Bản Giác Pháp Môn, Thuỷ Giác Pháp Môn

Tiếng dùng của Phật giáo Nhật bản. Là giáo thuyết của tông Thiên thai Nhật bản dựa theo thuyết Bản Tích Nhị Môn của kinh Pháp hoa, điều hợp với tư tưởng tâm tính nhiễm tịnh trong luận Đại Thừa khởi tín và luận Thích Ma Ha Diễn của Mật giáo mà thành lập. Pháp Môn Bản Giác, chỉ Pháp Môn tu hành theo thứ tự hướng ngược từ quả vị hướng Nhân Vị; Pháp Môn Thủy Giác, chỉ Pháp Môn tu hành theo thứ tự hướng thuận từ Nhân Vị hướng quả vị. Nếu đứng trên quan điểm hai môn Bản, Tích mà nhìn, thì Bản môn thuộc Pháp Môn sự viên, Tích môn thuộc Pháp Môn lí viên; Bản môn là Pháp Môn chín thức, Tích môn là Pháp Môn sáu thức; Bản môn là Pháp Môn Bản Giác Hạ Chuyển, Tích môn là Pháp Môn Thủy Giác Thượng Chuyển. Phương pháp tu hành trong Mật giáo là đem tâm bồ-đề của Hành Giả chuyển theo hai hướng từ nhân tới quả, từ quả tới nhân và Phân Biệt thành hai nghĩa Thủy Giác Thượng Chuyển và Bản Giác Hạ Chuyển. Tông Thiên thai Nhật bản, muốn dung hợp tư tưởng tâm tính nhiễm tịnh của Hiển giáo và Mật giáo, bèn nêu lên Pháp Môn hai giác Bản, Thủy. (xt. Ngũ Chuyển, Bản Giác, Tòng Quả Hướng Nhân).