiệm và cực kì khó dứt trừ. Đoạn có thứ tự, hoặc Phân Biệt Khởi (tức hậu thiên), thì ở giai Đoạn Kiến đạo thứ nhất, nhờ thực Hành Phật đạo mà đoạn trừ được, cho nên gọi là Kiến Hoặc. Hoặc Câu Sinh Khởi (tức tiên thiên) thì nhờ giai đoạn Tu đạo thứ hai mà dứt trừ được, cho nên gọi là Tu hoặc. Lại Ngã Chấp cũng chia làm hai thứ là Câu sinh Ngã Chấp và Phân Biệt Ngã Chấp. [X. luận Thành Duy Thức Q. 1. - luận Đại Thừa A Tì Đạt Ma tạp tập Q. 7. - luận Thành Duy Thức thuật kí Q. 1. phần cuối, Q. 2. phần cuối].
1. Câu Sinh Khởi, là Phiền Não tiên thiên, sinh ra đã có.
2. Phân Biệt Khởi, là Phiền Não có tính hậu thiên, do thế lực bên ngoài là tà giáo, tà sư, hoặc do chính mình không biết suy nghĩ và Phân Biệt chín chắn mà Sinh Khởi. Tính chất của Phiền Não hậu thiên tuy mạnh, nhưng tương đối dễ trừ diệt, còn tính chất của Phiền Não tiên thiên thì rất nhỏ nhiệm và cực kì khó dứt trừ. Đoạn có thứ tự, hoặc Phân Biệt Khởi (tức hậu thiên), thì ở giai Đoạn Kiến đạo thứ nhất, nhờ thực Hành Phật đạo mà đoạn trừ được, cho nên gọi là Kiến Hoặc. Hoặc Câu Sinh Khởi (tức tiên thiên) thì nhờ giai đoạn Tu đạo thứ hai mà dứt trừ được, cho nên gọi là Tu hoặc. Lại Ngã Chấp cũng chia làm hai thứ là Câu sinh Ngã Chấp và Phân Biệt Ngã Chấp. [X. luận Thành Duy Thức Q. 1. - luận Đại Thừa A Tì Đạt Ma tạp tập Q. 7. - luận Thành Duy Thức thuật kí Q. 1. phần cuối, Q. 2. phần cuối].