Câu Phẩm Nhất Phần Chuyển Bất Định Quá

Tiếng dùng trong Nhân Minh. Câu phẩm Nhất Phần chuyển, Phạm: Sapakwavipakw-alkadeza-vftti. Còn gọi là Đồng dị câu phần. Nói tắt là Câu phần Bất Định quá. Là một trong mười bốn lỗi của Nhân thuộc ba mươi lỗi trong Nhân Minh, một trong sáu lỗi Bất Định. Đối với Nhân (lí do) và Tôn (mệnh đề) Đồng Phẩm, Tôn Dị Phẩm đều có một phần lỗi. Tương đương với câu thứ chín Đồng Phẩm chẳng có Dị Phẩm có chẳng có trong chín câu Nhân, sở dĩ nó thành lỗi là vì đối với tướng thứ ba Dị Phẩm Biến Vô Tính của Nhân chưa được hoàn thành. Chẳng hạn Thanh Luận sư đối với Thắng luận sư mà lập Âm thanh là thường còn (Tôn, mệnh đề) vì không Chất Ngại (Nhân), ví như Hư Không, như cực vi (Đồng Dụ phẩm), như cái bình, như nhạc (Dị Dụ phẩm). Trong đây, Hư Không và cực vi đều có tính thường còn, vì thế chúng là Tôn Đồng Phẩm. Lại Hư Không không có tính Chất Ngại, cực vi thì có tính Chất Ngại, vì thế Hư Không là Nhân Đồng Phẩm, cực vi là Nhân Dị Phẩm. Bình và nhạc đều là vô thường, cho nên chúng là Tôn Dị Phẩm. Nhạc thì không có tính Chất Ngại, mà bình thì có tính Chất Ngại, cho nên nhạc là Nhân Đồng Phẩm, còn bình là Nhân Dị Phẩm. Nhân không Chất Ngại có Tôn Dị Phẩm là nhạc làm Đồng Phẩm, lại cũng có Tôn Đồng Phẩm là Hư Không làm Đồng Phẩm của nó. Nếu lấy nhạc làm chuẩn, thì thanh có tính không Chất Ngại, phải là vô thường - nếu lấy Hư Không làm chuẩn, thì thanh âm cùng có tính không Chất Ngại, phải cùng có tính thường còn. Nhưng thanh (tiếng) vừa là thường vừa là vô thường, cho nên Nhân ấy thực không thể chứng minh được, vì thế, Nhân ấy là một Nhân Bất Định, tức phạm vào lỗi Câu Nhất Phần chuyển Bất Định. [X. luận Nhân Minh nhập chính lí - Nhân Minh Nhập Chính Lí Luận Sớ Q.trung phần cuối - Nhân Minh Nhập Chính Lí Luận Ngộ Tha môn thiển thích]. (xt. Nhân Minh).