Bàng Bằng Nghĩa Tông

Chữ dùng trong Nhân Minh. Là một trong bốn tông Nhân Minh. Trong Nhân Minh, khi tranh luận, người lập luận thành lập Tông (mệnh đề), đối với điều mình muốn lập, không nói thẳng ra cho rõ ràng, mà lại mượn việc khác để nói một cách quanh co mập mờ, có tính cách ám chỉ mà thôi, như vậy gọi là Bàng Bằng Nghĩa Tông (bàng, nghĩa đen là một bên; bằng, nghĩa đen là nhờ vào, dựa vào, tức dựa vào nghĩa bên cạnh, chứ không trực tiếp). Chẳng hạn, muốn lập ba mươi hai tướng tròn đầy tốt đẹp của đức Phật, thì trong lời tranh luận, người lập luận chỉ nói Phật là bậc giác ngộ, chủ ý thì không nói thẳng ra, chỉ mong qua câu Phật là bậc giác ngộ mà ý ba mươi hai tướng tự nhiên được thành lập. Như thế thì nghĩa bàng bằng dù có khiến cho đối phương (người vấn nạn) biết được Phật có đủ ba mươi hai tướng qua câu Phật là bậc giác ngộ, thì ý ấy cũng chỉ hàm súc, giấu kín, chưa được bày tỏ ra bằng lời tranh luận, vì thế không thể trở thành tông hoàn toàn, chính xác. Nhân Minh Nhập Chính Lí Luận Sớ quyển thượng (Đại 44, 100 hạ), nói: Nghĩa bằng tông, chẳng phải dùng lời để tranh luận, vậy dùng làm gì? Tranh luận vốn dùng lời nói để mong đối phương hiểu ý mình, đằng này lại quanh co, lập lờ thì làm sao thành được, cho nên không thể cho là chính luận. (xt. Tứ Tông).